I SA/Bk 429/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę. Postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] kwietnia 2007 r. [...], w którym odmówiono W. D. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku importowego oraz podatku od towarów i usług, pobranych z tytułu wprowadzenia w 1995 r. na polski obszar celny samochodu marki Honda [...]. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z [...] stycznia 2007 r., złożonym do Urzędu Celnego w B., W. D. zwrócił się o zwrot "pobranego przez służby celne w Białymstoku nienależnego podatku składającego się aż z trzech części, tj. podatku importowego, akcyzowego i podatku VAT (...)". Urząd Celny w B., stosownie do właściwości rzeczowej, przekazał wniosek w zakresie zwrotu podatku importowego i podatku od towarów i usług do rozpatrzenia do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Ten zaś organ ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Przedmiotowy samochód został przez W. D. sprowadzony na polski obszar celny z USA w dniu [...] lipca 1995 r. W dniu [...] września 1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. dokonał odprawy celnej tego pojazdu i decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...] wymierzył stronie należności celne uznając, iż towar ten nie ma statusu mienia przesiedlenia. Z tego tytułu organ celny ustalił także stronie podatek importowy w kwocie 1.194,30 zł oraz podatek od towarów i usług w kwocie 5.517,60 zł. Powyższa decyzja stała się prawomocna. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wydając postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w tych podatkach powołał się na przepisy art. 75 § 1 i art. 79 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - w dalszej części powoływanej w skrócie o.p. Stwierdził, że po upływie okresu 5 letniego od dnia pobrania podatku podatnik nie może skutecznie domagać się stwierdzenia ewentualnej nadpłaty przez organ podatkowy, wobec wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik podatnika podniósł, że nie upłynęło jeszcze 5 lat od czasu kiedy podatnik kwestionował zasadność pobrania podatku. Powołał przy tym fakt, że poprzednią decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z [...] września 2002 r. skarżący otrzymał [...] września 2002 r. Na decyzję tę została wniesiona skarga do Sąd Administracyjnego. Podniósł, że przez okres 10 lat walczył z funkcjonariuszami państwowymi o zwrot nienależnego podatku z tytułu sprzedaży zagrabionego a następnie sprzedanego cudzego mienia przesiedleńczego. Stwierdził, że zachodzi ciągłość prowadzonego postępowania w latach 2002 - 2006. Dyrektor Izby Skarbowej w B., utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdził, że istotą sporu jest różnica zdań organu i podatnika w zakresie momentu uprawomocnienia się decyzji i powstania w związku z tym nadpłaty w zobowiązaniach podatkowych, od którego to momentu liczy się termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i termin wygaśnięcia tego prawa. Na tle powyższego organ odwoławczy wskazał, że od decyzji wymiarowej z [...] września 1995 r., w której Dyrektor Urzędu Celnego w B. dokonał obliczenia i poboru podatku importowego oraz podatku od towarów i usług strona wniosła odwołanie. Jednak Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] marca 1997 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Z kolei na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł Strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku, który wyrokiem z 4 marca 1998 r. oddalił skargę. Zatem ostateczna decyzja drugiej instancji została utrzymana w mocy, a decyzja pierwszej instancji - prawomocna. Kolejne kroki zmierzające do zmiany decyzji Podatnik podjął dopiero w roku 2002, które zakończyły się postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2004 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesionej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 grudnia 2003 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania. Było to postanowienie dotyczące skargi na decyzję Izby Celnej w B. z [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji celnej, otrzymanej przez Podatnika w dniu [...] września 2002 r. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja ustalająca zobowiązanie w podatkach i w cle z [...] września 1995 r. uprawomocniła się już w 1995 roku, bowiem w wyniku podjętych przez Podatnika działań nie była ona zmieniona, uchylona ani nie orzeczono jej nieważności. W sprawie wyczerpana zatem została dyspozycja art. 79 § 2 pkt 1 lit. "a" o.p. Nie wystąpiła u Podatnika sytuacja zmiany decyzji organu pierwszej instancji ani sytuacja nadzwyczajnego wzruszenia prawomocnej decyzji organu pierwszej i drugiej instancji - o której mowa w art. 79 § 2 pkt 1 lit. "b" o.p. W złożonej do Sądu skardze W. D. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. naruszenie przepisów: - art. 162 o.p. - poprzez uznanie, że przedawnienie nie nastąpiło z winy osoby poszkodowanej; - art. 2, art. 32, art. 176 Konstytucji RP oraz art. 231 kodeksu karnego - poprzez umyślne działanie na szkodę osoby fizycznej odmawiające zwrotu pobranego nienależnego podatku przez funkcjonariuszy publicznych. Skarżący wniósł o "rozstrzygnięcie sporu prawnego w przedmiocie wygaśnięcia lub nie wygaśnięcia postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami skarbowymi na wniosek urzędu celnego [...] lutego 2007 r. poprzedzonym wnioskiem Skarżącego z [...] stycznia 2007 r. Uzasadniając skargę W. D. stwierdził, że Urząd Celny w B. przyznał się po 10 latach prowadzonego postępowania do popełnionego błędu i pismem z [...] lutego 2007 r. zwrócił się do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o rozpatrzenie zwrotu nadpłaty podatku VAT i importowego. Skarżący nie może zgodzić się z odmową zwrotu nadpłaty przez Drugi Urząd Skarbowy w B. Podnosząc kwestię terminów przedawnienia wskazał, że konstytucjonaliści i profesorowie prawa występujący w TVP1 i TVP2 wyjaśniali, że terminy przedawnienia - wygaśnięcia biegną od daty złożenia ostatniego pisma w danej sprawie. W skarżonej sprawie skarżący wskazuje, że ostatnie pisma mają następujące daty: 2 lutego 2004 r. - postanowienie NSA sygn. akt GSK 9/04 i 10 maja 2006 r. - wniosek o wznowienie postępowania z powodu nieważności. Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie posiada około 100 pism świadczących o ciągłości postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie godzi się podkreślić, że w świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Przedmiotem sprawy jest odmowa przez organy podatkowe wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku VAT pobranych z tytułu wprowadzenia w 1995 r. na polski obszar celny samochodu marki Honda [...]. Postępowanie w tej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem strony z dnia [...] stycznia 2007 r., z którego wynika, że strona żąda m.in. stwierdzenia nadpłaty podatku VAT. Należy zauważyć, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest instytucją umożliwiającą podatnikowi, kwestionującemu zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, uzyskanie jego zwrotu (por. art. 75 § 1 o.p.). Możliwość taka nie jest jednak czasowo nieograniczona. Zgodnie bowiem z mającym w niniejszej sprawie zastosowanie przepisem art. 79 § 2 pkt 1 lit. "a" o.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 1, po upływie 5 lat od dnia pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Podkreślenia zaś wymaga, że w niniejszej sprawie podatek został pobrany na mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w B. z [...] września 1995 r., dokonującej wymiaru należności celnych i podatkowych przedmiotowego pojazdu marki Honda [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] marca 1997 r., a następnie skarga wywiedziona od powyższego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z 4 marca 1998 r. w sprawie SA/Bk 359/97. Podnieść zatem trzeba, że wspomniana decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w B. z [...] września 1995 r. nie była uchylana lub też zmieniana. Również zainicjowane przez W. D. postępowanie zmierzające do stwierdzenia jej nieważności zakończyło się niepomyślnie dla strony (vide: decyzja Izby Celnej w B. z [...] sierpnia 2002 r., nr [...], a także utrzymująca w mocy powyższe rozstrzygnięcie decyzja Izby Celnej w B. z [...] września 2002 r. nr [...], jak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2003 r. w sprawie SA/Bk 1368/02 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2004 r. w sprawie GSK 9/04). Należy podkreślić, że pięcioletni termin, o którym mówi uregulowanie zawarte w art. 79 § 2 pkt 1 lit. "a" o.p., jest terminem materialnoprawnym. Dlatego też w razie jego upływu, następuje nieodwracalny skutek w postaci braku możliwości skutecznego ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty. Termin ów w żadnym razie nie może ulec odroczeniu, przedłużeniu ani też zawieszeniu lub też przerwaniu. Termin, o którym mowa, biegnie od dnia pobrania przez płatnika podatku, nie zaś jak twierdzi strona, od daty złożenia ostatniego pisma w danej sprawie. Zatem w realiach niniejszej sprawy termin ów swój bieg rozpoczął w 1995 r. Skarżący wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożył zatem po upływie tego terminu, w sytuacji prawnej kiedy jego uprawnienie w tym przedmiocie wygasło. Dlatego też organ zobligowany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi naruszenia art. 162 o.p. Uregulowanie to dotyczy przywrócenia terminu zawitego do podjęcia określonej czynności procesowej i zawiera przesłanki do przywrócenia takiego terminu. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy nie był wniosek strony o przywrócenie terminu. Wnioskowi złożonemu przez stronę został przez Dyrektora Izby Skarbowej nadany prawidłowy bieg poprzez przekazanie do rozpoznania właściwemu organowi podatkowemu. Ponadto, co już wyżej zaakcentowano, 5 letni termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie jest terminem zawitym, lecz materialnoprawnym. Ze swej istoty zatem nie może ulec przywróceniu. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy podatkowe rozpoznały przedmiotową sprawę właściwie stosując przepisy prawa, tj. art. 79 § 2 pkt 1 lit."a" i art. 165 a o.p. Sąd nie dostrzega również naruszenia przez organy przywołanych w skardze przepisów art. 2, art. 32 i art. 176 Konstytucji RP. Ponadto, jak wynika ze skargi, zarzuty owe postawione zostały w kontekście i przeciwko wcześniej zapadłym orzeczeniom wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i nie mogą być w takim kształcie rozpoznawane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Tyczą się bowiem prawomocnych orzeczeń sądowych, nie zaś postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 231 ustawy – Kodeks karny, Sąd pragnie podkreślić, że organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i stwierdzania, że określone zachowania, czynności funkcjonariuszy publicznych wypełniają znamiona czynu zabronionego przez ustawę karną. Wobec powyższego, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.