I SA/Bk 429/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-01-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu podlegają odrębnemu zwrotowi, czy też są one zawarte w wynagrodzeniu przyznawanym za zastępstwo prawne z urzędu?
Ratio decidendi
Koszty pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu nie podlegają odrębnemu zwrotowi, ponieważ są one zawarte w kwocie wynagrodzenia określonej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Udzielone pełnomocnictwo substytucyjne jest realizacją udziału pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a wynagrodzenie za czynności w ramach tego pełnomocnictwa jest już określone w przepisach.
Stan faktyczny
Radca prawny M W, ustanowiony z urzędu dla J F w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S, wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot wydatków z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 300 zł. Radca prawny sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając wynagrodzenie za zastępstwo prawne, ale oddalając wniosek o zwrot wydatków z tytułu pełnomocnictwa substytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M W wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w kwocie 221,40 zł oraz oddalono wniosek o zwrot wydatków z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M W o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego w wysokości 300 zł w sprawie ze skargi J F na uchwałę Rady Miejskiej w S z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie budżetu gminy na rok 2016 p o s t a n a w i a - przyznać radcy prawnemu M W wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych), - oddalić wniosek o zwrot wydatków z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Postanowieniem z dnia 07 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał J F prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w B wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego M W (k. 76). Radca prawny M W wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części (k. 138v, k. 185, k. 205 - 206). Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów stanowiących jego wydatki – określone w załączonym spisie kosztów, w kwocie 300 zł z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu A K, zgodnie z fakturą z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] (k. 185 – 188, k. 205 - 208). W sprawie niniejszej radca prawny M W sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2016 r. (k. 138 - 140). Ponadto, w dniu 11 października 2017 r. pełnomocnik uczestniczył w rozprawie przed NSA (radca prawny A K działająca z substytucji radcy prawnego M W k. 186), popierając skargę kasacyjną (k. 190). Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.) - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeżeli sprawę prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji, wynosi 75 % opłaty określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 240 zł - § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c), nie mniej niż 120 zł. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 221,40 zł. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 4 ust. 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z treścią § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. kosztami nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa zostały również objęte niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis ten nie wskazuje limitu tych wydatków, nie określa również ich pod względem rodzajowym, jednak poza sporem pozostaje, że nie wszystkie wydatki pełnomocnika podlegają zwrotowi. Obowiązuje ograniczenie, iż wydatki pełnomocnika muszą być niezbędne i udokumentowane. Część wydatków ponoszonych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu zawiera się w wynagrodzeniu przyznawanemu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w sprawie niniejszej zgodnie z regulacjami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy...). Zdaniem prowadzącego postępowanie z zakresu przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, koszty pełnomocnictwa substytucyjnego (określone w spisie kosztów i w fakturze), nie podlegają odrębnemu zwrotowi są bowiem zawarte w kwocie wynagrodzenia określonej na podstawie cytowanego rozporządzenia. Należy przy tym wskazać, że mająca zastosowanie w przedmiotowym przypadku dyspozycja § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. wskazuje, że przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu przysługuje za "udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Udzielone pełnomocnictwo substytucyjne (k. 186) jest w istocie realizacją udziału pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dlatego też wysokość wynagrodzenia za podjęte w ramach udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego czynności (tu udział w rozprawie przed NSA) określona jest w treści cytowanego ostatnio przepisu. W oparciu o to właśnie wynagrodzenie pełnomocnik powinien rozliczyć koszty zastępstwa substytucyjnego. Dlatego też, wniosek o przyznanie kosztów stanowiących wydatki pełnomocnika z urzędu – określone w załączonym spisie kosztów, w kwocie 300 zł z tytułu udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu A K, zgodnie z fakturą z dnia [..] października 2017 r. Nr [...] podlegał oddaleniu na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy.... oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ‘

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło