I SA/Bk 431/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2012 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu radcy prawnego M. W. – Z. kwotę brutto 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym VAT 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] października 2012 r. nr [...], którym odmówiono M. S. (dalej także, jako skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lipca 2012 r. nr [...] (postanowienie doręczono skarżącej w dniu 11 października 2012 r.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ, wskazując na utrwalone stanowisko doktryny i jednolite w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych, podniósł, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywne zatem z tego punktu widzenia jest choćby lekkie niedbalstwo, oczywiste niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt III SA 1716/99 organ wskazał, że o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe takie jak: przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt l SA/Bk 467/11). Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. skarżąca w terminie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] jest niesprawiedliwa, ponieważ nie jest już właścicielem przedmiotu opodatkowania, bowiem niewykorzystany spirytus skażony został jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji w całości w nienaruszonym stanie zwrócony do składu podatkowego, który alkohol etylowy nieodpłatnie przejął. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła okoliczności związane przebiegiem postępowania prowadzonego przez organ l instancji, z sytuacją osobistą skarżącej, oraz dokonanym w dniu 27 lipca 2012 r. zwrotem niewykorzystanego alkoholu etylowego do S. Sp. z o.o. w K. Końcowo skarżąca podniosła, iż twierdzenie o niedbałym podejściu skarżącej do załatwienia sprawy jest całkowicie nieuzasadnione. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej na rozprawie podniósł zarzut naruszenia art. 162 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749, dalej w skrócie, jako: "o.p."), poprzez brak pouczenia skarżącej w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania o skutkach niezastosowania się do wezwania. Dyrektor Izby Celnej w B. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Dyrektor Izby Celnej w B. podkreślił, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i w złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które uprawdopodabniałyby, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Powoływanie się na napięcie i stres związany z posiadaniem niechcianego wyrobu akcyzowego i słabą kondycję psychofizyczną nie może stanowić dostatecznej przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wzniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art.162 § 2 o.p.). W postępowaniu o przywrócenie terminu zadaniem organu podatkowego jest więc ustalenie, czy zainteresowany jest winny uchybieniu terminu z uwzględnieniem, jako kryterium tej oceny, obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywołany przepis nie uzależnia przywrócenia terminu procesowego od stopnia zawinienia, tym samym każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość zastosowania instytucji, o której mowa w art. 162 o.p. Zainteresowany powinien w tym postępowaniu uprawdopodobnić więc nie tylko brak winy umyślnej, ale także brak niedbalstwa, które stanowi lżejszą postać winy. To uprawdopodobnienie powinno dotyczyć nie tylko zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadnić przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków (podobnie M. Szubiakowski, Przywrócenie uchybionego terminu, PP 2001/9/48-49). Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest doręczenie skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lipca 2012 r. w B. nr [...] określającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty 2012 r., w dniu 17 lipca 2012 r., co potwierdza własnoręczny podpis skarżącej na zwrotnym poświadczeniu odbioru (k-23 akt admin.). Tym samym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 31 lipca 2012 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca uzasadnia zagubieniem odebranej decyzji nie wskazując jednocześnie okoliczności, które nie pozwoliły skarżącej zachować ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że od daty odbioru decyzji do dnia 26 sierpnia 2012 r. skarżąca nie podjęła działań w celu zapoznania się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] i skorzystania z przysługujących jej uprawnień do złożenia odwołania od decyzji. Także po otrzymaniu pisma informującego o zajęciu rachunku bankowego (21 sierpnia 2012 r.), skarżąca nie podjęła żadnych działań w tym kierunku. Dopiero po powrocie z urlopu udała się do Urzędu Celnego w B., gdzie w dniu 28 sierpnia 2012 r. otrzymała odpis decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...]. Następnie w dniu 3 września 2012 r. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w B. niepodpisany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe nie pozwala na uznanie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji było niezawinione przez skarżącą. Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącej Naczelnik Urzędu Celnego w B. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez złożenie podpisu, pouczając o skutkach nie usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni (vide k.38 akt admin.). Dodatkowo organ poinformował skarżącą,iż zgodnie z art. 162 § 2 o.p., jednocześnie z wniesieniem podania o przywrócenie terminu, należy złożyć odwołanie. Skarżąca podpisała wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu 11 września 2012 r., natomiast odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym 13 września 2012 r. Mając powyższe na uwadze oddalono skargę jako niezasadną na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 202 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu Sąd orzekł ma podstawie art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).