I SA/Bk 436/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-12-10
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, uwzględniająca dochody rodziny, posiadany majątek, bieżące wydatki oraz zobowiązania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowo-administracyjnego stanowiłoby nadmierne obciążenie finansowe i mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, a dochody rodziny pochodzą z rent chorobowych rodziców i sprzedaży mleka. Posiada dom, nieruchomość rolną, bydło, maszyny rolnicze i samochód. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, a rodzice mają zobowiązania finansowe. Wnioskodawca podniósł również koszty związane z utrzymaniem domu, zakupem żywności i leków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie adwokata.
M. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 22) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem i matką. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Ponadto posiada on 10 sztuk bydła oraz podstawowe maszyny rolnicze, w tym ciągnik z 1989 roku oraz samochód osobowy [...] z 1997 roku. Dochód rodziny wnioskodawcy stanowią renty chorobowe rodziców w wysokości 680 zł i 640 zł oraz dochód ze sprzedaży mleka w wysokości około 600 – 700 zł (faktura za miesiąc listopad 2008 roku - 673,61 zł, faktura za miesiąc październik 2008 roku – 1.101,30 zł, faktura za miesiąc sierpień 2008 roku – 849,28 zł (k. 23, 27). Ponadto w roku 2007 wnioskodawca otrzymał dopłaty bezpośrednie z UE w kwocie 4.198,13 zł oraz dopłaty tytułem płatności ONW w kwocie 1.179,61 zł. Bieżące miesięczne rachunki związane z utrzymanie domu wnioskodawcy kształtują się następująco: energia elektryczna – około 85 zł, woda za okres 3 miesięcy – 27,71 zł, wywóz nieczystości za okres trzech miesięcy - 35,95 zł, podatek od nieruchomości za I kwartał – około 97 zł, składka KRUS za I kwartał – 209 zł oraz zakup paliwa – 150 zł (k. 26-27). Dodatkowo wnioskodawca podnosi jeszcze koszty związane z zakupem żywności oraz zakupem leków dla rodziców, którzy chorują (k. 23). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 22). Ponadto wnioskodawca wskazał, iż jego rodzice mają zobowiązania względem wierzycieli na kwotę 6.000 zł, które systematycznie spłacają tj. miesięcznie kwotę 390,69 zł (k. 26, 27).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. R. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Należy podkreślić, iż wnioskodawca składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia do kosztów sądowych nie określił zakresu zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze aktualną sytuację rodziny wnioskodawcy zasadnym było zwolnienie go od przyszłych opłat sądowych (art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, a źródło utrzymania ich trzyosobowej rodziny stanowią renty chorobowe rodziców w wysokości 680 zł i 640 zł oraz dochód ze sprzedaży mleka, który kształtuje się na różnym poziomie w poszczególnych miesiącach (faktura za miesiąc listopad 2008 roku - 673,61 zł, faktura za miesiąc październik 2008 roku – 1.101,30 zł, faktura za miesiąc sierpień 2008 roku – 849,28 zł) i średnio wynosi około 850 zł (k. 23, 27). W sumie zatem całkowity dochód rodziny wynosi około 2.170 zł. Ponadto w 2007 roku wnioskodawca otrzymał dopłaty bezpośrednie z UE w kwocie 4.198,13 zł oraz dopłaty tytułem płatności ONW w kwocie 1.179,61 zł. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W swoim gospodarstwie rolnym wnioskodawca zajmuje się hodowlą bydła (10 sztuk) i sprzedażą mleka. Posiada podstawowe maszyny rolnicze, w tym ciągnik z 1989 roku, a także samochód osobowy [...] z 1997 roku.
Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem jego rodziny wynoszą 358 zł (energia elektryczna – około 85 zł, woda – około 9 zł, wywóz nieczystości - 12 zł, podatek od nieruchomości – około 32 zł, składka KRUS – około 70 zł oraz zakup paliwa – 150 zł - k. 26-27). Dodatkowo wnioskodawca podnosi jeszcze koszty związane z zakupem żywności, paszy dla bydła oraz leczeniem rodziców, którzy chorują (k. 23). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 22). Ponadto rodzice wnioskodawcy mają zobowiązania względem wierzycieli i co miesiąc zobowiązani są do zapłaty kwoty 390,69 zł (k. 26, 27).
Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że poniesienie przez M. R. opłat sądowych oraz ustanowienia adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło