I SA/Bk 436/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-11-03
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prośba rolnika o przełożenie terminu kontroli na okres po ustaniu stanu epidemii, uzasadniona obawami związanymi z pandemią COVID-19, może być traktowana jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu w rozumieniu art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013, skutkujące odrzuceniem wniosku o przyznanie płatności?Ratio decidendi
Prośba rolnika o przełożenie terminu kontroli ze względu na pandemię COVID-19 nie stanowi uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli na miejscu w rozumieniu art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013. Rolnik wyraził chęć współpracy i ustalenia nowego terminu, a organ nie wykazał, że podjęte przez niego kroki były niewystarczające. Brak reakcji organu na pismo rolnika narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów i informowania stron.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW). Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował o planowanej kontroli. Rolnik, powołując się na pandemię COVID-19, poprosił o przełożenie terminu kontroli. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, uznając prośbę za uniemożliwienie kontroli. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzje do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Zasądził od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na rzecz Skarżącego P. W. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...].04.2021 r. o numerze [...]; 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz Skarżącego P. W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. W. (zwany dalej: "skarżącym") w dniu [...] maja 2020 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2020 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,01 ha.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. pismem z dnia października 2020 r. nr [...] poinformował skarżącego o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] listopada 2020 r. kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w siedzibie stada. Informacja została skutecznie doręczona w dniu [...] października 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący, w związku z szerzącą się epidemią koronawirusa SARS-COV-2 na terenie RP, zwrócił się do Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z prośbą o ustalenie terminu kontroli na okres po ustąpieniu stanu epidemii. Jednocześnie nadmienił, że przeprowadzenie kontroli
w dniu [...] listopada 2020 r. nie będzie możliwe.
W dniu [...] stycznia 2021 r. skarżący złożył zmianę do wniosku.
Po rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] kwietnia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...], na mocy której odmówił skarżącemu przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 9,01 ha.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na uznaniu jego prośby o przełożenie terminu kontroli w piśmie do Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2020 r. za odmowę jej przeprowadzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (zwany dalej: "Dyrektorem POR ARMiR") decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 59 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1306/2013") wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Dyrektor POR ARMiR wskazał, że skarżący pomimo, iż został powiadomiony o kontroli na 2 tygodnie przed jej rozpoczęciem, nie podjął żadnych środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia czynności kontrolnych. Takie działanie lub raczej jego zaniechanie stanowi, zdaniem organu, zaniedbania rolnika w zapewnieniu przeprowadzenia czynności kontrolnych.
Organ nadmienił również, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dyrektor POR ARMiR zauważył, że oświadczenie to zawiera stwierdzenie "znane mi są", nie zaś stwierdzenie, że wnioskodawcę "pouczono" o właściwych przepisach. Tym samym, zdaniem organu, nie sposób jest przy takiej treści oświadczenia wyprowadzać zarzutu, że wnioskodawca nie został pouczony o zasadach przyznawania płatności, czy też dopatrywać się naruszenia obowiązku informacyjnego ze strony pracowników Agencji, skoro sam potwierdził, że zasady te są mu znane. Dodał, że udział w płatnościach wiąże się nie tylko
z korzyściami, ale również z określonymi obowiązkami rolnika, które powinny być mu znane już na etapie wnioskowania o pomoc, co uzasadnia zamieszczenie
w formularzu wniosku oświadczenia o takiej treści.
W ocenie Dyrektor POR ARMiR twierdzenia skarżącego, że obecność innych osób na terenie gospodarstwa stwarzałaby bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia oraz wniosek o uznanie pandemii za wystąpienie sity wyższej nie zasługują na uwzględnienie. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przypadki potwierdzające wystąpienie siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu powyższego przepisu rozporządzenia nr 1306/2013.
Ponadto zaznaczył, że ograniczenia związane z epidemią nie umożliwiały przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie. Wskazał, że epidemia trwała już od kilku miesięcy, nie była więc sytuacją nową, zatem można było dostosować się do funkcjonowania w jej realiach, a skarżący mógł ustanowić pełnomocnika. Dodał, że podczas prowadzenia czynności kontrolnych przestrzegane są wszystkie wymogi sanitarne związane z obowiązującą sytuacją.
Na powyższą decyzję skarżąca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR
w S. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez ww. praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
2) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 2 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującej analizy materiału dowodowego, poczynienie ustaleń w sprzeczności ze stanem faktycznym, w tym w szczególności ustalenie, że skarżący odmówił przeprowadzenia kontroli, gdzie w rzeczywistości ww. wyraził jedynie prośbę o podjęciu czynności kontrolnych w innym dogodnym terminie, tym bardziej, iż do czynności kontrolnych w sposób bezpośredni nie przystąpiono,
3) art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swoim gospodarstwie oraz że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przystąpienie i wykonanie czynności kontrolnych w dogodnym terminie,
4) art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami poprawnej wykładni, oceny materiału dowodowego i pominięcie, że skarżący już we wniosku o dopłaty w ramach zawartej klauzuli wyraził zgodę na kontrolę, nadto nigdy tej zgody nie cofnął,
5) art. 24 ustawy o płatnościach poprzez wydanie odmownej decyzji,
6) art. 2 ust. 2 oraz art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, pomimo iż prawidłowo ustalony stan faktyczny winien prowadzić do wniosku, że nie zachodziły przesłanki do ich zastosowania i wydania decyzji podtrzymującej odmowę przyznania płatności na rok 2020, gdyż skarżący nie uniemożliwił przeprowadzenia kontroli, zwrócił się jedynie na piśmie o przeprowadzenie niniejszej kontroli w dogodnym terminie, z wagi na nadzwyczajne okoliczności (rozprzestrzeniania się epidemii SARS-COV-2),
7) art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż wskazane przez skarżącego okoliczności nie mieszczą się w katalogu przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, choć z literalnego brzmienia art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 wynika, że katalog ten jest otwarty,
8) art. 4 ust. 2 rozporządzenia 640/2014 poprzez nieuwzględnienie dokonanego przez skarżącego pisemnego zgłoszenia (w piśmie z dnia 10 listopada 2020 r.) informującego o zaistnieniu nadzwyczajnej okoliczności.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z materiałów poglądowych w postaci:
1) wydruku ze strony internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dot. komunikatu zawieszenia realizacji czynności kontrolnych na miejscu (https://www.arimr.gov.pl/o-arimr/jak-pracuje-arimr/platnosci-bezposrednie.html),
2) wydruku ze strony internetowej [...] z dnia [...] maja 2020 r.),
3) wydruku ze strony internetowej Wiadomości Rolnicze. Polska - artykuł internetowy pt.: Kontrole ARiMR w gospodarstwach. ('https:[...]/ z dnia [...] listopada 2020 r.) celem ustalenia, iż w okresie planowanej kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, tj. w listopadzie 2020 r., a także obecnie na oficjalnych stronach ARiMR widniały komunikaty o zawieszeniu przeprowadzania bezpośrednich kontroli z uwagi na szerzącą się epidemią koronawirusa SARS-CoV-2 na terenie Polski, w tym także okoliczność ta była szeroko komentowana na stronach internetowych skierowanych do rolników, a tym samym, celem wykazania, iż wskazywanie przez skarżącego na okoliczności szerzącej się epidemii w krain w kontekście możności przeprowadzenia kontroli było zasadne, nadto znajduje się w katalogu okoliczności nadzwyczajnych.
Jednocześnie, w ocenie pełnomocnika skarżącego przeprowadzenie dowodów uzupełniających z ww. materiałów poglądowych pozwoli na wyjaśnienie istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, nadto jawi się jako niezbędne.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W trakcie rozprawy w dniu 3 listopada 2021 r. Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie do rozważań konieczne jest przytoczenie przepisów, których zastosowanie w realiach niniejszej sprawy stanowiło oś sporu.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. W myśl art. 25 akapit pierwszy rozporządzenia nr 809/2014, kontrole na miejscu mogą zostać zapowiedziane, pod warunkiem że nie koliduje to z ich celem lub skutecznością. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nie przekracza 14 dni. Zgodnie z art. 26 ust. 3 omawianego aktu prawnego kontrole na miejscu obejmują sprawdzenie zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami wynikającymi z tych systemów pomocy lub środków wsparcia, dla których dany beneficjent został wybrany zgodnie z art. 34. Czas trwania kontroli na miejscu jest ściśle ograniczony do niezbędnego minimum.
W świetle art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182 ze zm., dalej jako: "ustawa PROW"), jeżeli warunkiem przyznania pomocy w pełnej wysokości jest spełnienie w ramach wzajemnej zgodności wymogów i norm, o których mowa w tytule VI rozporządzenia nr 1306/2013 oraz przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy rozumie się wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak stanowi art. 49 ust. 1 ustawy PROW kontrole w zakresie spełniania wymogów lub norm przeprowadza Agencja oraz powiatowy lekarz weterynarii w zakresie, w trybie i na zasadach określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Stosownie do art. 38 ust. 1-3 i 6-13 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm., dalej jako: "ustawa o płatnościach") powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, jako organ kontroli, o którym mowa w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 809/2014, jest właściwy do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu przestrzegania wymogów wskazanych w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 13. Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu, o której mowa w ust. 1, zwanej dalej "kontrolą wymogów", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w ust. 1. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres tych czynności oraz podstawę prawną do ich wykonywania. Przed przystąpieniem do wykonania czynności kontrolnych w ramach kontroli wymogów osoba upoważniona do ich wykonania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do wykonania czynności kontrolnych rolnikowi, jeżeli jest on obecny podczas kontroli. Czynności kontrolne w ramach kontroli wymogów mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014.
Z art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 wynika natomiast, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół oceny, czy w związku ze skierowaniem na piśmie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. informacji, że 12 listopada 2020 r. planowane jest rozpoczęcie u skarżącego kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, a następnie wskazaniem przez skarżącego, że z uwagi na szerząca się epidemię przeprowadzenie kontroli nie będzie możliwe, doszło do uniemożliwienia przez rolnika przeprowadzenia tej kontroli.
W realiach sprawy bowiem skarżący złożył wniosek o przyznanie dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), co wiązało się z przeprowadzeniem kontroli na miejscu przez powiatowego inspektora weterynarii. W odpowiedzi na informację o planowanej kontroli, skarżący pismem z [...] listopada 2020 r. (a zatem na dwa dni przed planowaną kontrolą) podniósł, że "w związku z szerząca się epidemią koronawirusa SARS-CoV-2 na terenie RP przeprowadzenie kontroli w dniu 12.11.2020 roku nie będzie możliwe."; zawnioskował jednocześnie "o ustalenie terminu kontroli na okres po ustaniu stanu epidemii". Stanowisko skarżącego zostało potraktowane przez organ jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu, co skutkować winno odrzuceniem wniosku o przyznanie płatności (art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013).
W opinii składu orzekającego, w świetle obowiązujących przepisów, a także nadzwyczajnej sytuacji związanej z epidemią koronawirusa, organy nie wywiązały się z obowiązku przestrzegania przepisów postępowania i w niewłaściwy sposób oceniły okoliczności sprawy w kontekście przepisów powołanych wyżej przepisów.
Przede wszystkim istotna jest interpretacja pojęcia "uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu". Sąd zgadza się oczywiście z faktem, że TSUE w wyroku z 16 czerwca 2011 r., sygn. C-536/09, wskazał na autonomiczność tego pojęcia na gruncie prawa Unii, a które to pojęcie podlega jednolitej wykładni we wszystkich państwach członkowskich w ten sposób, że obok zachowań umyślnych obejmuje ono każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli. TSUE dodał jednocześnie, że wobec rozbieżności w poszczególnych wersjach językowych pojęcie to należy interpretować w świetle kontekstu, w który się wpisuje, ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego jest częścią.
Wbrew stanowisku organu, sposób rozumienia tego zwrotu przedstawiony przez TSUE nie znajduje odniesienia w kontrolowanej sytuacji procesowej. Oprócz zachowania rolnika – umyślnego, a więc intencjonalnego, albo nieumyślnego, a więc wynikającego z niedbalstwa, konieczne jest, by rezultatem takich zachowań było faktycznie "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, tj. udaremnienie, uczynienie jej niedającą się urzeczywistnić. W opinii sądu w zakres tego pojęcia nie wpisuje się wyrażenie przez rolnika zdania, że przeprowadzenie kontroli nie będzie możliwe ze względu na epidemię koronawirusa, którą ewentualnie można by poczytywać jako brak zgody na podjęcie czynności kontrolnych. Jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego, z przepisów nie wynika jednak, by przeprowadzenie kontroli w jakikolwiek sposób zależało od wyrażenia (bądź nie) zgody przez kontrolowanego. Co więcej, kontrola taka nie musi być nawet zapowiedziana (art. 25 akapit pierwszy rozporządzenia nr 809/2014), a czynności kontrolne w ramach kontroli mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy o kontroli rolnik został powiadomiony (art. 37 ust. 8 ustawy o płatnościach). Pismo powiatowego lekarza weterynarii z [...] października 2020 r., jako zawiadomienie, miało wobec tego charakter jedynie informacyjny, a wystosowana przez skarżącego odpowiedź sama w sobie nie powinna odnieść skutku w zakresie przeprowadzenia kontroli i późniejszego odrzucenia wniosku.
Co istotne w stanie faktycznym sprawy, pismo skarżącego zawierało dodatkowo wniosek o przeprowadzenie kontroli w okresie po ustaniu stanu epidemii. Nie można wobec tego uznać, jakoby skarżący przejawił jakiekolwiek zachowania (czynne czy bierne), które uniemożliwiłyby przeprowadzenie kontroli na miejscu. Wręcz przeciwnie – wyraził chęć przeprowadzenia kontroli i współpracy z organem w tym zakresie, w tym ustaleniu terminu jej przeprowadzenia. Fakt, że we wniosku zwrócił także uwagę na sytuację epidemiczną, można by było poczytywać jako ewentualne zgłoszenie istnienia okoliczności nadzwyczajnych (art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013), które uzasadniają przeprowadzenie kontroli w innym terminie i odstąpienie od odrzucenia wniosku. Skład orzekający nie ma przy tym wątpliwości, że za sytuację nadzwyczajną należałoby poczytywać epidemię koronawirusa, i to bez względu na to, że trwała ona już od kilku miesięcy. Obawy skarżącego przed potencjalnym zarażeniem, powikłaniami, w sytuacji, gdy zalecane było izolowanie się i zachowywanie wszelkich środków bezpieczeństwa sanitarnego, poskutkowały uzasadnionymi wątpliwościami i sporządzeniem przez niego pisma z 9 listopada 2020 r. Organ w żaden sposób do tego pisma się nie ustosunkował. Tymczasem, biorąc pod uwagę zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), jak też ogólną zasadę racjonalnego postępowania, organ powinien odpowiedzieć na pismo skarżącego, co najmniej informując go o środkach bezpieczeństwa, jakie zostaną podjęte w związku z kontrolą prowadzoną w czasie epidemii czy też odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie czynności w innym terminie. Brak podjęcia choćby minimum tych czynności, przy aktywnej postawie skarżącego, pozwala twierdzić, że w sprawie nie mieliśmy do czynienia z tzw. dobrą administracją.
Przypomnieć wypada, że powiatowy lekarz weterynarii ostatecznie nie podjął czynności kontrolnych w wyznaczonym terminie. Jak skład orzekający zauważył już wcześniej, jeśli organ nie zrównałby stanowiska skarżącego z uniemożliwieniem przez niego przeprowadzenia kontroli na miejscu, to nic nie stałoby na przeszkodzie jej przeprowadzeniu, nawet pod nieobecność kontrolowanego. Hipotetycznie założyć można, że dopiero zachowanie skarżącego na miejscu kontroli, po przystąpieniu do niej, mogłoby podlegać ocenie jako "uniemożliwianie" (bądź nie) jej przeprowadzenia.
Na marginesie sąd zwraca uwagę, że autor skargi powołuje się na przepisy starej ustawy dot. płatności (z 26 stycznia 2007 r.), nie zaś właściwej dla stanu sprawy, z 5 lutego 2015 r., stąd też częściowo jego argumentacja oscyluje wokół m.in. art. 31 starej ustawy o płatnościach, mówiącej o kontroli na miejscu wykonywanej przez ARiMR, a nie art. 38 ustawy o płatnościach w brzmieniu aktualnym, dotyczącego kontroli przeprowadzanej przez powiatowego lekarza weterynarii. Podobnie, dołączone do skargi wydruki ze stron internetowych (dopuszczone na rozprawie jako dowody) wprost mówią o kontrolach na miejscu przeprowadzanych przez ARiMR. Niemniej jednak, powiatowy lekarz weterynarii, jako kontrolujący, jest niejako delegatem organu, tj. ARiMR, wyznaczonym do przeprowadzenia kontroli ze względu na jej sprofesjonalizowany charakter. Informacje pozyskane przez skarżącego z Internetu mogły więc wzbudzić w nim uzasadnioną wątpliwość co do możliwości zawieszenia kontroli. Tym bardziej wobec tego, wskazane byłoby udzielenie przez organ jasnej odpowiedzi na stanowisko skarżącego.
Podsumowując, ocena czy w stanie faktycznym sprawy zachowanie skarżącego pozwala przyjąć, że w świetle art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 uniemożliwiał on przeprowadzenie kontroli na miejscu, spoczywa na organie. Ciężar dowodu, o którym stanowi art. 3 ust. 3 o płatnościach, nie spoczywa w tym przypadku na skarżącym, a na organie. Tymczasem ARiMR zignorowała stanowisko skarżącego, nie odniosła się do niego, biorąc pod uwagę nadzwyczajny stan spowodowany epidemią koronawirusa oraz nie rozważyła prawidłowo jego zachowania w świetle art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013, czym naruszono przepisy art. 8 i 9 k.p.a., a także art. 7, 77 § i 80 k.p.a. oraz art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013. Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien zastosować się do oceny prawnej wyrażonej przez skład orzekający.
W związku z powyższym, sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). O kosztach postępowania sądowego, na które składają się: kwota wpisu sądowego od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), sąd orzekł w myśl art. 200 i 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło