I SA/Bk 437/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-03-06
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna rolnika, który uzyskuje dochód głównie ze sprzedaży mleka, ponosi wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i nie otrzymał dopłat bezpośrednich z UE, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna rolnika, który wykazuje niski dochód z gospodarstwa rolnego, ponosi znaczne wydatki związane z jego prowadzeniem, nie otrzymuje dopłat bezpośrednich z UE i musi dokładać do produkcji rolnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca uzyskuje dochód głównie ze sprzedaży mleka, ponosi wysokie koszty związane z produkcją rolną, nie otrzymał dopłat bezpośrednich z UE i posiada niewielkie oszczędności. Wydatki miesięczne wnioskodawcy obejmują energię elektryczną, wodę, podatek rolny i składki na ubezpieczenie społeczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
A. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 95, 110) podając we wniosku, iż jest samodzielnie gospodarującym rolnikiem. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego oraz z produkcji mleka
w wysokości od około 1.400 zł do 2.190 zł W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] m2. Skarżący ponadto podniósł, iż w chwili obecnej żyje ciągle na kredyt, gdyż gospodarstwo rolne nie przynosi żadnych dochodów, a dodatkowo ciągle trzeba do jego prowadzenia dokładać środki finansowe. Poza tym wnioskodawca posiada jedynie 300 zł zgromadzonych oszczędności i nie posiada żadnych innych przedmiotów wartościowych. A. M. oświadczył, że wydatki miesięczne związane z jego utrzymaniem wynoszą: energia elektryczna – 350 zł, woda – 150 zł, podatek rolny – 300 zł kwartalnie, składka na ubezpieczenie społeczne KRUS – 280 zł. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż ponosi również wydatki związane
z prowadzeniem gospodarstwa rolnego takie jak: olej napędowy, nawozy, środki ochrony roślin, wynajem maszyn uprawnych. Skarżący podkreślił ponadto,
iż bieżącym roku nie otrzymał żadnych dopłat bezpośrednich z UE. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego (k. 95-101, 110-111).
Do wniosku A. M. dołączył kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów ze sprzedaży mleka (k.102-103).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. M. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym jego źródłem utrzymania pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego, a dokładnie sprzedaży mleka. Poza tym w ostatnim okresie słabej koniunktury oraz kryzysie, który dotknął również rolnictwo, skarżący faktycznie nie uzyskuje poza dochodem ze sprzedaży mleka, żadnych innych dochodów z gospodarstwa rolne. Dodatkowo jest zmuszony dokładać do produkcji rolnej, gdyż ponosi wydatki związane
z prowadzeniem gospodarstwa rolnego takie jak: olej napędowy, nawozy, środki ochrony roślin, wynajem maszyn uprawnych. Skarżący również nie otrzymał
w bieżących roku dopłat bezpośrednich z UE. Majątek skarżącego stanowi dom
o powierzchni [...] m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] m2.
Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą: energia elektryczna – 350 zł, woda – 150 zł, podatek rolny – 300 zł kwartalnie, składka na ubezpieczenie społeczne KRUS – 280 zł oraz wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego
Powyższe okoliczności, a w szczególności stosunkowo niski dochód
z gospodarstwa rolnego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z koniecznością dokładania środków finansowych do produkcji rolnej pozwalają na stwierdzenie, iż A. M. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych
w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło