I SA/Bk 440/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].10.2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...].07.2004 r. nr [...]; [...]; [...]; [...]; o obciążeniu wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. kosztami postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 64c §§ 1, 4 i 7 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968). W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku dłużnika J. J. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. Podjęte czynności egzekucyjne spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych, których część została uregulowana przez zobowiązanego. Pozostałe koszty w kwocie 177 zł nie zostały zaspokojone. Postanowieniem z [...].07.2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył postępowanie egzekucyjne. Odrębnymi postanowieniem – z tej samej daty – na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostałymi kosztami egzekucyjnymi obciążył wierzyciela. W chwili dokonywania zajęcia wierzytelności dłużnika z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w sprawie nie występowała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniona w art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku nastąpiło 17.05.2004 r. Niemożność uzyskania w wyniku egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne stwierdzona została dopiero w wyniku dalszego postępowania egzekucyjnego, a mianowicie w wyniku sporządzenia 04.06.2004 r. protokołu o stanie majątkowym dłużnika. Uzyskana kwota z zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku (17,40 zł) pokryła wydatki egzekucyjne związane z tym zajęciem (10,70 zł) i częściowo opłatę za dokonanie czynności zajęcia wierzytelności. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera uregulowań, które nakazywałyby – przy istnieniu kilku tytułów wykonawczych i wniosków pochodzących od tego samego wierzyciela – prowadzenie postępowania egzekucyjnego tylko na podstawie jednego z tytułów wykonawczych i to aż do jego zakończenia. Taki zaś stan rzeczy świadczy o tym, że organ egzekucyjne może jednocześnie prowadzić postępowanie egzekucyjne na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych złożonych przez tego samego wierzyciela. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Z treści uzasadnienia skargi wynika, iż w postępowaniu egzekucyjnym naruszono przepis art. 7 § 2 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W sprawie zastosowano natomiast środek egzekucyjny, który prowadził wprost do dodatkowego obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, gdyż w chwili zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych organowi egzekucyjnemu znana była kwota tej nadpłaty. Skarżący wywiódł, iż stan majątkowy dłużnika był organowi egzekucyjnemu znany wcześniej niż w dacie sporządzenia protokołu o stanie majątkowym dłużnika. Organ egzekucyjny przeciwko temu samemu dłużnikowi – prowadził egzekucję od 2001 r. i protokoły o jego stanie majątkowym sporządzane były już przed 04.06.2004 r. W tej sytuacji dokonanie zajęcia niewielkich kwot na realizację tytułów wykonawczych wielokrotnie przewyższających wysokość zajętej wierzytelności nie prowadzi do wykonania obowiązku lecz jest celowym działaniem prowadzącym do nieuzasadnionego obciążenia wierzyciela kosztami postępowania. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji podniesionych zarzutów i poczynionych wywodów, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. złożył wnioski – wraz z tytułami wykonawczymi – do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o prowadzeniu egzekucji należności pieniężnych od zobowiązanego J. J. (akta egzekucyjne – k. 1-5). Zgodnie z przepisami art. 26 § 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W sprawie niniejszej organ egzekucyjny po otrzymaniu od wierzyciela wniosków i tytułów wykonawczych wszczął postępowanie egzekucyjne. W trakcie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych w celu zastosowania właściwego środka egzekucyjnego zmierzającego do realizacji zobowiązania. Sporządzone zostały cztery protokoły o stanie majątkowym dłużnika. Następnie zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego i zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych organ egzekucyjny z tytułu zajęcia wierzytelności w postaci nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wyegzekwował kwotę 17,40 zł. Wydatek egzekucyjny związany z zajęciem tej wierzytelności wyniósł 10,70 zł, a zatem był niższy od kwoty uzyskanej z egzekucji. Zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego jak też wynagrodzenia za pracę nie mogą być traktowane jako środek egzekucyjny zastosowany niewłaściwie. O nieskuteczności tych środków egzekucyjnych organ egzekucyjny mógł powziąć i powziął wiadomość dopiero po złożeniu oświadczenia przez pracodawcę zobowiązanego i informacji banku, że zobowiązany nie posiada na koncie środków pieniężnych. Ustalenia zawarte w protokole o stanie majątkowym dłużnika oraz oświadczenie pracodawcy, u którego wcześniej był zobowiązany zatrudniony i informacja banku o zerowym stanie konta zobowiązanego dawały dopiero organowi egzekucyjnemu podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest natomiast uzasadnionych podstaw, że organ egzekucyjny zastosował bezpodstawnie środki egzekucyjne wymienione wyżej. W myśl przepisu art. 64c § 1 kosztami egzekucyjnymi są opłaty wymienione w art. 64 § 1 i 4 oraz art. 64a powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 64c § 4 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) stanowi, że koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mają one być ściągnięte od zobowiązanego, pokrywa wierzyciel. Koszty te przypadają na rzecz tego organu, który dokonał czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów (art. 64c § 9 powołanej ustawy). Skoro więc organ egzekucyjny działał zgodnie z art. 26 § 1 powoływanej wyżej ustawy i stosował środki egzekucyjne przewidziane w tej ustawie, to nie można podzielić poglądu skarżącego, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było w celu zwiększenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a wobec tego złożona na nie skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).