I SA/Bk 441/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 3 września 2025 r., nr 010000.71.2025-RED-3-NIP 5451827678 w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 3 września 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5451827678, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku (dalej: "ZUS") z 4 czerwca 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5451827678-KCH oddalające zarzuty wniesione przez P. S. (dalej: "skarżący") pismem z 14 maja 2025 r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w Białymstoku postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w S. w S. zawiadomieniami o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. Pismami z 16 maja 2025 r. skarżący wniósł, na podstawie art. 33 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a."), zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów skarżący zakwestionował istnienie obowiązku oraz podstawę prawną obowiązku. W ocenie skarżącego nie podlegał on obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej z powodu braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. Podniósł, że nie podjął żadnych działań, które można byłoby uznać za przejaw faktycznego wykonywania działalności zarobkowej. Wskazał, że nie uzyskiwał przychodów, nie ponosił kosztów działalności, nie zawierał umów. z kontrahentami, nie wystawiał faktur oraz nie prowadził działań marketingowych ani operacyjnych. Oświadczył, że o fakcie nieprowadzenia działalności gospodarczej ww. poinformował składając pismo w dniu 6 września 2024 r. Podkreślił, że działalności zgłoszonej od 16 października 2023 r. faktycznie nigdy nie prowadził i zgłosił ten fakt w CEIDG w dniu 5 września 2024 r. Ponadto skarżący wskazał na swoją aktualną sytuacją życiową, która istotnie wpływa na zdolność do ponoszenia ewentualnych kosztów. Oświadczył, że pozostaje w związku partnerskim, wychowuje aktualnie jedno dziecko, nie posiada nieruchomości, a sytuacja finansowa rodziny opiera się wyłącznie na jego dochodach z tytułu zatrudnienia. Podniósł, że ewentualne obciążenie obowiązkami składkowymi za okres, w którym nie prowadził działalności, mogłoby znacząco zachwiać sytuację bytową rodziny. Jako potwierdzenie podnoszonych okoliczności skarżący dołączył do wniosku kopię oświadczenia złożonego w ZUS w dniu 6 września 2024 r., oświadczenie partnerki, odpis zupełny aktu urodzenia córki oraz wynik badania USG. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. zostało zawieszone z urzędu postanowieniem 21 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5451827678-KCH-1 do z czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutu. ZUS postanowieniem z 4 czerwca 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP5451827678-KCH oddalił wniesione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. uznając je za niezasadne. Ponadto pismem z 21 maja 2025 r. nr 010000.71.2025-RED-3-NIP 5451827678- KCH-3 poinformowano skarżącego, że organem właściwym do rozstrzygnięcia spraw dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024r. poz. 146) jest Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia oraz wskazano, że z wnioskiem o ponowne ustalenie obowiązku do zapłaty składki zdrowotnej należy wystąpić do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, że podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest niezasadny. Organ II instancji podniósł, że z analizy akt sprawy wynika, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawomocną decyzją z 9 maja 2024 r. nr 68/10/2024/Ub rozstrzygnął kwestie podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i stwierdził, że podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 16 października 2023 r. Prezes NFZ wskazał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne, że przedsiębiorca figurujący w ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Wskazał, że z pisma NFZ z 26 września 2024 r. wynika, że przed wydaniem decyzji skarżący nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień, wniosków, ani w żaden inny sposób nie kwestionował prowadzenia zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie zaskarżył wydanej 9 maja 2024 r. decyzji w przewidzianym terminie 5 listopada 2024 r., złożył natomiast do NFZ wniosek o wznowienie postępowania, jednak pomimo wezwania z 7 listopada 2024 r. ww. nie uzupełnił formalnych wymogów wniosku, co skutkowało nienadaniem dalszego biegu w sprawie. Przed wszczęciem egzekucji ZUS pismem z 16 lipca 2024 r. nr 010571DZPWZ24.000143 zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r. – maj 2024 r. W dniu 1 sierpnia 2024 r. zostało wysłane zawiadomienie o zakończeniu postępowania. Zostało ono doręczone 5 sierpnia 2024 r. Po zakończeniu postępowania ZUS 13 sierpnia 2024 r. wydał decyzję nr 010571DZPDZ24.000149, w której stwierdził, iż skarżący posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r. –maj 2024 r. Decyzja została odebrana przez dorosłego domownika - Panią D. S. w dniu 20 sierpnia 2024 r. Skarżący nie złożył odwołania od decyzji. Zatem uprawomocniła ona się z dniem 21 września 2024 r. Wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r., gdyż taki obowiązek nakłada na niego art. 6 § 1 u.p.e.a. Organ II instancji za prawidłowe uznał działania wierzyciela w zakresie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w świetle przepisów ustawy egzekucyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a., organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie podstawą prawną obowiązku jest prawomocna decyzja z 13 sierpnia 2024 r. nr 010571DZPDZ24.000149. W ww. decyzji oraz w tytułach wykonawczych o nr: [...] i [...] z 7 maja 2025 r. wskazano ten sam obowiązek, tj.: obowiązek dotyczący zapłaty nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres październik 2023 r.- maj 2024 r. Zdaniem organu egzekwowany obowiązek wynikający z przedmiotowych tytułów wykonawczych jest zgodny z treścią obowiązku wynikającego z prawomocnego orzeczenia, co stwierdził wierzyciel w skarżonym postanowieniu. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego o braku świadomości skutków zgłoszenia rozpoczęcia działalności gospodarczej w CEIDG, organ odwoławczy wskazał, że nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności za jego naruszenie także w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie stanowi wystarczającego powodu do uniknięcia konsekwencji w postaci konieczności spłaty powstałego zadłużenia. Poza tym organ II instancji podniósł, że w niniejszej sprawie korespondencja zawierająca tytuły wykonawcze o nr: od [...] do [...] z 1 sierpnia 2024 r. została wysłana na adres: [...] i doręczona 5 sierpnia 2024 r. Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały złożone 14 kwietnia 2025 r. tj.: po terminie. Dlatego też organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie podlega zawieszeniu. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżając w całości postanowienie Prezesa ZUS zarzucił naruszenie: 1. art. 33 § 1 i § 2 pkt 1 u.p.e.a. - bezzasadne uznanie, że istnieje obowiązek egzekwowany tytułami [...] i [...], podczas gdy z przedstawionych wyjaśnień i dowodów wynika brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej oraz brak jakichkolwiek przychodów, a więc nieistnienie obowiązku w rozumieniu u.p.e.a. (brak umów, brak faktur, brak obrotu, oświadczenia i wyjaśnienia strony). 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") - niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i pominięcie kluczowych dowodów przedstawionych przez stronę (m.in. oświadczenie o niepodjęciu działalności, brak dokumentów sprzedażowych, brak działań operacyjnych/marketingowych), a w konsekwencji dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego. 3. błędną wykładnię prawa materialnego - w szczególności art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, przez przyjęcie, że sam wpis do CEIDG przesądza o powstaniu obowiązku ubezpieczeniowego, niezależnie od rozpoczęcia wykonywania działalności (co nie miało miejsca w sprawie). Tezy te były podnoszone w zażaleniu i stanowisku. 4. Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasada zaufania i proporcjonalności) -skrajny formalizm polegający na utożsamieniu wpisu do CEIDG z faktycznym prowadzeniem działalności i przerzuceniu pełnego ryzyka na stronę, wbrew treści i celowi ustaw ubezpieczeniowych oraz realiom sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podkreślić należy, że wnosząc zarzut, zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania kwestia istnienia i podlegania ubezpieczeniu rozstrzygnięta została prawomocną decyzją z dnia 9 maja 2024 r. Następnie decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 potwierdzono ten obowiązek i na jej podstawie zostały wystawione tytuły wykonawcze. Sąd nie znajduje zatem podstaw do zaakceptowania stanowiska Skarżącego w przedmiotowej sprawie. Organ nie naruszył przepisów art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organy nie naruszyły także przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sam brak bowiem dokumentów zakupowych i sprzedażowych nie decyduje jeszcze o braku prowadzenia działalności gospodarczej. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.