I SA/Bk 445/08
WyrokWSA w Białymstoku2009-01-07
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpłata podatku od nieruchomości dokonana na rachunek niewłaściwego organu podatkowego (gminy) powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Wpłata podatku od nieruchomości dokonana na rachunek niewłaściwego organu podatkowego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe wygasa wyłącznie w wyniku zapłaty podatku na rachunek właściwego organu podatkowego. Właściwość miejscowa organu podatkowego jest kluczowa dla prawidłowego wykonania obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Spółka, będąca następcą prawnym poprzedniego właściciela, zobowiązana była do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2003-2008. Spółka mylnie składała deklaracje i dokonywała wpłat do niewłaściwej miejscowo gminy. Organ podatkowy pierwszej instancji określił Spółce wysokość zobowiązań podatkowych, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2003 - 2008 oddala skargę
Decyzją z [...] czerwca 2008 r., nr [...], Wójt Gminy K. woj. p. określił "P" S.A. w W. (dalej jako: Spółka) zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008 w łącznej kwocie [...] zł. Organ ustalił, że Spółka, będąca następcą prawnym PSE S.A., pozostawała i nadal pozostaje właścicielem budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej położonej na terenie Gminy K. woj. p., tj. odcinka linii elektromagnetycznej napowietrznej 220 kV O. – E. o długości [...] km i wartości [...] zł. Pomimo ciążącego na Spółce obowiązku podatkowego do organu nie wpłynęły deklaracje na podatek od nieruchomości, jak również nie były dokonywane wpłaty należnego podatku. Spółka mylnie składała deklaracje podatkowe i wpłacała podatek do Gminy K. woj. w.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od osób prawnych, określa w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu opodatkowania, co wynika z przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust 3, art. 6 ust. 9 pkt 1-3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2006 r. nr 121 poz. 844 ze zm. (w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie: "u.p.o.l."), a także przepisów art. 21 § 3 i 5, art. 47 § 3, art. 53 § 1 i 3, art. 165 § 1 i 2 oraz art. 207 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. (w dalszej części uzasadnienia przywoływanej w skrócie: "o.p."). Organ odwoławczy podniósł, że tylko wpłata na rachunek właściwego organu podatkowego zwalnia podatnika z ciążącego na nim obowiązku, powodując wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Takie zwolnienie nie następuje w przypadku błędnego uiszczenia podatku na rzecz niewłaściwego organu podatkowego.
Nie godząc się z decyzją organu odwoławczego Spółka wywiodła do tut. Sądu skargę. Wniosła w niej o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zaległości
w podatku od nieruchomości za okres 2003 - 2008 w całości oraz za 2003 i 2004
w części przekraczającej kwoty [...] zł w każdym z tych lat." Zaskarżonej decyzji Spółka postawiła zarzuty naruszenia:
1. art. 15 o.p. w związku z art. 170 o.p., poprzez uznanie, że Spółka nie zachowała terminu do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2003 - 2008 oraz terminu wpłaty należnego podatku, składając przedmiotowe deklaracje
i wpłacając należny podatek w ustawowych terminach do organu podatkowego, który nie był właściwy miejscowo w sprawie;
2. art. 51 § 1 i art. 53 § 1 o.p., poprzez uznanie, że w wyniku złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości oraz dokonania wpłaty należnego podatku
w ustawowym terminie, lecz do organu, który nie był właściwy miejscowo doszło do powstania zaległości podatkowej po stronie Spółki od której powinny być naliczone odsetki za zwłokę;
3. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 120,
art. 121 § 1 i art. 124 o.p., poprzez nieuwzględnienie w zaskarżanej decyzji skutków złożenia przez Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości
i dokonania wpłaty należnego podatku w ustawowym terminie do organu, który nie był właściwy miejscowo w sprawie, wynikających z art. 170 ust. 2 o.p.,
co doprowadziło do tego, że wyłącznie Spółka ponosi negatywne konsekwencje zaniedbań organów podatkowych, które pomimo ciążących na nich ustawowych obowiązków w tym zakresie dopuściły do takiego stanu rzeczy, który nieprzerwanie trwał od 1993 r.;
4. art. 210 § 1 pkt 6 o.p., poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia
w zaskarżanej decyzji w zakresie przesłanek, jakimi kierował się organ, nie podzielając stanowiska Spółki, iż art. 15 w związku z art. 170 o.p. ma
w przedmiotowej sprawie zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem w tej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżąca Spółka składała deklaracje podatkowe na podatek od nieruchomości za lata 2003-2008 oraz dokonywała wpłat należnego podatku do Urzędu Gminy K. w woj. w., zamiast do Urzędu Gminy K. w woj. p. Spór dotyczy natomiast tego, czy wpłaty podatku dokonane do organu niewłaściwego spowodowały wygaśniecie ciążących na Spółce zobowiązań podatkowych.
W myśl art. 5 o.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Już z powyższej regulacji prawnej wynika, że jednym z elementów zobowiązania podatkowego - konkretyzacji obowiązku podatkowego, jest miejsce świadczenia pieniężnego. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego może zatem nastąpić w skutek zapłaty podatku na rachunek właściwego organu podatkowego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że dokonanie wpłaty podatku na rachunek organu niewłaściwego zwalnia podatnika z ciążącego na nim obowiązku (por. wyrok NSA z 25 września 2002 r. sygn. akt SA/Bk 1305/00, niepubl.).
Dotyczy to zwłaszcza tych podatków, w których władztwo podatkowe przypisane zostało gminom, a takim podatkiem jest podatek od nieruchomości.
W podatku tym stosunek prawno-podatkowym powstaje między podatnikiem
i konkretną gminą, której uprawnień nie może przejąć inna gmina. Dlatego też świadczenie podatku na rzecz innej gminy, niż gmina właściwa, nie może powodować wygaśnięcia ciążącego na podatniku zobowiązania podatkowego.
Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisach art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.p.o.l. Wynika z nich, że osoby prawne, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, obowiązane są:
1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
2) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.
W świetle tych regulacji prawnych, tylko złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości do właściwego organu oraz dokonane wpłaty podatku na rachunek właściwego organu, powoduje wykonanie przez podatnika zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i wygaśnięcie takiego zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że wierzycielem podatkowym Spółki jest Gmina K. w woj. p., a nie Gmina K. w woj. w. Zatem Spółka powinna składać deklaracje podatkowe i wpłacać należny podatek od nieruchomości do Wójta Gminy K. w woj. p. Skoro tego nie uczyniła, organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 o.p. miał prawo do wydania decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2003-2008.
Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 15
w zw. z art. 170 o.p., Sąd pragnie zauważyć, przedmiotem kontroli zgodności prawem dokonywanej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] sierpnia 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] czerwca 2008 r., nr [...]. Organy orzekające w tej sprawie nie naruszył art. 15 o.p., gdyż zarówno Wójt Gminy K. (woj. p.) jaki i SKO w Ł. były właściwe rzeczowo i miejscowo do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości. Trudno jest też zarzucić tym organom naruszenie przepisu art. 170 o.p., który reguluje skutki wniesienia podania do organu niewłaściwego. Otóż zdaniem Sądu, deklaracje na podatek od nieruchomości składane przez osoby prawne i jednostki organizacyjne nie mają przymiotu podania w rozumieniu art. 170 o.p. w zw. z art. 168 § 1 o.p. Tego typu deklaracje nie inicjują bowiem postępowania podatkowego.
Bezzasadny jest zarzut Spółki, dotyczący naruszenia przepisów art. 53 § 1
i 3 o.p. Konsekwencją nieuregulowania w terminie ciążących na Spółce zobowiązań podatkowych jest powstanie zaległości podatkowych, od których naliczane są odsetki za zwłokę. Trzeba jednak podkreślić, że w tej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji, mimo że przywołał w decyzji oba te przepisy, to w istocie nie orzekł
o wysokości zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, lecz w przedmiocie wysokości zobowiązań podatkowych. Zaległość podatkowa i odsetki za zwłokę stanowią odrębne kategorie prawne.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz
art. 121 § 1 i art. 124 o.p. Rozwiązania prawne dotyczące sposobu wywiązywania
się osób prawnych z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości
są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości. Właściwy organ podatkowy (tu: Wójt Gminy K. w woj. p.), działając w oparciu o obowiązujące przepisy dokonał Spółce wymiaru podatku od nieruchomości, przyjmując za podstawę opodatkowania wartość obiektu budowlanego położonego na obszarze jego właściwości, stosując wysokość stawek tego podatku obowiązujących na terenie Gminy K. w woj. p. w latach 2003-2008. Jak już wyżej zaakcentowano, wpłata podatku w ustawowym terminie do organu niewłaściwego, nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Po stronie podatnika rodzi to wszakże uprawnienie żądania zwrotu nadpłaty powstałej z powodu uiszczenia podatku na rachunek niewłaściwego organu (jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy K. w woj. w. wydał już decyzję o stwierdzeniu nadpłaty), jednak zobowiązanie podatkowe nadal istnieje dopóki nie zostanie uregulowane na rachunek właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego.
Zaskarżona decyzja nie narusza także art. 210 § 1 pkt 6 o.p. W ocenie Sądu, organy obu instancji dostatecznie uzasadniły przesłanki, jakimi kierowały się przy wydawaniu swoich decyzji.
Wobec powyższych okoliczności skarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Wójta Gminy K. w woj. p. nie naruszają przepisów prawa. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę Spółki oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło