I SA/Bk 445/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-12-05
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zrezygnował z ustanowienia adwokata z urzędu, ale podtrzymał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA, zmienił postanowienie referendarza sądowego, przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uznano, że mimo rezygnacji z ustanowienia adwokata, skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie. Następnie skarżący zrezygnował z ustanowienia adwokata, ale podtrzymał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zmienionym zakresie, analizując sytuację materialną i rodzinną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 06 listopada 2013 roku w ten sposób, że przyznano skarżącemu J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 06 listopada 2013 roku w sprawie niniejszej w ten sposób, że przyznać skarżącemu J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 06 listopada 2013 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, rozpoznając wniosek skarżącego J. W. przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (zgodnie z wnioskiem skarżącego).
W dniu 07 listopada 2013 roku do sądu wpłynęło pismo skarżącego, który odnosząc się do swego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy podniósł, iż w związku z działaniami adwokata Z. D. – D. w innej sprawie rezygnuje z pomocy prawnej, o którą się ubiegał (k. 102).
Pismem z dnia 13 listopada 2013 r. poinformowano skarżącego, że to Okręgowa Rada Adwokacka wyznacza adwokata i wnioskodawca może zwrócić się do tego organu o wyznaczenie innego pełnomocnika. Wezwano jednocześnie skarżącego do wskazania, czy podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy i w jakim zakresie (k. 104).
W odpowiedzi na powyższe w dniu 18 listopada 2013 r. skarżący wskazał, iż rezygnuje z ustanowienia pełnomocnika z urzędu, natomiast podtrzymuje swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 106).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało zastosować dyspozycje art. 165 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) zgodnie z którym, postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Biorąc pod uwagę pisma skarżącego z dnia 7 i 18 listopada 2013 roku należy wskazać, iż doszło do zmiany okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę wydania przedmiotowego postanowienia z dnia 06 listopada 2013 roku, gdyż skarżący zmodyfikował swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też należało jeszcze raz przeanalizować sytuację materialną i rodzinną skarżącego, przy ocenie czy skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie.
J. W. w uzasadnieniu swego wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym (jest rozwiedziony). Źródłem miesięcznego dochodu skarżącego jest renta z otrzymywana z I. w wysokości około 650 zł oraz renta z ZUS, od której potrącana jest należność Urzędu Skarbowego, w wysokości 430 zł netto (668 zł brutto). W skład majątku J. W. wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2, garaż o powierzchni [...] m², samochód osobowy [...] rok produkcji [...]. Skarżący ma aktualnie zaciągnięte dwa kredyty, z miesięczna ratą 500 zł i 300 zł oraz wpłacił zaliczkę na podatek dochodowy za 2013 rok od renty z I. w kwocie 117 zł. J. W. nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 73-74).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 01 października 2013 r. (k. 75) skarżący wyszczególnił ponoszone wydatki miesięczne, w tym: energia elektryczna – 92,63 zł; telefon – 29,99 zł; czynsz – 432,31 zł; koszty eksploatacji samochodu – 200 zł (od czerwca 2013 r. niesprawny); rata spłaty pożyczki – 468,43 zł oraz 265,48 zł (za październik 2013 r.). Dodatkowo wnioskodawca ponosi opłaty kwartalne za wodę i ścieki – 242,57 zł oraz roczne za lekarstwa i opiekę medyczną – około 2.000 zł za rok 2011. Obecnie wnioskodawca ogranicza do minimum wydatki na leki i zakup żywności, ze względu na brak środków finansowych. Skarżący nie posiada majątku, w tym samochodów na terenie Islandii. Wnioskodawca nie posiada również kont dewizowych i lokat na terenie Polski i I. Jednym kontem, jakim J. W. dysponuje w I., jest rachunek, na który wpływa renta chorobowa. Skarżący podkreślił również, że nie jest w stanie w terminie zakreślonym we wzmiankowanym wezwaniu uzyskać wyciąg z islandzkiego rachunku bankowego, gdyż cała procedura z tym związana trwa około miesiąca. Skarżący końcowo wskazał, iż aktualnie nie może wypłacać świadczenia z I., bowiem ma zablokowane przez bank konto.
Do akt sprawy J. W.dołączył: decyzję o waloryzacji renty (k. 79), wyciąg z rachunku bankowego za okres od 18 czerwca 2013 r.. – 17 września 2013 r. (k. 80-81,87-88) oraz za okres 04 września 2013 r. – 04.10.2013 r. (k. 90-91); informację z [...] (k. 82), zawiadomienie spłaty raty pożyczki (k. 84); harmonogram spłat kredytu (k. 85-86); stan zaległości zobowiązanego na pocztę Urzędu Skarbowego (k. 89) i zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od 01.01.2013 r. wobec urzędu skarbowego (k. 92-93).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku J. W. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy to łączna kwota około 1.080 zł netto (renta z ZUS 430 zł netto i renta z I. 650 zł). Renta otrzymywana z ZUS częściowo została zajęta na poczet prowadzonej egzekucji, natomiast świadczenie z Islandii aktualnie nie może być wypłacone przez skarżącego z konta bankowego, z uwagi na procedury bankowe. Wykazane wydatki miesięczne J. W. wynoszą około 1.360 zł (energia elektryczna, telefon, czynsz, rata spłaty pożyczki, opłata za wodę i ścieki). Dodatkowo skarżący ponosi koszty na lekarstwa, opieka medyczna i wyżywienie w ograniczonym zakresie, bo brakuje mu środków finansowych. Majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2, garaż o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy [...], rok prod. [...]. Skarżący jest zadłużony wobec Urzędu Skarbowego oraz z tytułu kredytów.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, brak zgromadzonych oszczędności w zestawieniu ze złym stanem zdrowia niewątpliwie wymagającym ponoszenia zwiększonych wydatków na lekarstwa i opiekę medyczną pozwalają na stwierdzenie, iż J. W. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło