I SA/Bk 445/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. K. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 4 lipca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. K. K. (dalej powoływany jako Skarżący, Wnioskodawca) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego jest działalność gospodarcza. Z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje dochód w kwocie 1.884,08 zł miesięcznie. Wykazane zobowiązania i stałe wydatki to: energia elektryczna – 70 zł; woda – 50 zł; telefon – 100 zł; ubranie – 200 zł; środki czystości – 100 zł. Dodatkowo, K. K. opłaca podatek od nieruchomości w wysokości 215,25 zł (za 2017 r.). Majątek wnioskodawcy stanowi: udział w 35/74 części nieruchomości o powierzchni 935 m2, powierzchnia zabudowy 95 m2 (wartość – 150.000 zł) oraz samochód V. o wartości ok. 10.000 zł). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wnioskodawca oświadczył, że posiada tytuł prawny (własność) do mieszkania przy ul. [...] w B. (współwłasność w 35/74 części nieruchomości). Wielkość użytkowa lokalu to 33,12 m2. Nieruchomość przy ul. [...] w Ł. stanowi własność rodziców Skarżącego. Wnioskodawca użytkuje jedynie mieszkanie o powierzchni 20 m2, przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej (umowa użyczenia z dnia [...] lutego 2013 r.). K. K. nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania wzmiankowanych nieruchomości. Skarżący prowadzi firmę "E." z siedzibą w Ł. przy ul. [...]. Przedsiębiorstwo zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza, posiadanie przez Skarżącego stałego źródła dochodu (z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej) pozwalają na uznanie, iż Skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia adwokata z wyboru w sprawie niniejszej, szczególnie że koszy sądowe w czterech sprawach zawisłych przed Sądem ograniczają się łącznie do kwoty 400 zł. W złożonym w terminie sprzeciwie Skarżący podtrzymał złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie. Wniósł o dopuszczenie dowodu z wyroku z dnia 4 września 2013 r., w sprawie I SA/Bk 224/13 dotyczącego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia zobowiązania za lata 2011-2012, na okoliczność, iż koszty postępowania zostały w ww. sprawie uregulowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. po. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze. zm). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W ocenie Sądu, analizując sytuację majątkową Skarżącego, przyjąć należy, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz w trzech innych sprawach zawisłych przed sądem, w szczególności że obecnie ograniczają się one do wpisu od skargi w łącznej kwocie 400,00 zł. Skarżący uzyskuje stałych dochód w wysokości ok. 1884,00 zł miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zaś jego wydatki wynoszą ok. 520 zł miesięcznie. Tym samym, nawet przy dodatkowych wydatkach, jak np. zakup garnituru za blisko 700 zł, nie można przyjąć, że uregulowanie kwoty 400 zł pozostaje poza możliwościami finansowymi Skarżącego. Wskazać należy, że podniesiona w sprzeciwie kwestia uregulowania przez Skarżącego kosztów sądowych w sprawie I SA/Bk 224/13, dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2011-2012, zakończonej wyrokiem z dnia 4 września 2013 r. nie mogła mieć wpływu na ocenę zasadności ponoszenia kosztów w niniejszej sprawie. Przedmiot obecnej i uprzedniej sprawy był zgoła odmienny, dlatego też uiszczenie kosztów sądowych w sprawie I SA/Bk 224/13 nie zwalnia Skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów w niniejszej sprawie. Końcowo podkreślić należy, na co słusznie zwrócił uwagę referendarz sądowych w zaskarżonym postanowieniu, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Niewątpliwe taką osobą nie jest Skarżący, bowiem dysponuje on stałymi dochodami, umożliwiającymi bezproblemowe utrzymanie siebie, ponoszeniem kosztów utrzymania domu, samochodu i innymi wydatkami. Stwierdzić tym samym należało, że brak było podstaw do przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 2 oraz 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.