I SA/Bk 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...].09.2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], którą odmówiono S. M. (dalej: Skarżący) płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej na 2016 rok. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2016 r. Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2016 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności w ramach realizacji pakietu 7 – Ochrona zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, wariantu 7.2 – Zachowanie lokalnych ras koni do 2 sztuk koni zimnokrwistych w typie sokólskim. Skarżący złożył oświadczenie o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich oraz "Wykaz klaczy zakwalifikowanych do Programu ochrony zasobów genetycznych rasy polski koń zimnokrwisty, typ sokolski". W dniu [...] lutego 2017 r. Skarżący dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR "Wykaz klaczy wycofanych z Programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy polski koń zimnokrwisty w typie sokolskim", a w dniu [...] marca 2017 r. - "Oświadczenie o zastąpieniu zwierząt", z którego wynika, że zgłoszona do przedmiotowej płatności klacz B. [...] została zastąpiona klaczą B. [...] nr paszportu [...]. Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] maja 2017 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą Skarżącemu przyznania płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2016 rok. Jednak Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w dniu [...] lipca 2017 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2017 r., ponownie odmówił Skarżącemu przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na 2016 r. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznych, w szczególności Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), organ wskazał, że w świetle tego Rozporządzenia zastąpienia dokonuje się w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia, a płatność rolno - środowiskowo - klimatyczna jest przyznawana do klaczy, jeżeli ich liczba w stadzie wynosi co najmniej 2 klacze tej samej rasy. Tymczasem w sprawie ustalono, że Skarżący zgłosił do płatności 2 klacze, tj. klacz B. (nr paszportu [...]) i klacz B. (nr paszportu [...]), które, jak wynika z "Wykazu klaczy zakwalifikowanych do Programu ochrony zasobów genetycznych rasy polski koń zimnokrwisty typ sokólski" potwierdzonego przez Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy w K. wg stanu na dzień [...] marca 2016 r. zostały zakwalifikowane do Programu ochrony zasobów genetycznych. Ze złożonego przez Skarżącego "Wykazu klaczy wycofanych z Programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy polski koń zimnokrwisty w typie sokolskim" wynika, że klacz B. została wycofana z przedmiotowego Programu w dniu [...] lutego 2017 r. i została zastąpiona w dniu [...] lutego 2017 r. klaczą B. (nr paszportu [...]). Oświadczenie o zastąpieniu zostało złożone [...] marca 2017 r. co, zdaniem organu, miało miejsce z 6 - dniowym opóźnieniem, ponieważ termin, o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia rolno -środowiskowo - klimatycznego upłynął z dniem [...] marca 2017 r. Uchybienie terminu spowodowało bezskuteczność czynności procesowej i prowadziło do stwierdzenia, że Skarżący nie spełnił warunku do uzyskania płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej w ramach realizacji wariantu 7.2, bowiem wskutek uchybienia terminu do złożenia oświadczenia o zastąpieniu zwierząt liczba zwierząt deklarowanych kwalifikowanych wynosiła 1 szt., tj. klacz B. Odnośnie oświadczenia złożonego przez Skarżącego w dniu [...] lutego 2017 r. organ stwierdził, że jest to wykaz, który zawiera wyłącznie oświadczenie rolnika, oświadczenie podmiotu prowadzącego księgi hodowlane oraz informacje dotyczące wycofanej klaczy, tj. nazwę, datę urodzenia, nazwę ojca, nazwę matki, datę wycofania i powód wycofania, nie zawiera natomiast żadnych informacji o jej zastąpieniu. Organ nie uznał też za zasługujące na uwzględnienie twierdzenia Skarżącego o zaistnieniu w sprawie siły wyższej. Odnosząc się do informacji o chorobie Skarżącego organ wyjaśnił, że skoro – zgodnie z jego twierdzeniem – choroba ta trwała od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] marca 2017 r. (32 dni), to Skarżący powinien posiadać zwolnienie lekarskie, a takiego organowi nie przedstawił. Na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja jest wadliwa i oparta na nieprawdziwych ustaleniach. Skarżący wskazał, że w dniu [...] lutego 2017 r w Związku Hodowców Koni w B. podpisał oświadczenie o zastąpieniu zwierząt oraz wykaz klaczy wycofanych z programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy Polski Koń Zimnokrwisty w typie sokólskim, które następnie złożył w dniu [...] lutego 2017 r. w w/w biurze w S. Następne oświadczenie, które otrzymał z W. z Instytutu Zootechniki P.I.B. w dniu [...] lutego 2017 r. złożył, jak tylko wyzdrowiał. Skarżący wskazał, że fizycznie klacz stała w gospodarstwie do kwietnia 2017 r. Skarżący zakwestionował ustalenie organu, że jego choroba nie posiada znamion siły wyższej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie zachodzi. Organ dokonał bowiem błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z brzmieniem § 20 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, dołącza się kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: 1) rolnika, 2) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane w przypadku klaczy, loch, owiec matek i kóz matek, 3) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch, owiec matek i kóz matek - zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7. W myśl ust. 4. do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu, o ktorym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, dołącza się oświadczenie o zwierzętach, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w ramach tego pakietu, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję. Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 zmiana zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 może polegać jedynie na: 1) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy objętych tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji; 2) zastąpieniu, zgodnie z art. 30 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Z kolei w myśl ust. 2, zastąpienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dokonuje się w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia. Zgodnie natomiast z brzmieniem § 8 ust. 1 rozporządzenia zmianę zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok, w którym rolnik lub zarządca realizuje zmienione zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. O zastąpieniu natomiast, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 30 dni od dnia jego dokonania, składając kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: 1) rolnika, 2) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch, owiec matek i kóz matek, 3) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, owiec matek i kóz matek - zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zastąpione i jakimi je zastąpiono. W przypadku gdy zastąpienie, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, zostało dokonane w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o zastąpieniu, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 2, rolnik może poinformować kierownika biura powiatowego Agencji, dołączając do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu, o którym mowa w § 20 ust. 3. Z korelacji powyżej cytowanych unormowań prawnych jasno wynika, że wnioski składane są na rok, którego dotyczą lub mają dotyczyć. podobnie jest w przypadku zmian tych wniosków, co wprost wynika z przepisów prawnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek złożony przez Skarżącego odnosił się do roku 2016 i jako dotyczący tego właśnie roku powinien być rozpatrywany. Zmiana nastąpiła natomiast w lutym 2017 r., a zatem konsekwencje tej zmiany (zamiany koni) mogły być brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do przyznawania płatności na rok 2017, z uwzględnieniem przepisów powołanych powyżej, dotyczących m.in. możliwości złożenia oświadczenia razem z wnioskiem. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd natomiast nie miał wątpliwości, iż organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia, a co za tym idzie błędnie odniósł stan faktyczny z roku 2017 do płatności za rok poprzedni. Skarżący w roku 2016 nie dokonał żadnych zmian w zobowiązaniu, co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku organu o spełnieniu przez Skarżącego kryteriów przyznania wniosku. To, że organ rozpoznawał sprawę przez tyle miesięcy i zakończył ją w roku 2017 nie może powodować negatywnych skutków w zakresie roku na który wniosek był składany. Ze względu na powyższe, na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wykładnie przepisów rozporządzenia dokonaną przez Sąd.