I SA/Bk 450/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Przeciwko Panu W. K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i [...], wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [...] w G. W tytułach wierzyciel wskazał, że należności dotyczą I, II, III i IV kwartału 2003 roku oraz I kwartału 2004 r. Podstawą wymagalności należności, stanowi decyzja z dnia [...].01.2004 r. Nr [...]. Do tytułów wykonawczych dołączono upomnienie, doręczone zobowiązanemu dnia 17.03.2004 r. Odpisy tytułów wykonawczych poborca doręczył dnia 17.05.2004 r., spisując tego samego dnia protokół zajęcia krowy. Następnie, w dniu 31.05.2004 r. poborca spisał raport wskazujący, że zobowiązany kwestionuje zobowiązanie i że w sprawie tej zobowiązany wystąpił do wierzyciela o przedstawienie wyjaśnień. Dnia 31.05.2004 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo P. W. K. skierowane nie tylko do organu egzekucyjnego, lecz także do wierzyciela. W piśmie tym P. W. K. zawarł informację, że wystąpił do Telewizji Polskiej S.A. o zajęcie się jego sprawą. Ponadto sformułował wniosek, o powstrzymanie się przez organ egzekucyjny od prowadzenia egzekucji do czasu przesłania mu wyjaśnień przez Telewizję Polską S.A. Kopia pisma, jakie P. W. K. wniósł do Telewizji Polskiej S.A. wpłynęła do organu egzekucyjnego dnia 08.06.2004 r. Na pismo P. W. K. z dnia 27.05.2004 r., Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego udzieliła odpowiedzi pismem Nr [...] z dnia [...].06.2004 r. Powołując się na przepisy art. 37 ust. l ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśniła, że decyzją z dnia 10.01.2003 r. odmówiono P. W. K. prawa do renty inwalidzkiej od dnia 01.01.2003 r. i pomimo informowania go o konieczności zgłoszenia się do ubezpieczenia, obowiązku tego nie dopełnił. Z tego też względu decyzją z dnia [...].01.2004 r. Nr [...], P. W. K. objęty został ubezpieczeniem społecznym rolników z urzędu od dnia 01.01.2003 r., co skutkowało naliczeniem składki za okres od I kwartału 2003 r. do I kwartału 2004 roku. Ponadto wyjaśniono, że wskazana decyzja stała się z dniem 27.02.2004 r. prawomocna. Dodatkowo stwierdzono, że - zdaniem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - brak jest podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny poprzestał na zajęciu krowy, nie dokonując żadnych dalszych czynności egzekucyjnych. Dnia 07.09.2004 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo P. W. K., zawierające informację, że w sprawie egzekwowanych należności wystąpił do Kancelarii Prezydenta, Rzecznika Praw Obywatelskich, KRUS Oddział Regionalny w Z., Wójta Gminy i Zarządu Spółek Wodnych w G. i nie otrzymał odpowiedzi od tych instytucji. Dlatego wniósł o wstrzymanie działań w stosunku o jego osoby do czasu załatwienia sprawy przez wymienione podmioty. Po otrzymaniu tego pisma organ egzekucyjny wystąpił (pismem z dnia [...].09.2004 r. Nr [...]) do zobowiązanego o sprecyzowanie przedmiotu jego żądania tj. o wyjaśnienie, czy wnosi on zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czy skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, czy też wnosi o zawieszenie lub o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dnia 13.09.2004r. P. W. K. udzielił odpowiedzi, że jego pismo jest zarzutem w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i że zarzut dotyczy niesłusznego nałożenia na niego przez KRUS obowiązku wykazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych. Słuszność podnoszonego zarzutu opierał na wyroku z 1997 roku, którym przyznano mu rentę inwalidzką rolniczą od dnia 31 lipca 1996 roku. Pismem z dnia 20.09.2004r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił na podstawie art. 34 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zajęcie stanowiska w kwestii zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 22.09.2004 r., potwierdzając istnienie egzekwowanego obowiązku. Istnienie obowiązku argumentowała faktem wydania decyzji (tj. z dnia [...].01.2004r. Nr [...] ) orzekającej o podleganiu przez P. W. K. ubezpieczeniu społecznemu rolników i nakładającej na niego obowiązek opłacania składek. Zarzut P. W. K. w sprawie prowadzonej egzekucji rozstrzygnięty został postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o oddaleniu zarzutu. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że zobowiązany otrzymał odpisy tytułów wykonawczych w dniu 17 maja 2004 roku, lecz w terminie określonym w art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy, tj. w ciągu 7 dni od doręczenia mu odpisów tytułów, nie złożył zarzutów. Zawarto także stwierdzenie, że wierzyciel pismem z dnia 22.09.2004 r., potrzymał zasadność wystawienia tytułów wykonawczych, przekazując kserokopię decyzji z dnia [...].01.2004 r. Nr [...], nakładającą obowiązek płacenia składek i zawierającą pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji. Na postanowienie z dnia [...].01.2004 r. Nr [...] oddalające zarzuty, P. W. K. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że jego sprawa jest mylnie i nieprawidłowo prowadzona przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, konsekwencją czego było podjęcie także wobec niego nieprawidłowych działań przez organ egzekucyjny. Zażalenie zostało rozstrzygnięte zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].11.2004 r. Nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Uznano, że zobowiązany wniósł zarzut egzekwowania nieistniejącego obowiązku z uchybieniem terminu określonego w art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśniono, że termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji został określony w art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nakłada na wierzyciela obowiązek zamieszczenia w tytule wykonawczym pouczenia, że zobowiązanemu w terminie 7 dni przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowych tytułach wykonawczych wierzyciel zawarł pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Ponadto w tytułach wykonawczych zamieszczone zostało pouczenie w zakresie podstaw zarzutów i było ono zgodne z art. 33 cytowanej ustawy. Wprawdzie przepis art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy nie określa daty, od której należałoby liczyć ten termin, to jednak biorąc pod uwagę treść przepisów art. 26 § 5 i art. 32 tej ustawy przyjęto, że termin do wniesienia zarzutów liczy się od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło dnia 17.05.2004 r., ponieważ tego dnia nastąpiło doręczenie odpisów tytułów wykonawczych oraz spisano protokół zajęcia ruchomości. A zatem dnia 17.05.2004 r. zobowiązany powziął wiadomość o wszczęciu wobec niego postępowania egzekucyjnego. Przyjęto, że w tej sprawie termin do wniesienia zarzutów upłynął dnia 24 maja 2004 r. Uznano, że nawet gdyby przyjąć jako pierwszą datę wniesienia zarzutu dzień 31.05.2004 r., tj. dzień, w którym zobowiązany zgłosił poborcy skarbowemu zarzut, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, to zarzut ten w świetle przepisu art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy został wniesiony z uchybieniem ustalonego ustawą terminu. Uznano, że z uwagi na ustalenie przepisem art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy terminu do wnoszenia zarzutów, wniesienie przez P. W. K. zarzutu pismem z dnia 06.09.2004 r. (uzupełnionego pismem z dnia 13.09.2004 r.), nastąpiło z uchybieniem obowiązującego terminu. Wyjaśniono, że przepis art. 58 § l Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, lecz w przedmiotowej sprawie P. W. K. nie występował o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Przyjęto, że zarzut wniesiony po terminie określonym w art. 27 § l pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega rozpatrzeniu. Uznano, że wystąpienie przez organ egzekucyjny do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów i przytoczenie jego treści w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie powinno stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Wprawdzie obowiązek uzyskania wypowiedzi wierzyciela ciąży na organie egzekucyjnym tylko w przypadku zgłoszenia zarzutów z zachowaniem obowiązującego terminu, to jednak z uwagi na to, iż organ egzekucyjny wskazał w sentencji postanowienia, że podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia jest przepis art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy i w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że zobowiązany nie złożył zarzutów w terminie wskazanym w tym przepisie, przyjęto, że powodem oddalenia zarzutu jest uchybienie przez zobowiązanego terminu do wniesienia zarzutów. Podjęte rozstrzygnięcie argumentowano także orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. treścią wyroku z dnia 23 sierpnia 2002 roku, sygn. akt S.A./Bk 1529/01 (nie publikowanego), w którym Sąd stwierdził, że "Uchybienie terminu do wniesienia zarzutów powoduje brak podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia" oraz wyroku z dnia 24.10.2000 roku, sygn. akt I S.A./Ka 712/99 (nie publikowanego), w którym Sąd wypowiedział się, że w przypadku wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu brak jest podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu. Uznano, że podnoszone przez P. W. K. okoliczności w piśmie z dnia 28.10.2004 r., nie mogły mieć wpływu na przyjęty sposób załatwienia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku P. W. K. zarzucił, że postanowienie Nr [...] oraz postanowienie z dnia [...].11.2004 r. Nr [...] są "urągające" przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wskazał jednak żadnego przepisu tego Kodeksu, który został naruszony. Jego zdaniem, wystarczającymi okolicznościami do uznania słuszności zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji powinny być załączone do skargi załączniki nr 3, 3a i 4. Zarzucił, że uzasadnienie postanowienia jest "enigmatyczne", nie wskazując na czym opiera ten zarzut. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę P. W. K. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie tego organu uchybienie w tej sprawie przez zobowiązanego terminu do wniesienia zarzutów spowodowało brak podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie zaistniała żadna z wymienionych wyżej przesłanek, dających podstawę do uwzględnienia skargi P. W. K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął przeciwko skarżącemu P. W. K. postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i [...], wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [...] w G. W tytułach wierzyciel wskazał, że należności w postaci składek na ubezpieczenie społeczne rolników dotyczą I, II, III i IV kwartału 2003 roku oraz I kwartału 2004 r. Podstawą wymagalności należności, stanowiła decyzja z dnia [...].01.2004 r. Nr [...]. Ponieważ od decyzji tej skarżący się nie odwoływał, powyższe rozstrzygnięcie stało się prawomocne z dniem 27.02.2004 r. Do tytułów wykonawczych dołączono upomnienie, doręczone zobowiązanemu dnia 17.03.2004 r. Odpisy tytułów wykonawczych poborca doręczył skarżącemu dnia 17.05.2004 r., spisując tego samego dnia protokół zajęcia krowy. Regulacje prawne zawarte w art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm.) określają okoliczności mogące stanowić podstawę do wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Jak słusznie podnosiły organy egzekucyjne, treść spisanego przez poborcę skarbowego raportu z dnia 31.05.2004 r. oraz treść pisma skarżącego z dnia 27.05.2004 r. i z dnia 06.09.2004 r. (uzupełnionego pismem z dnia 13.09.2004 r.) wskazywała na to, iż zobowiązany zgłaszał zarzut nieistnienia obowiązku wykazanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w tytułach Nr [...] i [...]. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji został określony w art. 27 § l pkt 9 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten nakłada na wierzyciela obowiązek zamieszczenia w tytule wykonawczym pouczenia, że zobowiązanemu w terminie 7 dni przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowych tytułach wykonawczych wierzyciel zawarł pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Ponadto w tytułach wykonawczych zamieszczone zostało pouczenie w zakresie podstaw zarzutów i było ono zgodne z przywoływanym powyżej art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpisy tytułów wykonawczych doręczono w dniu 17.05.2004 r., ich odbiór potwierdziła Pani G. K. Ponadto tego samego dnia tj. 17.05.2004 r. poborca dokonał u zobowiązanego czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu krowy i protokół ten podpisał zobowiązany. Termin zatem do wniesienia zarzutów upłynął dnia 24 maja 2004 r. Przepis art. 58 § l Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie skarżący P. W. K. nie występował o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Zarzut wniesiony po terminie określonym w art. 27 § l pkt 9 omawianej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega rozpatrzeniu. Stąd też organy egzekucyjne postąpił właściwie, oddalając zarzut na prowadzoną egzekucję. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), skarga podlega oddaleniu.