I SA/Bk 455/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ł. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. R. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 31) podając we wniosku, iż jest samodzielnie gospodarującym i początkującym rolnikiem. W 1995 roku rozwiódł się żoną. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, które przejął po ojcu. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z produkcji roślinnej prowadzonej na gospodarstwie rolnym, który kształtuje się na różnym poziomie. Skarżący ponadto podniósł, iż w chwili obecnej ciągle żyje na kredyt, gdyż zboże sprzedało się poniżej kosztów produkcji. Poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W gospodarstwie nie prowadzi hodowli inwentarza żywego, zaś podstawowe maszyny rolnicze stanowią współwłasność jego i dwóch sióstr (k.31-33, 36-37). W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia 24 listopada 2008 roku R. Ł. oświadczył, że wydatki miesięczne związane z jego utrzymaniem oraz utrzymaniem gospodarstwa rolnego wynoszą: czynsz za mieszkanie – 380 zł, energia elektryczna – 45 zł, wyżywienie – 300 zł, podatek rolny – 170 zł kwartalnie, składka na ubezpieczenie społeczne – 270 zł kwartalnie, obowiązkowe ubezpieczenie OC rolników – 250 zł rocznie. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż ponosi również wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego takie jak: paliwo, środki chemiczne, części do maszyn rolniczych. Skarżący podkreślił ponadto, iż w bieżącym roku z uwagi na brak przyznanych dopłat bezpośrednich z UE zmuszony był do gospodarowania progresywnego (np. bez dodawania nawozów sztucznych), co przełożyło się na niskie plony (k. 36-37). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Do wniosku R. Ł. dołączył kopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków (k. 38-46). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna R. Ł. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym jego źródłem utrzymania pozostaje dochód z gospodarstwa rolnego, a dokładnie produkcji roślinnej, który jest okresowy i kształtuje się na różnym poziomie, co wynika zarówno z różnej wysokości uzyskiwanych plonów oraz różnej wysokości ceny zbóż. Skarżący ponadto żyje w chwili obecnej na kredyt, gdyż zboże sprzedało się poniżej kosztów produkcji. Powyższe wynikało z tego, iż w bieżącym roku z uwagi na brak przyznanych dopłat bezpośrednich z UE skarżący zmuszony był do gospodarowania progresywnego (np. bez dodawania nawozów sztucznych), co przełożyło się na niskie plony (k. 35-36). Majątek skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy wynoszą: czynsz za mieszkanie – 377 zł, energia elektryczna – około 45 zł, wyżywienie – 300 zł, podatek rolny – 170 zł kwartalnie, składka na ubezpieczenie społeczne – 269 zł kwartalnie, obowiązkowe ubezpieczenie OC rolników – 246 zł rocznie. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż ponosi również wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego takie jak: paliwo, środki chemiczne, części do maszyn rolniczych (k.38-46). Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu z gospodarstwa rolnego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż R. Ł. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-