I SA/Bk 457/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki "P" z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W złożonej do tut. Sądu skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], wydanej w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki "P" z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, pełnomocnik reprezentujący Pana J. K. wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na ważny interes strony wynikający z jej statusu majątkowego oraz ze względu na fakt, że decyzja zawiera błędy prawne i dlatego też powinna zostać uchylona, a której wykonanie mogłoby narazić Skarżącego na poniesienie znacznej szkody i praktycznie uniemożliwić ma jakiekolwiek funkcjonowanie w społeczeństwie. Ponadto w piśmie datowanym na 2 grudnia 2008 r. pełnomocnik Skarżącego uzasadniając złożony wniosek, argumentował, że decyzja przenosząca odpowiedzialność w zakresie VAT, jak i podatku dochodowego, zobowiązują Skarżącego do zapłaty należności o wartości ponad [...] złotych. Przeciętny człowiek nie ma możliwości spłaty takiego długu przez całe swoje życie, tym bardziej nie ma takiej możliwości człowiek, który od dawna ma jedno źródło utrzymania. W uzasadnieniu szczegółowo opisano sytuację materialną Skarżącego, wskazując na wysokość osiąganych dochodów oraz ciążące na jego osobie zobowiązania (kredyt w banku, alimenty na syna i żonę). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl postanowień art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: "u.p.p.s.a"., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie jednakże z § 3 tego uregulowania, po przekazaniu sprawy sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 u.p.p.s.a). Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygniecie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wspomniane przesłanki są ocenne. Strona wnosząca winna zatem uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Należy jednak zwrócić uwagę, że rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. Na tym etapie postępowania Sąd nie może rozstrzygać o zgodności z prawem skarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga ponadto, że literaturze przedmiotu wyrażono pogląd, iż określone w uregulowaniu art. 61 § 3 u.p.p.s.a przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania decyzji albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Podkreśla się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne, nie chodzi o to, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym, rzeczywiście wystąpiły lub już się ujawniały. Spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek wymaga tylko stanu zagrożenia, czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy ze skargi w sądzie administracyjnym (zob. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy" 2005, Nr 14, s. 675). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się również, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Co prawda, orzeczona wobec Skarżącego odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki P. ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna. W przedmiotowej sprawie decyzje organów podatkowych nałożyły na stronę obowiązek zapłaty kwoty ponad [...] zł, jako należności głównej z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "P." z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W takiej sytuacji istnieje potencjalne ryzyko, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy sądowo-administracyjnej spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, jak też trudne do odwrócenia skutki. Z akt sprawy wynika, że Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto. Ciąży na nim sądownie orzeczony obowiązek alimentacyjny na żonę i dziecko. Ponadto spłaca kredyt bankowy. Aktualna kondycja finansowa nie pozwala zatem na wygenerowanie środków umożliwiających jednorazowe wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyegzekwowanie obowiązku zapłaty przez Skarżącego kwoty zaległości podatkowej w wysokości wynikającej ze skarżonej decyzji, wobec obecnej sytuacji majątkowej strony, mogłoby pozbawić stronę środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, utrudniając jednocześnie spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka. Dodać należy, że w tut. Sądzie toczy się kolejna sprawa ze skargi Pana J. K., a dotycząca orzeczonej wobec strony odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki "P." z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie ponad [...] zł plus odsetki za zwłokę (I SA/Bk 456/08). Istnieją zatem okoliczności potwierdzające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też Sąd uznał za zasadne udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, orzekając w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 u.p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia.