I SA/Bk 464/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-11-25

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury i dopłat do gospodarstwa rolnego, a także nieruchomości i inwentarz żywy, ale ponosi wysokie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa, remontem domu i spłatą kredytów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W analizowanym przypadku skarżąca wykazała, że jej dochody, mimo że obejmują emeryturę i dopłaty rolne, są w całości przeznaczane na bieżące koszty utrzymania, spłatę kredytów oraz nieprzewidziane wydatki związane z remontem domu, co uniemożliwia jej pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 1.375 zł, a z dopłat rolnych 12.629,99 zł (część zaliczona na poczet kary). Posiada dom, nieruchomość rolną, inwentarz żywy, ale nie posiada oszczędności. Ponosi wysokie wydatki na utrzymanie, spłatę kredytów (łącznie ok. 57.000 zł) oraz niedawno przeprowadziła remont domu, generując dodatkowe zobowiązania finansowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego dochodu skarżącej stanowi dochód z tytułu emerytury w kwocie 1.375 zł. Skarżąca posiada dom o powierzchni [...]m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych (k. 100-101). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 31 października 2013 r. oświadczyła, iż uprawia następujące grunty rolne: użytki zielone – [...] ha, uprawy: łubin – [...] ha, żyto – [...] ha, mieszanka zbożowa – [...] ha. Wnioskodawczyni posiada inwentarz żywy w postaci: bydło mleczne [...] sztuk, [...] jałówki, [...] byki, [...] konie (klacze) i [...] źrebaki. Nie posiada żadnych maszyn rolniczych. Skarżąca wskazała, iż przez ostatnie 3 miesiące nie uzyskała żadnego dochodu z prowadzonej działalności rolniczej. Ponadto wnioskodawczyni podkreśliła, iż po rozliczeniu bieżących wydatków, na żywność pozostaje jej kwota około 300 zł. Końcowo podniosła, iż wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych wynosi: ONW – 4.039,20 zł, obszarowa – 12.629,99 zł, przy czym kwota 4.000 zł została zaliczona na poczet kary z tytułu płatności rolnośrodowiskowych (k. 105-106). Do wniosku skarżąca dołączyła wszelką dokumentację potwierdzającą uzyskiwane dochody, ilość posiadanych gruntów rolnych i ponoszone wydatki, w tym również związane z przeprowadzonym remontem domu. Dodatkowo przedstawiła harmonogramy spłaty kredytów (k.107-150). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku M. T. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż jej miesięczny dochód wynosi 1.375 zł z tytułu emerytury oraz 12.629,99 zł z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego tj. dopłat (pozostała kwota została zaliczona na poczet kary). Skarżąca posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, choć faktycznie użytkuje grunty o łącznej powierzchni [...] ha (k. 138, 128). Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Do jej wydatków należy zaliczyć: podatek rolny – 33 zł (rocznie 396 zł), raty kredytów – 1.227,98 zł, telefon i Internet – 87,80 zł, energia elektryczna – 212,48 zł, śmieci – 6 zł, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi – 44,60 zł oraz zakup wyżywienia. Wnioskodawczyni w październiku 2014 r. przeprowadziła remont domu i z tego tytułu wydała kwotę 4.000 zł na usługi remontowe, a zalega jeszcze z zapłatą kwoty 20.000 zł (k. 131, 132) oraz zakupiła materiały budowalne na kwotę 16.642,20 zł i z tego tytułu została jej do zapłacenia kwota 4.200 zł (k. 139-140). Mając powyższe na uwadze należy podnieść, iż miesięczny dochód skarżącej zamyka się kwotą około 2.500 zł (emerytura i dopłaty), natomiast wydatki kształtują się na poziomie 1.611,86 zł, bez kosztów zakupu wyżywienia i środków czystości. Do kwoty tej nie wchodzą również wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Ponadto skarżąca ma zaciągnięte dwa kredyty, na kwotę 32.179,59 zł oraz 24.714,73 zł (k. 133 i 134). Całość uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na bieżące koszty utrzymania, w tym spłacanie rat kredytów. Skarżąca posiada na koncie bankowym środki finansowe uzyskane z kredytów bankowych w kwocie 17.775,07 zł, ale kwota ta nie pokryje nawet wydatków związanych z remontem. Z tego tytułu skarżąca zalega bowiem ze spłatą w sumie kwoty 24.200 zł. W tej sytuacji należy zatem stwierdzić, iż M. T. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło