I SA/Bk 467/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz,, asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Z. S. (dalej: skarżący) w dniu 30.06.2008 r. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w S., w związku ze stwierdzeniem w wyniku weryfikacji wniosku, iż suma powierzchni użytków rolnych gospodarstwa przejmowanego przez następcę M. M., nie będącego zstępnym przekazującego, jest mniejsza niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w województwie m. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień. Skarżący w dniu 16.07.2008 r. potwierdził, że suma powierzchni użytków rolnych gospodarstwa, które zadeklarował do przekazania "na zięcia i córkę" wynosi 4,93 ha. Skarżący został też poinformowany o wymaganej minimalnej powierzchni użytków rolnych. W decyzji z [...].07.2008 r. nr [...] organ pierwszej instancji wydał odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej, z uwagi na fakt, iż nie spełnił on warunku określonego w § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.). Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...].09.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazany we wniosku przejmujący gospodarstwo rolne zięć skarżącego M. M. w świetle przepisów rozporządzenia spełnia wymogi następcy, jednakże w przypadku, gdy następcą nie jest zstępny wnioskodawcy, ubiegający się o przyznanie renty strukturalnej winien być właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Tymczasem zadeklarowane do przekazania gospodarstwo rolne położone w województwie m. o powierzchni 4,9375 ha użytków rolnych, jest mniejsze niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w tym województwie, która w 2007 r. wynosiła 8,36 ha, oraz mniejsze niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 9,91 ha. Organ drugiej instancji nie podzielił argumentacji skarżącego, odnośnie możliwości przekazania gospodarstwa na rzecz jego córki, jako zstępnej i jej męża, który spełniał wymóg posiadania kwalifikacji zawodowych. Wskazał, że przepisy rozporządzenia nie uprawniają do takiego stanowiska, w szczególności § 7 określa warunki, które winien łącznie spełniać przejmujący, niezależnie czy jest, czy też nie jest zstępnym rolnika ubiegającego się o przyznanie renty strukturalnej, ponadto zgodnie z § 6 ust 2 lit. a przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości następuje na rzecz jednego następcy. Organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący wraz z małżonką we wniosku złożyli oświadczenie, że znają zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania skarżący był wzywany do złożenia wyjaśnień, informowano go o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na przyznanie renty strukturalnej. Skarżący miał też prawo złożyć zmianę do wniosku i wskazać innego przejmującego np. swoją córkę, która poddana zostałaby weryfikacji, jednak tego nie uczynił. W konsekwencji, zgodnie z § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia odmówiono mu przyznania renty strukturalnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący wskazał, że w pisemnym wyjaśnieniu zadeklarował przekazanie gospodarstwa na córkę i jej męża, którzy wspólnie będą je prowadzić. Wniosek o rentę strukturalną nie umożliwia wskazania jako następców obojga małżonków, w związku z tym wskazał w nim zięcia, ponieważ on posiada wymagane kwalifikacje do prowadzenia działalności rolniczej. Skarżący podkreślił, że przekazywane gospodarstwo jest gospodarstwem rodzinnym, stwierdził, że przy deklarowanym sposobie przekazania gospodarstwa na małżonków, wymogi rozporządzenia w kwestii zstępnego (córka) i kwalifikacji rolniczych (zięć) są spełnione. Autor skargi wskazał, że beneficjenci działania PROW "Ułatwienie startu młodym rolnikom" w zdecydowanej większości przejmujący gospodarstwa od rodziców przechodzących na renty strukturalne, mają trzyletni okres na zdobycie uprawnień rolniczych, jeżeli takich nie posiadają. Występuje zatem niespójność tych dwóch działań realizowanego PROW 2007-2013. Skarżący wniósł o unieważnienie skarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy właściwie dokonały subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny, nie wystąpiło również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do renty strukturalnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19.06.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia zwanego "rozporządzeniem". Stosownie do § 4 pkt 5 rozporządzenia jednym z warunków przyznania rolnikowi renty strukturalnej jest przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli przekazanie nastąpiło przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz jednego następcy, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przekazywanego na rzecz następcy, z wyjątkiem zstępnego, nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tym że w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, minimalna powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przekazywanych na rzecz następcy nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju. Biorąc pod uwagę przedstawione regulacje, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy, który jest zstępnym powierzchnia użytków rolnych tego gospodarstwa rolnego winna wynosić łącznie co najmniej 3 ha (lub w określonych województwach 1 ha), jeżeli natomiast przekazanie następuje na rzecz następcy, który nie jest zstępnym należy stosować podwyższone normy powierzchniowe wskazane w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Jak ustalono w niniejszej sprawie, skarżący we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował do przekazania gospodarstwo rolne o powierzchni 4,9375 ha użytków rolnych, położone w województwie m. wskazując jako przejmującego zięcia M. M. W konsekwencji przekazywane gospodarstwo rolne winno spełnić normę powierzchniową określoną w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. W § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia wskazano, że średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych województwach oraz średnia powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, dotyczy roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o rentę strukturalną i jest ogłoszona przez Prezesa Agencji na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z 26.01.2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666). W 2007 r. średnia powierzchnia gruntów rolnych w województwie m. wynosiła 8,36 ha, a średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - 9,91 ha. Stąd niewątpliwie gospodarstwo skarżącego nie spełniało tych norm. W świetle § 19 ust. 3 rozporządzenia, wobec ustalenia, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika w niniejszej sprawie organy prawidłowo odmówiły przyznania renty strukturalnej. Zgodzić należy się ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, iż obowiązujące przepisy nie pozwalają na przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz więcej niż jednego następcy, którzy spełnialiby łącznie warunki przewidziane dla przejmującego gospodarstwo. W szczególności, osoba fizyczna, z którą ma być zawarta umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego winna spełniać łącznie warunki określone w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przepis ten nie pozwala na interpretację umożliwiającą rolnikowi wskazanie jako następców dwóch osób (nawet jeżeli byliby to małżonkowie), z których jedna będzie jego zstępnym (co pozwoli na obniżenie wymaganej powierzchni użytków rolnych gospodarstwa), zaś druga będzie spełniać pozostałe warunki określone w rozporządzeniu. Nadto, jak już wskazano powyżej, przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia stanowi jednoznacznie, że przeniesienie własności gospodarstwa rolnego winno nastąpić w całości na rzecz jednego następcy. W ocenie Sądu, organy administracji w niniejszej sprawie w pełni zrealizowały zasady wynikające z art. 7 K.p.a. Trzeba podkreślić, że renty strukturalne stanowią szczególny rodzaj pomocy finansowej, o którą można się ubiegać przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w obowiązujących przepisach. W sytuacji, gdy skarżący warunków tych nie spełnił, nie było podstaw do uwzględnienia jego wniosku, mając wyłącznie na względzie jego interes, czy też ewentualny interes społeczny. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art. 7 K.p.a. nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z 25.02.2002 r., II SA 3126/00, LEX nr 81779), przepis art. 7 K.p.a. nie może być podstawą nabycia przez stronę postępowania jakichkolwiek uprawnień materialnoprawnych (por. wyrok NSA w Warszawie z 28.05.2003 r., II SA 3339/02, LEX nr 160255). Bezprzedmiotowe są podniesione w skardze zarzuty dotyczące określenia w rozporządzeniu wymogu posiadania przez następcę kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej (zdefiniowanych w § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia). Organy nie kwestionowały bowiem, że wskazany we wniosku jako następca M. M. posiadał takie kwalifikacje. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie skorygował złożonego wniosku o przyznanie renty strukturalnej poprzez wskazanie jako następcy jego córki, która wymaganych kwalifikacji rolniczych nie posiadała (co wynika z twierdzeń skarżącego). Stąd jedynie na marginesie należy wskazać, że nie ma podstaw do odstąpienia od stosowania powyższego warunku wyłącznie na tej podstawie, że przepisy określające warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach innego działania - "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, kwestię kwalifikacji zawodowych regulują w sposób odmienny. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).