I SA/Bk 469/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-01-25

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która pozostaje na utrzymaniu męża uzyskującego znaczne dochody z działalności gospodarczej i otrzymuje od niego regularne przelewy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, mimo braku własnych dochodów, nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy. Mąż wnioskodawczyni uzyskuje znaczne dochody z działalności gospodarczej, a wnioskodawczyni otrzymuje od niego regularne przelewy, co pozwala jej na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca E K złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Jest to jej kolejny wniosek w tej sprawie, poprzednie zostały oddalone. Skarżąca nie osiąga własnych dochodów, ale pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje znaczne dochody. Skarżąca otrzymuje od męża miesięczne przelewy na pokrycie wydatków. Sąd ocenił, że dochody męża oraz otrzymywane przez skarżącą przelewy pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E K na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca 2013 r. do sierpnia 2014 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E K wniosła o przyznanie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych (k. 133 - 134). Rozpatrywany obecnie wniosek jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącej złożonym w tym zakresie w sprawie niniejszej - postępowanie zainicjowane pierwszym wnioskiem zostało zakończone postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2017 r. odmawiającym przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy (postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. zapadłym w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu tut. Sąd utrzymał w mocy to rozstrzygniecie). W tym miejscu należy wskazać, że wnioskodawczyni w urzędowym formularzu wniosku PPF nie wypełniła rubryki nr 7.1 – nieruchomość rolna (k.133). Odstąpiono jednak od wezwania w zakresie uzupełnienia w/w braku formalnego z uwagi na fakt wypełnienia wskazanej rubryki w formularzu złożonym dla potrzeb postępowania wpadkowego zakończonego wzmiankowanym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r. (k. 25). E K podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem K K oraz synem K K ([...] lat), Źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez K K, który uzyskuje z tego tytułu 5.000 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie osiąga dochodu, nie posiada majątku (w tym zgromadzonych oszczędności), ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonkiem. Źródłem utrzymania skarżącej pozostają comiesięczne wpłaty na konto dokonywane przez K K. E K uiszcza miesięczne opłaty związane z utrzymaniem własnym i dziecka, w tym: jedzenie i środki czystości – 1.000 zł; telefon – 50 zł; lekarstwa – 100 zł; opłata za przedszkole – 600 zł oraz rata spłaty kredytu hipotecznego w kwocie 2.000 zł. Wnioskodawczyni mieszka wraz ze swoją matką H D w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Lokal ten jest własnością H D. Współmałżonek skarżącej nie ma nieruchomości ani oszczędności, posiada samochody osobowe M klasy [...] i [..] w leasingu (k. 24 – 25, k. 28, k. 133 -134). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych w trzech sprawach skarżącej zawisłych w tut. Sądzie w łącznej kwocie 2.652 zł. W tym miejscu należy wskazać, że E K w rozpatrywanym obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 133 – 134) nie wskazała żadnych nowych okoliczności świadczących o tym, że jej sytuacja majątkowa uległa zmianie, w stosunku do wskazanej w rozpatrzonym już wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych (k. 24 – 25) - postanowienie tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2017 r. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności, wraz z małoletnim dzieckiem pozostaje na utrzymaniu męża – K K, z którym tworzy gospodarstwo domowe. K K w [...] r., z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 1.127.294,20 zł, przy dochodzie w kwocie 239.656,93 zł. (k. 35 - 40), co stanowi średnio około 20.000 zł miesięcznie. Wielkość comiesięcznych wpływów na konto wnioskodawczyni (po 4.500 zł) jednoznacznie wskazuje, że miesięczne dochody K K są znacznie wyższe niż deklaruje skarżąca tj. 5.000 zł i są zbliżone w swej wysokości do miesięcznych dochodów uzyskiwanych w [...] r. Współmałżonek skarżącej posiada samochody osobowe M klasy [...] i [...] w leasingu. Ze względu na wskazane wyżej okoliczności należało zatem przyjąć, że nawet przy wielkości deklarowanych przez skarżącą wydatków związanych z utrzymaniem rodziny jest ona w stanie uregulować kwotę 2.652 zł tytułem wpisów od skarg kasacyjnych w trzech sprawach, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Niewątpliwe za taką osobę nie można uznać skarżącą, która tworzy gospodarstwo domowe z mężem, uzyskującym znaczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, od którego otrzymuje stałe przelewy w wysokości 4.500 zł miesięcznie na pokrycie rachunków. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło