I SA/Bk 470/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 roku oraz określenia odsetek za zwłokę od należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za niektóre miesiące 2003 r. p o s t a n a w i a I. Odrzucić wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. Przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego. Dnia 28 marca 2009 r. J. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 189). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Treść art. 239 pkt 4 cytowanej ustawy stanowi, iż strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2008 r. przyznające J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 128). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawczyni jest zwolniona od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie. Wnioskodawczyni może bowiem korzystać z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w całym postępowaniu rozpoznawczym, a także w ewentualnym postępowaniu przed NSA zainicjowanym skargą kasacyjną. Dlatego też, mając na uwadze powyższe, ponowny wniosek J. J. z dnia 28 marca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3, art. 239 pkt 4 i art. 243 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym orzeczono jak w sentencji. W tych okolicznościach rozpoznaniu podlegał jedynie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni podała, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej spowodowanej bardzo wysokimi zobowiązaniami podatkowymi. Skarżąca w sprawie niniejszej podniosła, że ze względu na brak środków finansowych nie opłaca na bieżąco składek na ZUS i podatku od nieruchomości, zalega z opłatami za energię elektryczną, wodę i telefon, na jej utrzymaniu pozostaje bezrobotny syn M. J. Ponadto w roku podatkowym 2007 osiągnęła stratę z działalności gospodarczej w wysokości 48.575,71 zł (k. 65-66). J. J. wskazała również, iż posiada budynek handlowy przy ul. D. [...], którego powierzchnia wynosi [...] m2 i uzyskuje miesięcznie z tytułu wynajmu lokali użytkowych w tym budynku dochód w wysokości ok. 21.000 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na spłatę rat kredytowych wynoszących ok. 27.800 zł miesięcznie (k. 63-64). Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że aktualna wysokość jej zobowiązań wobec poszczególnych wierzycieli wynosi: – F. B. – 142.000 EURO, – S. W. – 140.929.48 zł, – Urząd Skarbowy – 467.395,84 zł oraz odsetki. Wnioskodawczyni wskazała, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem jej i jej syna wynoszą około 5.540 zł. Do wydatków tych należy zaliczyć opłatę za wynajęte mieszkanie 600 zł, ZUS – około 740 zł, podatek VAT – 2500 zł, jedzenie – 1000 zł. J. J. spłaca miesięczne raty kredytów na rzecz F. B. – około 12.000 zł oraz S. W. – około 6.800 zł. Wnioskodawczyni uzyskuje przychody z tytułu wynajmu lokali użytkowych firmie R. - 11.700 zł + VAT, firmie [...] – 2.500 zł + VAT oraz firmie K. – 3.113 zł + VAT. W sumie dochody z wynajmu wynoszą około 21.121,86 zł. Do pisma dołączono kopie dokumentów potwierdzających wysokość zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz dokonywanych w tym zakresie spłat, zaległości podatkowych oraz umów najmu (k.100-124). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. J. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia i dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że sytuacja materialna J. J. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wprawdzie skarżąca posiada budynek usługowy przy ul. D. [...] w Ł. i uzyskuje dochody z tytułu wynajmu znajdujących się tam lokali użytkowych, to jednak dochody te są prawie w całości przeznaczane na spłatę zadłużenia. Ze złożonego oświadczenia (z 25.11.2008 r., k. 100) wynika, iż przychody z wynajmu wynoszą 17.313 zł plus VAT (łącznie 21.121,86 zł), zaś wnioskodawczyni spłaca miesięcznie raty kredytów w łącznej wysokości około 18.800 zł. Pozostała kwota przeznaczana jest przez skarżącą na koszty związane z utrzymaniem dwuosobowej rodziny, które kształtują się aktualnie na poziomie 5.540 zł (k. 101). Na utrzymaniu skarżącej pozostaje także bezrobotny syn. Ze względu na brak środków finansowych skarżąca nie reguluje na bieżąco składek na ZUS i podatku od nieruchomości, zalega z opłatami za energię elektryczną, wodę i telefon. Ponadto musiała sprzedać swój dom, aby spłacić część zaległości pieniężnych. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokie zadłużenie i dokonywane w tym zakresie spłaty oraz brak środków na bieżące utrzymanie należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.