I SA/Bk 473/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-01-28

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, obejmująca niskie wynagrodzenie za pracę, posiadanie domu, brak oszczędności i znaczne zadłużenie wobec ZUS, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni, charakteryzująca się niskim dochodem z pracy, brakiem oszczędności i znacznym zadłużeniem wobec ZUS, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stanowiłby dla niej nadmierne obciążenie finansowe, zagrażające koniecznemu utrzymaniu siebie i rodziny.
Stan faktyczny
T. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wnioskodawczyni wskazała, że jest samotną matką dwojga dzieci, jej jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie w wysokości 658,50 zł, posiada dom, ale brak jej oszczędności i przedmiotów wartościowych, a ponadto ma zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 50.000 zł. Stwierdziła, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. ZUS Oddział w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. T. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k. 32) podając we wniosku, iż jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci i nie posiada żadnych wolnych środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na ustanowienie radcy prawnego. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 658,50 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Skarżąca posiada zadłużenie wobec ZUS w kwocie 49.488,29 zł (k. 32-33, 2). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna T. O. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż źródłem utrzymania jej rodziny pozostaje wynagrodzenie za pracę w wysokości 658,50 zł (k. 33). Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Comiesięczny dochód wnioskodawczyni nie wystarcza jej nawet na bieżące wydatki związane z utrzymaniem swojej rodziny. Skarżąca ponadto posiada zadłużenie w ZUS na kwotę ok. 50.000 zł. Sytuacja materialna wnioskodawczyni w połączeniu z zakresem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez T. O. we własnym zakresie radcy prawnego, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło