I SA/Bk 474/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi I. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok oddala skargę Decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. S. z [...] kwietnia 2009 r. nr [...], w której ustalono Państwu J. i I. K. (dalej zwani również jako "Skarżący") zobowiązanie w podatku od nieruchomości położonej w miejscowości N. S. (działka nr [...]) w kwocie 15.123 zł. Przedmiotem opodatkowania były grunty i budynki po dawnych koszarach wojskowych, nabyte przez Skarżących pod koniec 2008 r. od Agencji Mienia Wojskowego w O. W wydanej wobec Skarżących decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości, zostały one zaklasyfikowane jako grunty i budynki pozostałe. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza treści art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 4 i art. 6 ust. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm. (dalej powoływanej w skrócie: "u.p.o.l.") prowadzi do wniosku, że podatkowi od nieruchomości podlegają wszelkie budynki (lub ich części) oraz grunty. Również budynki w żaden sposób niewykorzystywane są obciążone omawianym podatkiem. W ustawie nie uzależniono wysokości stawki podatkowej od stanu technicznego zabudowań (z wyjątkiem przedsiębiorców), tym bardziej nie uzależniono powstania obowiązku podatkowego od stanu technicznego budynków. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy i powstanie obowiązku podatkowego uzależnione jest wyłącznie od faktu władania majątkiem. Konieczność poniesienia nakładów finansowych na nieruchomość również nie ma znaczenia przy wymiarze tego podatku. Skoro obiekty spełniały kryteria wymienione w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (trwały związek z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, fundamenty i dach), to w ocenie Kolegium, jako budynki podlegały opodatkowaniu według stawek właściwych dla budynków. Ponadto Kolegium stwierdziło, że decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem od nieruchomości ma stosowna klasyfikacja gruntu uwidoczniona w prowadzonej przez starostów ewidencji gruntów. Organ I instancji ustalił, że podatnicy władają gruntami oznaczonymi symbolem "Bi" o pow. [...] m2. Jakikolwiek hipotetyczny związek takich gruntów z przyszłą działalnością rolniczą lub leśną nie ma jednak wpływu na rodzaj podatku obciążającego wskazane wyżej grunty. Zdaniem organu odwoławczego, tereny "Bi", jako nie będące lasami, użytkami rolnymi lub gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi na użytkach rolnych, prawidłowo obciążono podatkiem od nieruchomości. Podatek ten obciąża wszelkie grunty posiadające inną klasyfikację niż użytek rolny, grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytku rolnym lub las (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Kolegium nie uwzględniło zarzutu Skarżących dotyczącego braku rozpoczęcia użytkowania nabytych budynków, wskazując, że pogląd taki ma zastosowanie wyłącznie do nowo budowanych obiektów (art. 6 ust. 2 u.p.o.l.). W niniejszej sprawie podatnicy nabyli już istniejące obiekty. W skardze złożonej do tut. Sądu Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili tym decyzjom naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez przyjęcie, iż znajdujące się na nieruchomości zabudowania odpowiadają pojęciu "budynek", skoro te obiekty budowlane nie spełniają technicznych wymogów dla budynku zdatnego do użytkowania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jak również nie spełniają tych wymogów w płaszczyźnie prawnej, gdyż nie ma decyzji wydanej w trybie przepisów prawa budowlanego zezwalających na użytkowanie przedmiotowych budynków w normalnych warunkach cywilnych. Zdaniem stron mylny jest pogląd prezentowany w zaskarżonej decyzji, iż dla potrzeb podatkowych wystarczy, aby dany obiekt budowlany był wcześniej użytkowany, co ma wynikać z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. chociaż zgodnie z ust. 1 tegoż artykułu obowiązek podatkowy powstaje dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a przy tym podatnicy, nie spełniają warunków z ust. 2 tegoż artykułu, gdyż nie rozpoczęli użytkowania budowli i budynków z uwagi na brak ich ostatecznego wykończenia w sensie fizycznym, jako że obiekty te są całkowicie zdewastowane, a także w sensie prawnym obiekty te nigdy nie były wykorzystywane w normalnych cywilnych warunkach obowiązujących osoby fizyczne. Nie powstał więc obowiązek podatkowy, chociaż budowle te są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Skarżący podnieśli, że oznaczenie przedmiotowej działki symbolem "Bi" byłoby wiążące przy wymiarze podatku, gdyby nie nastąpiły okoliczności, o których mowa w art. 6 ust. 3 u.p.o.l. w postaci zmiany przeznaczenia z wojskowego na cywilny. Dla potrzeb wojskowych nieużytki są tak samo przydatne jak i pozostałe rodzaje gruntów, zaś dla nas, osób fizycznych, te grunty są tylko nieużytkami. W tej sytuacji z uwagi na właściciela nastąpiła przedmiotowa zmiana charakteru wykorzystania nieruchomości, chociaż w rejestrze gruntów nadal jest zapisane, że grunty te oznaczone są symbolem "Bi", a w takiej sytuacji po myśli art. 6 ust. 3 u.p.o.l., organ podatkowy mając o powyższym wiedzę w postaci oświadczenia podatników, winien z urzędu dokonać zmiany podstawy opodatkowania. W skardze zawarto również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "O.p.") w zw. z art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 tej ustawy, przez niezastosowanie tegoż przepisu, chociaż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc odnieść się w płaszczyźnie prawdziwości do naszych twierdzeń o braku obiektywnej możliwości korzystania z budynków oraz odnośnie stanu gruntów, które dla nas są nieużytkami i dopiero dokonać prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne. Skarżący wskazali, że podjęli wiele działań, by móc korzystać z przedmiotowej nieruchomości oczywiście w zakresie dla nich przydatnym, ale doprowadzenie tej posesji do ich potrzeb, zgoła odmiennych od wojskowych, wymaga jeszcze wiele czasu i nakładów oraz decyzji administracyjnych. Dlatego też w tych warunkach, zgodnie nie tylko z wyżej przytoczonymi przepisami prawa, ale również ze zdrowym rozsądkiem, w ich ocenie nie powinni płacić podatku naliczonego w zaskarżonych decyzjach, gdyż jest to sprzeczne z wszelkimi zasadami uczciwego funkcjonowania Państwa i Samorządów Lokalnych. Skarżący wywodzili, że na tej działce i w tych budynkach nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, bowiem były one w dyspozycji Wojska Polskiego, a więc były przeznaczone na cele obronne kraju, a nadto ze względów technicznych w tych budynkach nie można prowadzić żadnej działalności gospodarczej, nawet rolnej lub leśnej, bowiem posesja ta jest pozbawiona jakichkolwiek mediów, a więc wody, prądu, systemu ogrzewania. W konsekwencji oznacza to, iż na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. również nie istnieje przedmiot opodatkowania. Skarżący przytoczyli również treść art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. i stwierdzili, że w niniejszym stanie faktycznym brak jest przedmiotu opodatkowania, bowiem brak jest budynków oraz budowli, które by kwalifikowały się do opodatkowania, a nadto sama nieruchomość jest nieużytkiem, który wymaga rekultywacji, by mógł być wykorzystany na cele rolne lub gospodarki leśnej, na dzień dzisiejszy jest to składowisko śmieci porośnięte krzakami, a przy tym na tych nieużytkach nie jest prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków, położonych w miejscowości N. S., które Skarżący nabyli od Agencji Mienia Wojskowego na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] grudnia 2008 r. w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]). Rozpoznając tę sprawę Sąd zwraca uwagę, że w przepisie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. znajduje się katalog nieruchomości lub obiektów budowlanych podlegających opodatkowaniu omawianym podatkiem. Są to: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kolejne jednostki redakcyjne tego przepisu zawierają natomiast kategorie gruntów, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Budynkiem w rozumieniu ustawy jest natomiast obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (zob. art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Wskazać również należy, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem wszakże, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l.). Analiza ww. przepisów wskazuje, że podatek od nieruchomości ma charakter rzeczowy (majątkowy), co oznacza, że jedynym kryterium powstania obowiązku podatkowego jest sam fakt posiadania nieruchomości (gruntów, budynków i budowli), bez względu na to, jaka jest jej rzeczywista wartość, czy wymaga ona jakichkolwiek nakładów w celu przystosowania do użytkowania, czy przynosi zysk albo stratę. Podkreślenia również wymaga, że podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś dla budynków lub ich części - ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Jedynie w przypadku budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podstawa opodatkowania jest ustalana na podstawie wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalonej na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.). Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie w określeniu wysokości stawek tego podatku, które odnoszone są do powierzchni gruntów, powierzchni użytkowej budynków lub ich części oraz wartości w przypadku budowli (zob. art. 5 u.p.o.l.). Chodzi tu jednak nie o wartość rzeczywistą, rynkową nieruchomości, lecz o wartość początkową, stanowiącej podstawę do dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Powyższe okoliczności również wskazują na rzeczowy charakter podatku od nieruchomości. Stąd wszelkie zarzuty zawarte w skardze a odnoszące się stanu technicznego budynków i możliwości ich użytkowania nie mogą mieć znaczenia, zwłaszcza, że jak wynika z twierdzeń Skarżących budynki usytuowane na działce nr [...], a będące w ich posiadaniu, są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Przedmiotowe budynki zawierają zatem wszystkie niezbędne elementy, które definiują ten przedmiot opodatkowania w art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. W myśl art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość na współwłasność [...] grudnia 2008 r. Stąd ich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał od 1 stycznia 2009 r. Wbrew twierdzeniem skargi w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 6 ust. 2 i 3 tej ustawy. Nabyte przez Skarżących budynki istniały bowiem w dniu dokonywania transakcji, a przepis art. 6 ust. 2 dotyczy powstania obowiązku podatkowego w stosunku do nowo wybudowanych budynków i budowli. Przepis art. 6 ust. 3 u.p.o.l. dotyczy natomiast sytuacji, gdy następuje zmiana sposobu wykorzystania gruntu podlegającego podatkowi od nieruchomości w sposób mający wpływ na wysokość stawek opodatkowania. Tymczasem z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę S. wynika, że przedmiotowy grunt nabyty przez Skarżących oznaczony jest symbolem "Bi" – inne tereny zabudowane. Pamiętać przy tym trzeba, że podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (por. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma zatem klasyfikacja gruntu uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów. Dokonując wymiaru podatku organy podatkowe nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane ewidencji. Zmiana charakteru wykorzystania przedmiotowej nieruchomości i uznanie, że jest ona nieużytkiem, jak to wskazuje strona skarżąca, może mieć prawne znaczenie jedynie, gdy nieużytki są sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, tj. symbolem "N" (zob. art. 1a ust. 3 pkt 3 u.p.o.l.). Podatnikowi kwestionującemu dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków przysługuje uprawnienie do wystąpienia o ich zmianę, ale w odpowiednim trybie. Z aktualnego wykazu zmian w rejestrze gruntów, wynika natomiast, że nieruchomość nabyta przez Skarżących sklasyfikowana została jako użytek "Bi" – inne tereny zabudowane. Dlatego też Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., który przewiduje zwolnienie od podatku gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Błędne jest również powoływanie się przez Skarżących na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i próba wywiedzenia braku przedmiotu opodatkowania. Fakt, że Skarżący nie prowadzą działalności gospodarczej nie oznacza, że posiadane przez nich nieruchomości są wyłączone z opodatkowania. Okoliczność ta ma jedynie wpływ na wysokość stawek podatkowych, ponieważ ustawodawca przewidział wyższe stawki podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli związanych właśnie z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym stanie rzeczy organy miały podstawę do opodatkowania przedmiotowych gruntów i budynków podatkiem od nieruchomości. Skarżący są właścicielami przedmiotowej działki, która jest sklasyfikowana w ewidencji jako użytek. Budynki usytuowane na nieruchomości odpowiadają definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Ich stan techniczny i możliwości użytkowania nie mają znaczenia dla wymiaru tego podatku, jeżeli są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Kolegium prawidłowo ustaliło stan faktyczny, czego wyraz znajduje się w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego uznając zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).