I SA/Bk 477/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-11-12

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, obejmująca niskie dochody, schorzenia wymagające leczenia oraz posiadanie dwóch mieszkań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Niskie dochody rodziny, konieczność ponoszenia wydatków na leczenie oraz brak znaczących oszczędności lub wartościowych przedmiotów sprawiają, że samodzielne pokrycie kosztów ustanowienia adwokata mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny.
Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód rodziny wynosi 3.700 zł brutto, a ona i jej mąż są osobami schorowanymi. W skład majątku wchodzą dwa mieszkania, ale brak jest oszczędności. Wnioskodawczyni argumentowała, że ponoszone wydatki na leki i bieżące utrzymanie uniemożliwiają jej pokrycie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia umowy dożywocia p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem (k. 17). Na miesięczny dochód rodziny składa się emerytura wnioskodawczyni w wysokości 2.100 zł brutto oraz wynagrodzenie męża w wysokości 1.600 zł brutto. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie w W. o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie w O. o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje córka. Wnioskodawczyni poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 17-19). W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie niniejszej skarżąca podniosła, iż wraz z mężem są osobami starszymi i schorowanymi, przez co ponoszą dodatkowe wydatki na leki. Ponadto do miesięcznych wydatków skarżącej należy zaliczyć opłatę czynszu za mieszkanie w wysokości 425 zł oraz pozostałe koszty utrzymania takie jak opłaty za: energię elektryczną, wodę zimną, wodę ciepłą, telewizję kablową i telefon. W konkluzji skarżąca wywiodła, iż po opłaceniu bieżących opłat nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny tj. kosztów ustanowienia adwokata. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (k. 20). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. P. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna rodziny M. P. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wraz z mężem są osobami schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Jedynym dochodem rodziny skarżącej jest jej emerytura i wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez męża w łącznej wysokości 3.700 zł brutto (k. 19). Wnioskodawczyni poza mieszkaniem w W. o powierzchni [...] m2 oraz mieszkaniem w O. o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje córka, nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jej rodzinie jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki związane z leczeniem. Przedstawione okoliczności, w połączeniu z zakresem złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają zatem stwierdzenie, że ustanowienie przez M. P. we własnym zakresie adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło