I SA/Bk 478/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-07-25

Skład orzekający: Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wymierzającej karę pieniężną powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący powołuje się na trudną sytuację materialną i groźbę utraty jedynego mieszkania?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji wymierzającej karę pieniężną mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury odwracalne, a w przypadku uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu zapłaconych kwot. Ponadto, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidują ograniczenia w egzekucji, chroniące minimum egzystencji dłużnika.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej B. W. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wymierzającej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Jako podstawę wniosku wskazano trudną sytuację materialną skarżącej, jej niskie dochody z emerytury, bezrobocie męża oraz groźbę utraty jedynego mieszkania w przypadku konieczności jego sprzedaży na poczet kary. Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2018 r., wydanej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, pełnomocnik B. W. wniósł o wstrzymanie jej wykonania wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z uwagi na sytuację materialną skarżącej. W ocenie pełnomocnika skarżąca nie posiada wystarczających środków finansowych niezbędnych do zapłaty kary 12.000 zł. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, które mogłyby zostać przeznaczone na poczet kary pieniężnej. Z dniem [...] marca 2017 r. skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i obecnie jej jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1.611,88 zł netto miesięcznie. Mąż skarżącej od stycznia 2018 r. jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku. Kwota emerytury w większości jest przeznaczana na stałe, comiesięczne wydatki rodziny, przekraczające 1.000 zł (czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, telefon, telewizję kablową, raty za kupiony sprzęt AGD, lekarstwa). Dodatkowo skarżąca ponosi inne niezbędne wydatki na żywność, odzież i środki czystości. We wniosku wskazano, że skarżąca posiada mieszkanie własnościowe o pow. 48,80 m2 i jest współwłaścicielką samochodu osobowego S. (rok. prod. 2003) o wartości około 2.000 zł. Pełnomocnik stwierdził, że w przypadku nie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jedynym sposobem na spłatę nałożonej kary byłoby przeznaczenie środków pieniężnych ze sprzedaży mieszkania, które jest jedną nieruchomością skarżącej i jej męża. Konieczność natychmiastowej zapłaty kary spowoduje, że skarżąca zostanie pozbawiona stałego miejsca zamieszkania, a biorąc pod uwagę wysokość emerytury, kupno nawet najskromniejszego lokum staje się niemożliwe. W ocenie autora wniosku zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu utrwalił się pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Lex nr 498515 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. GZ 138/04; zob. także postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. II FZ 497/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić tak daleko idące skutki. Sąd zauważa, że dokumenty dołączone do akt mogą niewątpliwie wskazywać na trudną sytuację finansową i majątkową skarżącej. Wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny wynosi około 1.600 zł, a jedynym majątkiem skarżącej i jej męża jest według oświadczenia mieszkanie własnościowe i kilkunastoletni samochód osobowy. Z drugiej strony skarżąca przedstawia tylko takie dokumenty i dane, które jej trudną sytuację finansową mają potwierdzać. Skarżąca nie przedstawiła pełnych danych o swojej sytuacji majątkowej. Świadczy o tym chociażby kserokopia wydruku rachunku bankowego mająca potwierdzić ponoszone wydatki. Przedstawiony fragment dokumentu nie zawiera danych o aktualnym saldzie tego rachunku, a ponadto wynika z niego, że strona uzyskała w maju 2018 r. zwrot podatku z PIT za 2017 r. Aby Sąd mógł ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, strona powinna przedstawić aktualne i pełne dane o swoich dochodach i stanie majątkowym. Przedstawienie niepełnej dokumentacji obrazującej kondycję finansową sprawia, że strona naraża się na negatywne rozpoznanie wniosku. Analizując zaś to co zostało przedstawione we wniosku wraz z dołączoną dokumentacją Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja wniosku opierająca się na założeniu, że do zapłaty nałożonej decyzją kary pieniężnej konieczna będzie sprzedaż mieszkania nie oznacza jeszcze spełnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 wspomnianej na wstępie ustawy. Również okoliczność, że egzekucja zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji może zostać skierowana do jedynej nieruchomości skarżącej, w której zamieszkuje, nie oznacza jeszcze spełnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Zestawiając wysokość należności wynikającą z zaskarżonej decyzji z okolicznością uzyskiwania niskiego dochodu z emerytury trudno jest stwierdzić, w jaki sposób nie udzielnie wnioskowanej ochrony tymczasowej miałoby pogorszyć sytuację skarżącej. Ewentualne działania organów zmierzające do wyegzekwowania należności z zaskarżonych decyzji nie powinny doprowadzić do istotnej i trwałej zmiany jej sytuacji majątkowej. Dodać przy tym trzeba, że przepisy zawarte w art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) przewidują ograniczenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Ponadto wymieniona ustawa egzekucyjna w art. 7 § 2 przewiduje zasady zasadę celowości stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. W przypadku skarżącej nie zostało wykazane, aby mogły wystąpić skutki, przed którymi ma chronić instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. przed wystąpieniem zagrożenia egzystencji skarżącej i jej rodziny, czy doprowadzeniem do nieodwracalnej w swych skutkach utraty konkretnych składników majątku. Należy również podkreślić, że skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. Dlatego też Sąd za zasadne uznał odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło