I SA/Bk 48/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-02-23

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniająca dochody, wydatki, stan zdrowia oraz skład rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawczyni, charakteryzująca się niskimi dochodami z emerytury i pracy dorywczej, znacznymi wydatkami na utrzymanie czteroosobowej rodziny, brakiem majątku oraz dodatkowymi kosztami leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
U. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody (emerytura 953,29 zł, praca dorywcza córki ok. 500 zł), utrzymywanie się we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, synem i wnukiem, brak majątku, a także schorzenia własne i wnuka. Wnioskodawczyni przedstawiła miesięczne wydatki na czynsz, energię i leki, wskazując, że pozostała kwota ledwo wystarcza na wyżywienie. Sąd analizował te okoliczności w kontekście przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako spadkobiercy za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 roku, podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do lipca 2001 roku oraz podatku od czynności cywilnoprawnej p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. U. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, synem oraz wnukiem. Dochód rodziny stanowi emerytura otrzymywania przez skarżącą w wysokości 953,29 zł i wynagrodzenie z pracy dorywczej wykonywanej przez córkę w wysokości około 500 zł. Syn jest osobą bezrobotną. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną i starszą. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Emerytura wnioskodawczyni z trudem wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych, gdyż czasem po uiszczeniu bieżących opłat niewiele pozostaje na zakup żywności i leków (k. 9-11). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2009 roku (k. 18) wnioskodawczyni wskazała, iż do miesięczne wydatków jej rodziny należy zaliczyć: czynsz za mieszkanie – 350 zł, opłata za wynajęcie mieszkania – 288 zł, energia elektryczna – 85 zł, leki – 80 zł, wyżywienie – kwota, która zostaje po odliczeniu bieżących opłat (k. 21). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie. Do wniosku U. O. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu, części ponoszonych wydatków oraz kart informacyjnych z leczenia (k. 22-28). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna U. O. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci oraz wnukiem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura uzyskiwana przez nią w wysokości 953,29 zł oraz dochód z pracy dorywczej wykonywanej przez córkę w wysokości około 500 zł (k. 11, 22). Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto jest osobą schorowaną, a w związku z tym ponosi dodatkowo koszty leczenia. Również wnuk wnioskodawczyni jest alergikiem i często zapada na choroby górnych dróg oddechowych (k. 21). Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 1.453,29 zł, a także zestawienie stałych wydatków skarżącej, które wynoszą około 800 zł miesięcznie plus wyżywienie oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż U. O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogą powstać na obecnym etapie postępowania. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło