I SA/Bk 481/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej R. Spółka komandytowa w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Spółka Akcyjna R. Spółka komandytowa w B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (zwolnienie od opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku). W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga przychodów, z uwagi na odmowę ze strony banku na zwalnianie bez obciążeniowe nieruchomości posiadanych przez spółkę. Spółka również nie dysponuje środkami finansowymi lub majątkiem, którego spieniężenie pozwalałoby na uiszczenie opłaty, natomiast posiadane nieruchomości obciążone są hipotekami wierzycieli. Ponadto spółka wskazała, iż na dzień 31.12.2013 r. posiada ujemne kapitały własne w kwocie – 6.412.798,53 zł, wartość aktywów wynosi 3.490.386,46 zł, zaś wysokość straty za 2013 r. według bilansu wynosi – 502.174,02 zł. Na rachunkach bankowych Spółka posiada następujące kwoty: (-) 30,01 zł, 501,10 oraz (-) 120 zł. Do wniosku dołączone zostały: sprawozdanie finansowe za 2014 r., deklaracje VAT za okres od lipca 2014 r. do marca 2015 r., wyciągi z rachunku bankowego, faktury VAT obrazujące źródło comiesięcznych przychodów, wydruki z ksiąg wieczystych działy II i IV, odpis postanowienia SO w B. w sprawie odmowy ogłoszenia upadłości spółki i w sprawie zwolnienia spółki od opłaty sądowej. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W sprzeciwie strona powtórzyła argumentację zawartą we wniosku dodając, że bez znaczenia jest fakt, że opłata wynosi 100 zł. Spółka nie posiada bowiem żadnych środków na jej dokonanie. Ponadto strona wskazała, że w ostatnim czasie, na podstawie tych samych dokumentów finansowych i okoliczności, zwalniana jest od opłat sądowych w sprawach przed sądami powszechnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w takim zakresie może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy procesowej). Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Podkreślić wreszcie należy, że to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało zatem od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Z przedstawionych we wniosku oświadczeń danych wynika, że w 2014 r. spółka uzyskała stratę w wysokości 305.960,02 zł, przy przychodzie netto ze sprzedaży produktów w wysokości 371.769,98 zł. Według stanu na dzień 31.12.2014 r. kapitał własny spółki jest na ujemnym poziomie i wynosi – 6.737.014,26 zł. Posiadane przez spółkę nieruchomości są obciążone hipotecznie. Powyższe dane wskazują niewątpliwie na trudną sytuację finansową, w jakiej znalazła się spółka. Spółka uzyskuje jednak przychód, co potwierdzają dołączone do akt faktury VAT oraz deklaracje VAT-7 składane za okresy od lipca 2014 r. do marca 2015 r., gdzie wykazywano choć niewielką, to jednak regularnie, kwotę podatku należnego z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług. Zauważenia ponadto wymaga, że strona posiada środki finansowe na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 531,11 zł, wystarczające na pokrycie opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie. Sąd uznał zatem, że w sprawie nie zostało wykazane, iż spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd pragnie również podkreślić, że okoliczność oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, iż jej majątek jest obciążony w takim stopniu, że pozostały majątek nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, nie oznacza jeszcze, że majątek ten nie wystarczy na pokrycie należnych obecnie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie (tj. opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł). Podobnie należy również ocenić argumentację wskazującą na zwalnianie spółki od opłat sądowych w sprawach zawisłych przed sądami powszechnymi. Argumentacja taka nie może przesądzać sama w sobie o potrzebie i konieczności przyznania prawa pomocy w sprawie przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy procesowej.