I SA/Bk 483/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką M. K. oraz synem A. K. ([...] lat). Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny pozostają: emerytura rolnicza (dodatek pielęgnacyjny) skarżącego – 218,45 zł; emerytura rolnicza (dodatek pielęgnacyjny) M. K. – 211,89 zł oraz dopłaty [...] – 462,11 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m²; gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha; [...] ha lasu; garaż – [...] m ², budynek gospodarczy – [...] m². A. K. posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha i [...] ha lasu. M. K. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. A. K. jest zadłużony wobec [...] A. T. U. S.A. w W. na kwotę 19.000 zł (obecnie przedmiot egzekucji komorniczej). Skarżący otrzymał dopłaty [...] w wysokości 5.545,42 zł do nieruchomości rolnych własnych i syna (k. 23 – 24). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 05 stycznia 2012 r. (k. 35) M. K. oświadczył, iż uprawia [...] ha żyta, pozostałe około [...] ha stanowią użytki zielone. Skarżący prowadzi hodowlę [...] krów oraz [...] cielaków i opasów. Wnioskodawca podkreślił, że nie prowadzi sprzedaży mleka, budynki gospodarcze są niefunkcjonalne, stare, pozostają w złym stanie technicznym. M. K. posiada ciągnik rolniczy rok prod. [...], pług dwuskibowy, brony, kultywator, opryskiwacz. A. K. na obszarze około [...] ha uprawia żyto, [...] ha stanowią użytki zielone. Syn skarżącego posiada dwa ciągniki rolnicze rok prod. [...] i [...], pług, prasę, owijarkę, ładowacz do obornika. A. K. nie ma inwentarza żywego, pomaga wnioskodawcy w prowadzeniu gospodarstwa. M. K. i A. K. nie osiągnęli żadnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności rolnej w ciągu ostatnich trzech miesięcy – źródło dochodu stanowią dopłaty unijne. Dopłaty te otrzymane w roku 2011 wyniosły łącznie 19.618,79 zł. A. K. pozostaje na utrzymaniu skarżącego. Wnioskodawca wraz z synem nie osiągają dochodów z tytułu posiadania lasu. Miesięczne wydatki M. K. to około 1.250 – 1.300 zł, w tym: energia elektryczna – 96 zł; telefon – 60 zł; gaz – 55 zł; lekarstwa – 30 zł; utrzymanie własne około 1.000 zł. Wydatki kwartalne stanowią: składka KRUS – 345 zł; podatek rolny i leśny skarżącego i jego syna - 402 zł; naprawa maszyn rolniczych – 450 zł; węgiel – 1.300 zł; olej napędowy – 600 zł (k. 37 – 39). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: wypis z orzeczenia lekarza rzeczoznawcy ZUS z dnia [...] czerwca 2011 r. (k. 25); decyzje dot. ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. (k. 26 – 27); decyzje KRUS dot. emerytur małż. K. (k. 28 – 29); informację KRUS dot. wysokości składek A. K. (k. 30); faktury i rachunki (k. 31 – 33); decyzję KRUS z dnia [...] października 2011 r. w sprawie płatności [...] za 2011 r. (k. 40 – 41). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny to łączna kwota 964,34 zł, w tym: emerytury małż. K. w łącznej wysokości 430,34 zł (k. 28 – 29) oraz otrzymane płatności [...] na rok 2011 w wysokości 6.408,20 zł (co stanowi 534 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku) k. 40 - 41. Dodatkowo wnioskodawca otrzymał w 2011 r. tytułem innych dopłat z Unii Europejskiej łączną sumę 13.183,59 zł (k. 38). W ciągu ostatnich trzech miesięcy M. K. i A. K. nie osiągnęli żadnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności rolnej. W konsekwencji A. K. pozostaje na utrzymaniu wnioskodawcy. Wysokość wydatków miesięcznych to 1.250 – 1.300 zł (energia elektryczna; telefon; gaz; lekarstwa; utrzymanie własne), kwota ta przekracza wykazany dochód o około 300 zł. Dodatkowo skarżący ponosi wydatki kwartalne w wysokości łącznej 3.097 zł (składka KRUS; podatek rolny i leśny; naprawa maszyn rolniczych; węgiel; olej napędowy). Majątek rodziny stanowią: dom powierzchni [...] m²; nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych); [...] ha lasu; budynek gospodarczy; garaż; 3 ciągniki i inny podstawowy sprzęt rolniczy oraz [...] sztuki bydła. Skarżący wraz z synem prowadzą uprawę (łącznie): [...] ha żyta oraz posiadają [...] ha użytków zielonych (k. 37 – 38). A. K. jest zadłużony wobec [...] A. T. U. S.A. w W. na kwotę 19.000 zł (obecnie przedmiot egzekucji komorniczej). M. K. jest osobą [...] całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym z orzeczoną [...] niezdolnością do samodzielnej egzystencji od [...] maja 2011 r. (k. 25). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Podsumowując, należy zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku przyznanie prawa pomocy legł fakt, iż rodzina M. K. dysponuje znacznym majątkiem tj. dom, nieruchomość rolna oraz składniki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (maszyny rolnicze, inwentarz żywy). Posiadane nieruchomości rolne ([...] ha), las ([...] ha), stan inwentarza żywego ([...] sztuki bydła) oraz urządzenia niezbędne do pracy stanowią źródło dochodów, świadczą również o dużym potencjale finansowym wnioskodawcy. Okoliczności te w zestawieniu z deklarowanym przez skarżącego brakiem dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego za okres trzech ostatnich miesięcy pozwalają na stwierdzenie, że strona skarżąca nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych, które z całą pewnością pozwalają na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, albo też nie ujawnia osiągniętego dochodu. Dodatkowo należy wskazać, że M. K. otrzymuje dopłaty unijne do prowadzonego gospodarstwa rolnego - 19.618,79 zł w 2011 r. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.