I SA/Bk 488/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-12-03

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek powiadamiania rolnika o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku powiadamiania rolnika o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, ponieważ przepisy unijne stanowią, że kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Brak powiadomienia nie stanowi naruszenia prawa. Ponadto, w postępowaniu w sprawach płatności bezpośrednich, obowiązek organu w zakresie zbierania dowodów jest ograniczony, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Rolnik J. Z. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2012. W wyniku kontroli terenowych stwierdzono nieprawidłowości w użytkowaniu niektórych działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania pełnej płatności i nałożeniem sankcji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję do sądu, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak powiadomienia o terminie kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę Pan J. Z. (dalej powoływany także jako: "Skarżący"), złożył w dniu [...] maja 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni równej 12,34 ha. W dniu [...] stycznia 2013 r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego została przeprowadzona weryfikacja w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie działek A, B, C, D, J, K i L – zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w odmówił przyznania Skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na 2012 rok i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ I instancji w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] dokonane w oparciu o raport z weryfikacji w terenie. Ponadto stwierdzono, że raport z weryfikacji w terenie z [...] stycznia 2013 r. nie został doręczony Skarżącemu. W dniu [...] stycznia 2014 r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu. Raport z przedmiotowej kontroli został przekazany Skarżącemu pismem z dnia [...] marca 2014 r., z którego wynika, że działka rolna A w całości nie była użytkowana rolniczo. Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniósł zastrzeżenia do raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2014 r., zarzucając, że nie został poinformowany o terminie przeprowadzania kontroli, co doprowadziło do nieprawidłowego pomiaru działek B, C, D, E, G i H oraz łącznego pomiaru działek F, M, J i K. Ponadto wskazał, że nie jest prawdą jakoby działka oznaczona jako A była nieużytkowna rolniczo, gdyż była ona wykaszana ręcznie z uwagi na swoje położenie. W odpowiedzi na powyższe zarzuty Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w piśmie z [...] maja 2014 r. w całości podtrzymał wyniki kontroli zawarte w zaskarżonym raporcie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 - jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, kwestionując ustalenia zawarte w raporcie z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2014 r. Pokreślił, że nie jest prawdą jakoby działka A była położona na podmokłym terenie, przylegającym bezpośrednio do rzeki, by była w całości porośnięta trzciną i nie nosiła śladów koszenia. Pomiędzy działką A, a rzeką C. H. znajduje się pas nieużytków (porośnięty olszyną), który nie stanowi powierzchni działki A. Sporna działka, z uwagi na położenie (na terenie podmokłym, częściowo na skarpie) była wykaszana ręcznie, z powodu niemożności wjazdu ciągnika rolniczego. Ponadto wskazał na dokonanie błędnego pomiaru działek B, C, D, E, G i H oraz łącznego pomiaru działek F, M, J i K, gdyż kontrolujący, zapewne z uwagi na pokrywę śnieżną, ponownie błędnie przyjęli ich granice. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazując i przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, organ I instancji, opierając się na protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2014 r., prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów Skarżącego, który twierdzi, że na działce rolnej A jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne, organ stwierdził, że powyższe argumenty nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Stan faktyczny zachodzący na ww. działce ewidencyjnej w dniu [...] stycznia 2014 r. został udokumentowany przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5, 6. Przeprowadzona przez organ analiza ww. zdjęć oraz szkicu przedstawiającego kierunek i miejsce, z którego zostały wykonane dowodzi, iż zadeklarowany we wniosku i załączniku graficznym obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Omawiany obszar działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach nr 11 i 19 wykonanych rok wcześniej, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Należy zauważyć, że stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 roku jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013, na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska. Organ wskazał również, że wbrew zarzutom odwołania, inspektorzy terenowi przeprowadzając w dniu [...] stycznia 2014 r. czynności kontrolne poruszali się w granicach działki A, zaś zebrany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że inspektorzy terenowi dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna A. W odniesieniu do pozostałych działek rolnych, w przypadku, których powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu w dniu [...] stycznia 2014 r. miała wpływ na pomniejszenie płatności, tj. działek: B, C, D, J, M, organ odwoławczy stwierdził, że ślad pomiaru działek rolnych B, C i D dokonany przez inspektorów terenowych w znacznej mierze pokrywa się ze szkicem granic ww. działek rolnych sporządzonych przez Skarżącego na załączniku graficznym. Ze szkicu kontrolowanych działek można odczytać, że część obszaru oznaczonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna D od strony zachodniej została włączona do pomiaru działki rolnej B. Natomiast część obszaru oznaczonego przez stronę na załączniku graficznym jako działka rolna B od strony południowo wschodniej została włączona do pomiaru działki rolnej C. Dokonanie takiego pomiaru jest uzasadnione w świetle granic między charakterystycznymi obszarami użytkowania, jak łąki, grunty orne, co wyraźnie zostało uwidocznione na zgromadzonej podczas kontroli na miejscu dokumentacji fotograficznej, jak również jest doskonale widoczne na ortofotomapach sporządzonych na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] sierpnia 2013 r. Organ podkreślił przy tym, że istotne różnice między powierzchnią stwierdzoną w raporcie, a powierzchnią deklarowaną we wniosku nie wynikają z dokonania wyłączeń obszarów nieużytkowanych, lecz są wynikiem dokładnych pomiarów obszarów określonych przez stronę na załącznikach graficznych przedstawiających przybliżone granice poszczególnych działek rolnych z jednoczesnym uwzględnieniem sposobu zagospodarowania istniejącym na działce ewidencyjnej nr [...] w dniu kontroli na miejscu. W zakresie działek F, M, J i K, organ odwoławczy wskazał, że uwidoczniony na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony, w pełni uzasadniał dokonanie łącznego pomiaru tych działek, tym bardziej, że na gruncie w tym przypadku nie istnieją charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania pozwalające na dokonanie oddzielnego pomiaru omawianych działek rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Analiza protokołu z czynności kontrolnych wykazała, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Raport z kontroli na miejscu ma wartość dowodową bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając obrazę art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu udziału w czynności weryfikacji w terenie powierzchni należących do niego nieruchomości oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia ponownej kontroli powierzchni działek z jego udziałem. W uzasadnieniu skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie, wskazał że organy obu instancji złamały podstawowe zasady postępowania administracyjnego, niezawiadamiając go o terminie przeprowadzenia kontroli, a tym samym uniemożliwiając udział w czynności, która miała istotne znaczenie przy ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że obowiązujące przepisy nie nakładają na organy ARiMR obowiązku powiadamiania rolników o miejscu i terminie przeprowadzanych kontroli, sprawdzających zgodność rodzaju i powierzchni upraw z danymi zadeklarowanymi przez rolników w składanych wnioskach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Zgodnie z postanowieniami art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dodatkowo wskazano, ze jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego). W kontrolowanej sprawie Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2012 do działek rolnych o łącznej powierzchni 12,34 ha. Organ stwierdziły natomiast, że płatność ta może być przyznana jedynie do powierzchni 10,36 ha. Podstawę tych ustaleń stanowiły wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że działka rolna A nie była w całości użytkowana rolniczo. Stan faktyczny zachodzący na ww. działce został udokumentowany przez inspektorów terenowych na fotografiach nr 1, 5 i 6. Analiza tych zdjęć łącznie za szkicem przedstawiającym kierunek i miejsce, którego zostały wykonane dowodzi, iż zadeklarowany obszar działki rolnej A w całości jest porośnięty zwartą roślinnością w postaci trzciny pospolitej. Taki stan działki rolnej A został również udokumentowany na zdjęciach nr 11 i 19 wykonanych rok wcześniej, tj. w dniu [...] stycznia 2013 r. podczas weryfikacji w terenie powierzchni PEG wyznaczonej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Stan faktyczny na gruncie udokumentowany na zdjęciach wykonanych w 2014 roku jest niezmieniony w stosunku do zdjęć wykonanych w roku 2013, na wszystkich zdjęciach widoczne są zwarte trzcinowiska. Materiał ten przeczy twierdzeniom Skarżącego, że na działce jest prowadzona działalność rolnicza poprzez koszenie ręczne. Zebrany materiał dowodowy nie pozostawia też wątpliwości, że inspektorzy terenowi dokonali kontroli właściwego obszaru określonego przez Skarżącego na załączniku graficznym jako działka rolna A. W szczególności potwierdza to szkic przedstawiający kierunek i miejsce, którego zostały wykonane zdjęcia. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby te ustalenia. Organ szczegółowo wyjaśnił również sposób dokonania pomiaru powierzchni pozostałych działek rolnych, w tym sposób ustalenia ich granic. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że odnośnie działek F, M, J i K widoczny na zdjęciach z kontroli na miejscu, a także ortofotomapie sporządzonej na podstawie zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. jednolity charakter tego obszaru stanowiący użytek zielony uzasadniał dokonanie łącznego pomiaru tych działek. Jak wskazał organ, w tym przypadku na gruncie nie istniały charakterystyczne granice pozwalające na dokonanie oddzielnego pomiaru poszczególnych działek rolnych. Skarżący skutecznie nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym w dniu [...] stycznia 2014 r. Należy zgodzić się z organami, że kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo została udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych. Jak podniósł organ odwoławczy, podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u. Zdaniem Sądu na wyniki kontroli nie wpłynął fakt przeprowadzenia jej w okresie zimowym. Przedstawione zdjęcia i ortofotomapy uwidoczniają obszary użytkowania gruntów na działkach rolnych, pokazują też charakterystyczne granice poszczególnych pól użytkowania w postaci zadrzewień, zakrzaczeń, czy rzeki. Dane te pozwalały na ustalenie powierzchni i sposobu użytkowania działek rolnych Skarżącego. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nie powiadomienia Skarżącego o terminie kontroli, należy wskazać, że organ nie ma takiego obowiązku. Zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Na Agencji nie ciąży zatem obowiązek powiadamiania rolników o przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Agencja może powiadomić o tym fakcie rolnika, ale jedynie wtedy gdy nie zagraża to celowi kontroli. Sam brak powiadomienia Skarżącego o czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2014 r., jak też w dniu [...] stycznia 2013 r. nie oznacza, że wskazany przepis został naruszony. Należy podzielić pogląd organu o braku możliwości zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust. 2). Wniosek złożony przez Skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. Skontrolowane powierzchnie działek rolnych wskazanych do płatności przez Skarżącego wykazały niezgodności polegające na zawyżeniu ich powierzchni w stosunku do powierzchni stwierdzonej o 1,98 ha, co stanowi 19,112 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8) w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Stwierdzenie różnicy w wysokości 19,112 % musiało zatem skutkować przyznaniem pomocy w pomniejszonej wysokości. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 tego artykułu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: (1) stoi na straży praworządności; (2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; (3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; (4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie do art. 3 ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zatem odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności w przywołanych przepisach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organy są obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie można generalnie wyłączyć obowiązków organu wynikających z 9 k.p.a., są one jednak dalece ograniczone. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony, udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Poddał ocenie wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2012 oraz raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącego. Organ odniósł się również do zastrzeżeń przedstawionych przez Skarżącego. Ocena zebranych dowodów jest przekonująca, zgodna z wymogami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli. Skarżący, mimo, że miał możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skutecznie nie podważył tych ustaleń. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący występował do organu z wnioskiem o udzielenie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, jak też, że organ udzielił stronie błędnych pouczeń. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył natomiast oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia zasady zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyrażonej w art. 10 k.p.a. należy wyjaśnić, iż zasada ta na gruncie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została ukształtowana w szczególny sposób. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji, umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, powstaje tylko wtedy, gdy strony zgłoszą żądania w tym zakresie (art. 3 ust. 1 pkt 4). Jak wynika z akt sprawy Skarżący na żadnym z etapów postępowania nie wystąpił z takimi żądaniami. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło