I SA/Bk 49/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-02-23
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, obejmująca dochód z emerytury matki i pracy dorywczej, przy jednoczesnym ponoszeniu znaczących wydatków na utrzymanie rodziny i leczenie syna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawczyni, charakteryzująca się niskim dochodem rodziny (emerytura matki i praca dorywcza wnioskodawczyni), znacznymi wydatkami na utrzymanie (wynajem mieszkania, czynsz, energia, potrzeby syna, leki) oraz brakiem oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
E. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wraz z matką, synem i bratem utrzymuje się z emerytury matki (953,29 zł) i dochodu z pracy dorywczej wnioskodawczyni (ok. 500 zł). Rodzina ponosi znaczne wydatki na wynajem mieszkania, czynsz, energię, potrzeby syna oraz leki. Wnioskodawczyni nie posiada majątku ani oszczędności. Na tej podstawie wnioskodawczyni argumentowała, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako spadkobiercy za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 roku, podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do lipca 2001 roku oraz podatku od czynności cywilnoprawnej p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
E. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, synem oraz bratem. Dochód rodziny stanowi emerytura otrzymywania przez matkę skarżącej w wysokości 953,29 zł i wynagrodzenie z pracy dorywczej wykonywanej przez wnioskodawczynię w wysokości około 500 zł. Brat wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną. Wnioskodawczyni nie otrzymuje żadnych alimentów na dziecko. Nie posiada również żadnych nieruchomości, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód wnioskodawczyni z pracy dorywczej oraz emerytura matki z trudem wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych jej rodziny, w tym zakup żywności i leków (k. 7-9).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2009 roku (k. 16) wnioskodawczyni wskazała, iż do miesięczne wydatków jej rodziny należy zaliczyć: opłata za wynajęcie mieszkania – 350 zł, czynsz za mieszkanie – 288 zł, energia elektryczna – 85 zł, wydatki związane z synem – 400 zł, leki – około 230 zł, wyżywienie – kwota, która zostaje po odliczeniu bieżących opłat (k. 19).
Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie. Do wniosku E. O. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu, części ponoszonych wydatków oraz kart informacyjnych z leczenia (k. 20 - 29).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna E. O. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, synem oraz bratem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura uzyskiwana przez matkę w wysokości 953,29 zł oraz dochód z pracy dorywczej wykonywanej przez wnioskodawczynię w wysokości około 500 zł (k. 9, 25). Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto jest syn jest alergikiem i często zapada na choroby górnych dróg oddechowych, co wiąże się z dodatkowymi kosztami leczenia (k. 27-29).
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 1.453,29 zł, a także zestawienie stałych wydatków skarżącej, które wynoszą około 1353 zł miesięcznie plus wyżywienie oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogą powstać na obecnym etapie postępowania.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło