I SA/Bk 495/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. G. A. wniosła do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] października 2011 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od spadków i darowizn. Przewodniczący tut. Wydziału wydał zarządzenie o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W przypadku nie uzupełnienia wymienionego braku w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia przewidziany został rygor odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie Sądu zostało skutecznie doręczone 28 grudnia 2011 r. z powodu nieobecności adresata dorosłemu domownikowi - córce skarżącej. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał zatem 4 stycznia 2012 r. W piśmie z 5 stycznia 2012 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wskazała, że wniosku tego nie mogła dostarczyć w terminie z uwagi na fakt, iż nie była pewna, czy termin mija 4 czy 6 stycznia 2012 r. Do pisma strona dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy(, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.p.s.a." - nie określają, w jakim terminie można wnosić o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że wniosek w tym przedmiocie nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem, a wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powinien jako bezprzedmiotowy podlegać rozpoznaniu. Niemniej jednak w pewnych okolicznościach istnieje możliwość rozpoznania takiego wniosku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od chwili jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana jest przed jego złożeniem (postanowienie NSA z 23 czerwca 2004 r. sygn. akt FZ 125/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z powyższego wynika, że jeżeli strona złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, termin ten zostaje przerwany do czasu rozpoznania tego wniosku. Z kolei w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie złożony po terminie wyznaczonym stronie na uiszczenie wpisu sądowego, skarga jako tak podlega odrzuceniu, albowiem w terminie nie uiszczono tego wpisu. Jeżeli więc strona, tak jak w niniejszej sprawie, już po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu wystąpi o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie złoży wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, to zasadnym jest rozpoznanie tego ostatniego wniosku na zasadach ogólnych, pomimo, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczony żadnym terminem (zob. też postanowienie WSA w Warszawie z 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2217/11). Rozpatrując zatem złożony przez skarżącą wniosek Sąd zauważa, że zgodnie z art. 86 § 1 i 2 u.p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Oprócz złożenia wniosku w tej kwestii, warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest również łączne spełnienie następujących przesłanek. Mianowicie pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto strona ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 u.p.p.s.a.). W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie dają podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Za takie nie można uznać wątpliwości czy termin mijał 4 czy 6 stycznia 2012 r. W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, orzeczono jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 86 § 1 i 87 § 1 i 2 u.p.p.s.a.