I SA/Bk 495/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-12-15
Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty, która w § 6 stanowi, że wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego, została podjęta z naruszeniem prawa, a jeśli tak, to czy naruszenie to jest istotne i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że § 6 zaskarżonej uchwały istotnie narusza art. 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a także zasadę demokratycznego państwa prawnego wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Uchwała nie mogła wejść w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., ponieważ dla skutecznego wejścia w życie aktu prawa miejscowego wymagany jest upływ 14 dni od dnia jego ogłoszenia. Wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych nie ma zastosowania do aktów prawa miejscowego, a gmina miała wystarczająco dużo czasu na dostosowanie przepisów. Sąd stwierdził nieważność § 6 uchwały w części obejmującej sformułowanie "wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i", a w pozostałym zakresie oddalił skargę.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Siemiatyczach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Nurzec-Stacja z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących promulgacji aktu prawnego, a konkretnie § 6 uchwały, który stanowił, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu. Prokurator argumentował, że takie sformułowanie nie warunkuje wejścia w życie uchwały od jej publikacji, co stanowi istotne naruszenie prawa. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a wcześniejsze wejście w życie było uzasadnione potrzebą dostosowania do zmian prawnych i zapewnienia samofinansowania systemu gospodarki odpadami.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność § 6 zaskarżonej uchwały w części obejmującej sformułowanie "wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i". 2. Oddalono skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Siemiatyczach na uchwałę Rady Gminy Nurzec-Stacja z dnia 29 grudnia 2020 r. nr XIV/155/2020 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty 1. stwierdza nieważność § 6 zaskarżonej uchwały w części obejmującej sformułowanie "wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i"; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. W dniu 29 grudnia 2020 r. Rada Gminy Nurzec - Stacja podjęła uchwałę numer XIV/155/2020 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego dnia 31 grudnia 2020 r. pod pozycją 5570.
Podstawą wydania tej uchwały były przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713, poz. 1378) oraz art. 6j ust. 1 pkt 1, 6k ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 i ust. 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439).
Rada Gminy postanowiła w § 6, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego.
2. Uchwała ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przez Prokuratora Rejonowego w Siemiatyczach (dalej jako: Prokurator, Skarżący), skarga nr PR Pa 48.2021.
Prokurator podniósł w skardze, że bez wątpienia zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, albowiem zawiera normy o charakterze abstrakcyjnym, nie konsumującym się przez jednokrotne zastosowanie, jej zaś postanowienia kształtują w sposób bezpośredni prawa pewnej kategorii potencjalnych adresatów, a ponadto nie ma charakteru wewnętrznego.
Skarżący zaznaczył, że warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest ich właściwe urzędowe ogłoszenie (art. 88 ust. 1 Konstytucji). Konieczne są zatem: publikacja takich aktów w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz ustalenie dla nich odpowiedniego vacatio legis (przepis art. 2 ust. 1, art. 13 pkt 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych). Dodał, że nie chodzi tu przy tym o zwykłe ogłoszenie aktu prawnego pełniące funkcję informacyjną, ale ogłoszenie urzędowe, które nadaje mu moc obowiązującą. Urzędowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego jest jednym z istotnych elementów systemu zapewniającego jawność norm prawnych w społeczeństwie, a co za tym idzie, służy zapewnieniu realizacji zasady praworządności (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 17 października 2012 r., I SA/Op 331/12 – wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w bazie CBOIS, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak właściwej promulgacji aktu prawnego powoduje więc, że nie wejdzie on w życie, a tym samym nie zafunkcjonuje w obrocie prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2008 r., I OSK 701/08).
Prokurator podniósł również wynikający z orzecznictwa pogląd, iż zapis, że uchwała podlega ogłoszeniu i następnie wskazanie daty dziennej wejścia jej w życie powoduje, że akt ten wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., bez względu na to, czy zostanie on opublikowany, czy też nie. W związku z powyższym określenie wejścia w życie uchwały w taki sposób nie nadaje jej przymiotu aktu prawa miejscowego, a także wprowadza w błąd adresatów norm prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 maja 2021 roku, I SA/Ol 216/21).
Prokurator, przenosząc poczynione przez siebie rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem 88 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W § 6 zaskarżonej uchwały przyjęto bowiem, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego. Określenie momentu wejścia w życie uchwały w taki sposób nie warunkuje wejścia w życie tego aktu normatywnego od jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym, co w ocenie Skarżącego stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
Prokurator stwierdził, że powyższe prowadzi to do wniosku, iż Rada Gminy Nurzec - Stacja nie sprostała wymogom prawidłowej promulgacji, czym dopuściła się naruszenia prawa, to jest art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W ocenie Skarżącego naruszenie prawa w analizowanym przypadku należy uznać za istotne. Powołując się na pogląd doktryny i orzecznictwa wskazał, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Dodał, że w judykaturze panuje pełna zgoda co do tego, że niespełnienie warunków właściwego ogłoszenia aktu normatywnego zawsze będzie istotnym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2017 roku, III SA/Gd 1134/16).
Autor skargi stwierdził ponadto, że zidentyfikowanie istotnego naruszenia prawa uzasadnia w tej sprawie po pierwsze konieczność ingerencji prokuratora ze względu na potrzebę ochrony obiektywnego porządku prawnego, ponieważ za nie do zaakceptowania w świetle państwa prawa należy uznać skutki społeczne funkcjonowania w obrocie prawnym uchwały, w której prawodawca lokalny naruszył wymogi prawidłowej promulgacji, po drugie jest podstawą wnioskowania o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Prokurator końcowo podniósł, że istotne naruszenie prawa w postaci niewłaściwego określenia momentu wejścia w życie zaskarżonej uchwały, a tym samym naruszenia wymogów prawidłowej promulgacji w okolicznościach analizowanej musi prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
3. Rada Gminy Nurzec-Stacja Uchwałą nr XVII/186/2021 z dnia 30 września 2021 r. przekazała do Sądu skargę Prokuratora oraz odpowiedź na skargę, a także upoważniła Wójta Gminy do reprezentowania Rady Gminy Nurzec-Stacja przed WSA z prawem do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania Rady, a w przypadku skargi kasacyjnej reprezentowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wykonanie tej uchwały powierzono Wójtowi Gminy.
4. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie w całości skargi jako bezzasadnej, przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oraz o przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność zaskarżonego organu lub jego pełnomocnika.
W ocenie organu złożona skarga jest błędna i bezzasadna, ponieważ zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie zobowiązującymi przepisami prawa. Rada, powołując się na przepisy Konstytucji oraz ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych wskazała, że to od woli prawodawcy miejscowego zależy, czy okres vacatio legis będzie równy okresowi minimalnemu, czy też, w uzasadnionych przypadkach, krótszy. Zgodnie z § 6 zaskarżonej uchwały wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego. Kwestionowany zapis § 6 uchwały został podjęty przez Radę Gminy na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia wżycie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.
W ocenie organu, tak było w przedmiotowej sprawie. Rada stwierdziła, że jedną z przyczyn uzasadniającą wcześniejsze wejście w życie uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty, była konieczność dostosowania prawa miejscowego do znowelizowanych przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579 ze zm.), które m.in. obligatoryjnie nakazywały wprowadzenie zwolnień dla kompostujących bioodpady w zabudowie jednorodzinnej.
Rada stwierdziła, że konieczność pilnego wejścia w życie uchwały wynikała również ze zwiększonych kosztów funkcjonowania gminnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi i zapewnienia samofinansowania się systemu odpadowego w gminie Nurzec-Stacja. Nowe zasady gospodarki odpadami komunalnymi, zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Nurzec-Stacja miały obowiązywać od dnia 1 stycznia 2021 r. Od tej daty również miałaby obowiązywać nowa umowa na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z firmą wyłonioną w postępowaniu przetargowym.
W ocenie organu wskazane okoliczności uzasadniały potrzebę wcześniejszego wejścia w życie uchwały (z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2021 r.). Organ podkreślił fakt, że taki zapis obowiązuje do chwili obecnej w wielu innych uchwałach jednostek samorządu terytorialnego nie tylko z województwa podlaskiego, gdzie końcowo nie jest kwestionowany ani przez organ nadzoru, czy też urząd prokuratorski.
Rada Gminy stwierdziła ponadto, że przepis o wejściu w życie danego aktu normatywnego ma szczególny charakter, gdyż zawiera normę, na podstawie której określony jest początek obowiązywania aktu prawnego. Niejasne lub nieprecyzyjne sformułowanie przepisu określającego moment, począwszy od którego dana norma staje się elementem systemu prawa, a tym samym źródłem praw i obowiązków podmiotów, do których jest kierowana, rodzi niepewność adresatów co do daty powstania praw lub obowiązków wynikających z podjętego aktu. Z uwagi na skutki, jakie może wywoływać uchwała, moment uzyskania przez nią mocy obowiązującej nie może być domniemywany. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, które adresowane jest do każdego mieszkańca gminy, znajdującego się w określonej w tej normie sytuacji. Zatem warunkiem jej wejścia w życie musi być jej ogłoszenie w odpowiednim dzienniku promulgacyjnym, a data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości czy wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego.
W ocenie Organu, zapis w § 6 kwestionowanej uchwały jest zapisem zgodnym z art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Jego zdaniem nie sposób podzielić stanowiska Prokuratora, jakoby wskazany w § 6 zaskarżonej uchwały moment wejścia jej w życie nie warunkował obowiązywania tego aktu normatywnego od jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Zastosowany w § 6 spójnik "i" oznacza, że oba elementy (data wejścia w życie oraz publikacja w dzienniku urzędowym) muszą zostać spełnione łącznie, aby uchwała zaczęła obowiązywać. Zatem wpisanie samej daty wejścia w życie bez opublikowania jej w odpowiednim dzienniku urzędowym nie oznacza, że uchwała zaczyna obowiązywać w dniu wskazanym w uchwale. Dlatego też Rada nie zgadza się z poglądem, że zaproponowane przez nią brzmienie powoduje, iż akt ten wchodzi w życie 1 stycznia 2021 r., bez względu na to czy zostanie opublikowany czy nie. Organ wskazał również, że zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej przepisowi o wejściu w życie ustawy (tu uchwały) można nadać brzmienie:" Ustawa wchodzi w życie z dniem ... (dzień oznaczony kalendarzowo)".
Organ dodał też, że zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego w dniu 31 grudnia 2020 r. pod pozycją 5570. Powyższa okoliczność wskazuje, wbrew twierdzeniom Skarżącego, że przedmiotowa uchwała została jednak opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego po wcześniejszym jej przekazaniu przez Organ. Nie wprowadza w błąd adresatów, gdyż kwestionowany zapis w sposób przejrzysty i jasny wskazuje termin wejścia w życie uchwały i nie godzi w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego.
Końcowo Rada Gminy wskazała, że sprostała wymogom prawidłowej promulgacji, a zaskarżona uchwała jest zgodna z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
2. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
3. Kontroli sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Nurzec - Stacja nr XIV/155/2020 z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty. Prokurator sformułował dwa zarzuty i wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości.
Sąd podziela pogląd Skarżącego, że § 6 zaskarżonej uchwały istotnie narusza art. 88 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ale również wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego.
Zgodnie z § 6 zaskarżonej uchwały uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego. Natomiast zgodnie z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że regulacja § 6 zaskarżonej uchwały zawiera niezgodne z prawem uregulowanie. Należy przyznać rację Skarżącemu, że zgodnie z przepisami prawa dla skutecznego wejścia w życie uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagany jest upływ okresu 14 dni od dnia jej ogłoszenia.
W orzecznictwie niejednokrotnie już wskazywano, że wejście w życie i uzyskanie mocy przez akt prawny są zdarzeniami tożsamymi. Wejście w życie przepisu oznacza, że uzyskuje on moc prawną i w konsekwencji ma zastosowanie do określonych zdarzeń i stosunków. Akt prawny (przepis) nie może bowiem wejść w życie bez uzyskania przez niego mocy obowiązującej a uzyskanie mocy obowiązującej oznacza jego wejście w życie (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt II FSK 1271/19). Data wejścia w życia aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2017 r., I SA/Łd 633/17, wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 listopada 2020 r., II SA/Lu 315/20).
Przepis § 6 zaskarżonej uchwały jest nieczytelny i może wprowadzać w błąd, co do daty wejścia w życie uchwały. Należy wskazać, że początek mocy obowiązującej uchwały oznacza jej wejście w życie. W ocenie Sądu taka regulacja jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa, gdy chodzi o przepisy prawa miejscowego. Dodatkowo spójnik "i" w żaden sposób nie rozwiązuje tego problemu, bowiem inna jest data wejścia w życie aktu na podstawie wskazanego w § 6 terminu i inna na podstawie publikacji w dzienniku urzędowym. Jak zasadnie zauważa Skarżący określenie momentu wejścia w życie uchwały w taki sposób jak wskazuje § 6 ww. uchwały nie warunkuje wejścia w życie tego aktu normatywnego od jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Stanowi to w ocenie sądu istotne naruszenie prawa. W konsekwencji sąd postanowił stwierdzić nieważność tego właśnie przepisu zaskarżonej uchwały w części obejmującej sformułowanie "wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i".
Skoro uchwała została uchwalona 29 grudnia 2020 r. a następnie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego dnia 31 grudnia 2020 r. pod pozycją 5570, to zgodnie z przepisami prawa dla skutecznego wejścia w życie uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego, wymagany jest upływ okresu 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Uchwała nie mogła więc z mocy praca wejść w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.
4. Sąd nie mógł uznać argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Rada gminy wskazywała w niej, że kwestionowany zapis § 6 uchwały został podjęty przez na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia wżycie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Rada stwierdziła, ponadto że jedną z przyczyn uzasadniającą wcześniejsze wejście w życie uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty, była konieczność dostosowania prawa miejscowego do znowelizowanych przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw które m.in. obligatoryjnie nakazywały wprowadzenie zwolnień dla kompostujących bioodpady w zabudowie jednorodzinnej.
Sąd nie uznał tych argumentów z dwóch powodów. Po pierwsze,, wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych nie ma zastosowania do aktów prawa miejscowego, gdyż ze swej istoty mają one charakter lokalny i wydawane są w interesie lokalnym tj. interesie danej jednostki samorządu terytorialnego. Ważny interes państwa nie jest więc przesłanką, która mogłaby uzasadniać ich wprowadzenie w terminie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2010 r., I OSK 1170/09).
Po drugie, ustawa na którą powołuje się organ została ogłoszona w dniu 19 lipca 2019 r. i weszła w życie z dniem 6 września 2019 r. Rada Gminy do grudnia 2020 r., kiedy to wydała zaskarżoną uchwałę, miała więc wystarczająco dużo czasu na przygotowanie zmian w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Czasu tego jednak nie wykorzystała, zwlekając ze zmianą przepisów prawa miejscowego aż do końca grudnia 2020 r.
5. Reasumując, Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna tylko częściowo, tzn. w zakresie uznania, że § 6 uchwały narusza prawo w sposób istotny. Treść § 6 uchwały powinna brzmieć: "Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego". Sąd nie uznał jednak za stosowne stwierdzenie nieważności uchwały w całości, gdyż poza wskazanym naruszeniem, które Sąd wyeliminował, spełnia ona wymogi prawa.
6. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w takim trybie. Skarżący po otrzymaniu odpowiedzi na skargę nie zażądał zaś przeprowadzenia rozprawy.
7. W tych okolicznościach sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z uwagi na bezzasadność stwierdzenia nieważności uchwały w całości sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 wyroku o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło