I SA/Bk 497/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-16

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej dochody, majątek i brak odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadanie stałego dochodu, znacznych oszczędności oraz majątku, w połączeniu z brakiem odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia wniosku, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku, gdyż nie udowodniono zaistnienia trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni podała, że jest matką samotnie wychowującą syna, jej dochód wynosi 2000 zł, posiada dom, nieruchomość rolną oraz oszczędności w wysokości 40 000 zł. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Mimo to, uiściła należny wpis sądowy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie d kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jest matką samotnie wychowującą syna. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi dochód z pracy zarobkowej w wysokości 2.000 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. A. W. posiada oszczędności w wysokości 40.000 zł znajdujące się na 2-letniej lokacie (k. 13-14). Pismem z dnia 23 listopada 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania, czy otrzymuje alimenty na syna, jakie ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, czy posiada samochód osobowy, przeznaczenia oszczędności wskazanych we wniosku oraz stanu konta bankowego (k.15). W zakreślonym terminie skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi na powyższe wezwanie. Natomiast w dniu 30 listopada 2009 roku uiściła cały należny w sprawie wpis sądowy w kwocie 500 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawczyni jednakże nie zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu i nie przedłożyła żądanych dokumentów i informacji. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu A. W. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 2.000 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. A. W. posiada oszczędności w wysokości 40.000 zł znajdujące się na 2-letniej lokacie Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu oraz poczynione przez wnioskodawczynię oszczędności w kwocie 40.000 zł, w połączeniu z posiadanym majątkiem pozwalają na uznanie, iż A. W. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (40.000 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez A. W. kwoty wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło