I SA/Bk 497/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013 oddala skargę 1. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z [...] maja 2013 r. nr [...], w której ustalono K. i D. M. (dalej powoływani także jako Skarżący) podatek od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 989,00 zł. od nieruchomości położonej w miejscowości P. [...]. Ustalając wysokość podatku, organ I instancji objął grunty pozostałe o pow. 825 m2 ze stawką 0,45 zł oraz budynek o pow. 80,63 m2 ze stawką 7,66 zł, określoną w uchwale Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2012 r., poz. 3500) w § 1 pkt 2 lit. e tiret drugi, jako od budynków pozostałych, które w pozwoleniu na budowę zostały określone jako budynki letniskowe, budynki rekreacji indywidualnej, z wyłączeniem budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. 2. Od powyższej decyzji, Skarżący wnieśli odwołanie wnioskując o uchylenie przedmiotowej decyzji i właściwe wyliczenie podatku od nieruchomości na rok 2013 lub jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem właściwego naliczenia podatku od nieruchomości. Zdaniem Skarżących, organ podatkowy niewłaściwie przyjął powierzchnię budynku mieszkalnego do powierzchni budynków pozostałych. Pomimo, że w informacji wskazali powierzchnię budynku w pozycji D.2 pkt 6, to nadal uważają, że budynek ma charakter budynku mieszkalnego i powinien być opodatkowany stawką podatku od budynków mieszkalnych. Przedmiotowy budynek jest przeznaczony na mieszkanie i służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, dlatego powinna być zastosowana stawka przewidziana dla budynków mieszkalnych. Skarżący zaznaczyli, że w spornym budynku zamieszkują całą rodziną i są tam zameldowani. Zdaniem podatników, funkcje mieszkalne budynku potwierdzają fakty: otrzymanie w 2007 r. hipotecznego kredytu mieszkaniowego na budowę tego domu, skorzystanie z ulgi mieszkaniowej, zakup i montaż kolektorów słonecznych z dofinansowaniem, które można otrzymać tylko dla budynków wykorzystywanych na cele mieszkaniowe. 3. Rozpatrując odwołanie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając, że brak jest podstawy prawnej do jej uchylenia. Zaznaczyło, że z zawiadomienia Starostwa Powiatowego w S. z dnia 22.11.2012 r. o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że została przeprowadzona modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu P. [...], gm. S., a Skarżący są współwłaścicielami gruntów - działek o nr geod. [...] i [...], oznaczonych w ewidencji jako "Bi" o powierzchni 825 m2 oraz innego budynku niemieszkalnego położonego na działce o nr geod. [...]. W złożonej w dniu [...].01.2013 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego podatnicy wskazali do opodatkowania grunty pozostałe - 825 m2 i budynek pozostały, który w pozwoleniu na budowę został określony jako budynek letniskowy, budynek rekreacji indywidualnej, z wyłączeniem budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - 80,63 m2. Zatem ustalone przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2013 r. od budynku o pow. 80,63 m2 z zastosowaną stawką 7,66 zł, jako od budynków pozostałych, które w pozwoleniu na budowę zostały określone jako budynki letniskowe, budynki rekreacji indywidualnej, z wyłączeniem budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zostało opodatkowane prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że z zapisów ewidencji budynków wynika, iż sporny budynek jest sklasyfikowany jako inny niemieszkalny. Zatem ta okoliczność przesądza, że budynek Skarżących nie może być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Z zapisów dokumentacji budowlanej wynika, iż wydane pozwolenie (decyzja Starosty S. z dnia [...].12.1999 r.) dotyczyło budowy domu letniskowego, następnie zmienione decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2007 r. na budynek rekreacji indywidualnej, wykorzystywany całorocznie. Zapisy ewidencji gruntów i budynków, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p.") mają szczególną moc dowodową, gdyż stanowią dowód tego, co zostało w takiej ewidencji urzędowo stwierdzone. Powyższy przepis ustanawia domniemania autentyczności oraz zgodności z prawdą dokumentu urzędowego. Dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ podatkowy, zgodnie z art. 191 o.p., co oznacza, że organ podatkowy za udowodnione powinien przyjąć to, co wynika z tego dokumentu. W świetle powyższego należy przyjąć, że organ jest zobowiązany do przyjęcia, dla celów podatkowych, danych zawartych w ewidencji budynków. Jeżeli podatnik kwestionuje te dane, powinien podjąć czynności przed starostą powiatowym, zmierzające do ich zmiany i dopiero ewentualna zmiana zapisów w ewidencji, będzie mogła mieć wpływ na zmianę charakteru budynku z pozostałego na mieszkalny. Tym samym bez znaczenia dla przyjętej stawki opodatkowania budynków, zdaniem Kolegium, pozostaje okoliczność wykazanych przez Skarżących prac wykraczających, ich zdaniem, poza przystosowanie budynku do celów letniskowych, a których pominięcie, jako naruszenie art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 o.p. zarzucili podatnicy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest też wskazana przez podatników okoliczność, że podatnicy posiadają na własność wyłącznie dom położony w gminie S., bowiem przepisy u.p.o.l. nie uzależniają wysokości stawki podatkowej od ilości posiadanych budynków (domów), a od sposobu zakwalifikowania w ewidencji budynków. Również nie nastąpiło naruszenie art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co zarzucili podatnicy, bowiem w tym przypadku przepisy te nie mają zastosowania. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji budynków, jeżeli została ona dokonana i uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. 4. Z decyzją Kolegium nie zgodzili się Skarżący i w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze, zarzucili naruszenie: (1) prawa procesowego: – art. 122 w związku z art. 180, 187 i 210 § 4 o.p., poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, skutkujący opodatkowaniem od nieruchomości budynku rekreacji indywidualnej do wykorzystania całorocznego jako budynku pozostałego; – art. 194 w związku z art. 122 o.p., poprzez wydanie decyzji, opierając się w głównej mierze o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (2) prawa materialnego: – art. 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez pominięcie tego aktu prawnego, który jest rozstrzygający w tej sprawie, – art. 5 ust. 1 i 3 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu; (3) art. 32, art. 64 ust. 3 i art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez dyskryminację skarżących w świetle innych mieszkańców gminy z racji funkcji ich budynku; ograniczenie prawa własności; przyjęcie założenia, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości jest ewidencja gruntów i budynków. Wskazując na powyższe, Skarżący podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący podnieśli, że rozstrzygnięcie oparte zostało jedynie na dokumentach Starostwa Powiatowego w S., według stanu budynków wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, w której budynki te figurują jako - inne niemieszkalne - co zdecydowanie przeczy stanowi faktycznemu. W istocie bowiem przedmiotowy budynek służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatników, gdzie mieszkają na co dzień i są tam zameldowani na pobyt stały. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący zauważyli, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesądza okoliczność posiadania tego budynku w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. W konsekwencji przyjmuje się, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych. Skarżący wskazali także, że Rada Gminy w uchwale nr XXI/134/2012 z dnia 13 listopada 2012 r. ustaliła stawki podatku od budynków zawierające w nim wszystkie pięć ustawowo przyjętych rodzajów przedmiotów opodatkowania. Dodatkowo jednak w § 1 pkt 2 lit. e) uchwały dodatkowo zróżnicowano budynki pozostałe, wykraczając poza ramy ustawowe. Tak ustalona stawka podatku od budynków pozostałych narusza w sposób istotny art. 5 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 217 Konstytucji RP. 5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 6. Istotą sporu stało się ustalenie, czy budynki należące do Skarżących powinny zostać opodatkowane według niższej stawki podatku określonej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l., tak jak budynki mieszkalne, czy też tak jak przyjęły to organy, według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych. 7. Rozstrzygając zaistniały spór wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 o.p.), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane ewidencji. 8. Jedynie w sytuacji, gdy dany budynek nie został ujęty w ewidencji budynków istotną cechą, która przesądza o jego zakwalifikowaniu do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie tego budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, stałego zamieszkiwania jako jego podstawowej funkcji. Pogląd ten wyrażony już został w orzecznictwie tut. Sąd (przykładowo wyrok z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 5/10, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl) i podziela go skład orzekający w niniejszej sprawie. Skarżący tymczasem wykazują, że budynek letniskowy służy zaspokajaniu ich podstawowych potrzeb mieszkaniowych i mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego". 9. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych (m.in. wyroki WSA w Warszawie z 27.01.2005 r., uchwały NSA z 01.07.2002 r. FPK 2/02 i 3/02) Skarżący zarzucają, że organy nie zbadały rzeczywistego przeznaczenia zajmowanych przez nich budynków. Podatnicy nie dostrzegają jednak, że powołane przez nich wyroki zapadły w innych okolicznościach faktycznych, tzn. w ewidencji gruntów i budynków brak było informacji dotyczących budynków. W rozpatrywanej sprawie natomiast ewidencja prowadzona przez Starostę jednoznaczne wskazuje na funkcje budynku stanowiącego własność Skarżących. W związku z tym do opodatkowania tych budynków należy przyjąć stawkę podatku przewidzianą dla rodzaju budynków wynikających z tej ewidencji. Zaznaczyć także należy, że uchwały NSA o sygn. FPK 3/02 i FPK 2/02, z uwagi, że zapadły na gruncie poprzednio obowiązujących regulacji prawnych (przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to nastąpiła zamiana przepisów u.p.o.l.) oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma charakteru wiążącego w niniejszej sprawie. 10. Nie ulega natomiast wątpliwości, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji budynków może odbyć się w odpowiednim do tego trybie. Trybem tym nie jest jednak postępowanie wymiarowe w sprawie podatku od nieruchomości, lecz specjalna procedura zmierzająca do zmiany zapisów w ewidencji, tocząca się przed organem je prowadzącym. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, taką procedurę wszczęli Skarżący i to właśnie w tym postępowaniu powinny podnosić wskazane w skardze zarzuty, związane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czy też przepisów o statystyce publicznej i Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Powyższych przepisów prawa materialnego nie mogły naruszyć Organy podatkowe w niniejszej sprawie, albowiem nie były one przez nie stosowane. W związku z powyższym stwierdzić należało, że Organy podatkowe właściwie uwzględniły zapisy wspomnianej ewidencji, z której to wynika, że budynek położony na działce nr [...] figuruje jako budynek niemieszkalny. Uwzględniając dane wynikające z ewidencji oraz uchwałę Rady Gminy S. z 13 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości organ prawidłowo dokonał wymiaru podatku od nieruchomości Skarżących w tej sprawie. Tym samym za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i "e" u.p.o.l. 11. Pozbawione podstaw są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu Organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyjaśniono bowiem funkcje jakie pełni budynek należący do Skarżących (oględziny), i przyjęto, że powyższe od powyższego nie jest uzależniona wysokość podatku od nieruchomości. W tym celu przeanalizowano zapisy ewidencji gruntów i budynków. Wystąpiono również o udzielenie informacji do organu prowadzącego tą ewidencję. Zebrane dowody zostały ocenione w zgodzie z dyrektywami swobodnej oceny dowodów (art.191 o.p.). Wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wymiarowej. Omówiona wyżej wartość dowodowa ewidencji sprawia, że nie można Organom zarzucić oparcia rozstrzygnięcia jedynie na zapisach w niej zawartych. Jeszcze raz trzeba wyjaśnić, że w postępowaniu wymiarowym w sprawie podatku od nieruchomości nie można kwestionować zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji budynków (§ 65 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Wobec powyższego niezasadne okazały się podnoszone zarzuty naruszenia art.122, art.180, art.187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p. Z akt sprawy nie wynika również, aby Skarżącym nie zapewniono czynnego udziału w sprawie. Z tych samych przyczyn za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 194 i art. 122 o.p. 12. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji. Skarżący upatrują naruszenia tych zasad konstytucyjnych w nierównym traktowaniu właścicieli budynków w gminie, gdzie uzależnia się wysokość opodatkowania od charakteru budynku wynikającego z ewidencji a nie od tego, czy budynki te pełnią na stałe funkcję mieszkalną, w szczególności czy są tam mieszkańcy zameldowani na pobyt stały. W ocenie Sądu, o czym była już mowa powyżej, sama okoliczność zameldowania i wykorzystywania budynku letniskowego na cele mieszkalne, jeżeli budynek taki jest ujęty w ewidencji budynków, nie może przesądzać, w świetle obowiązujących przepisów, o rodzaju i wysokości stawki w podatku od nieruchomości. 13. W niniejszej sprawie, dotyczącej kontroli zgodności z prawem decyzji ustalających Skarżącym podatek od nieruchomości za 2013 r., za niezasadne należało uznać także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego sformułowania stawek w podatku od nieruchomości w uchwale Rady Gminy S. z 13 listopada 2012 r., w szczególności przekroczenia delegacji ustawowej i naruszenia art. 217 Konstytucji RP. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie można skutecznie podważać legalności uchwały w sprawie określania wysokości stawek w podatku od nieruchomości. Skoro Skarżący uważają, że podjęta uchwała narusza ich interes prawny i jest niezgodna z Konstytucją, mogą podjąć stosowne kroki prawne, celem wyeliminowania tejże uchwały z obrotu prawnego. Zarówno Organy podatkowe jak i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, są związani brzmieniem bezwzględnie obowiązujących aktów prawnych, a do tych niewątpliwie zaliczana jest również uchwała rady gminy będąca prawem miejscowym. 14. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).