I SA/Bk 499/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w przypadku śmierci rolnika p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, 3. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. B. G. w dniu 4 grudnia 2008 roku wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 24, 33) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci. Dochód rodziny stanowi renta chorobowa otrzymywania przez nią w wysokości 240 zł, wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez córkę w wysokości 2.900 zł oraz renta chorobowa syna w wysokości 700 zł (k. 34). Wnioskodawczyni poza nieruchomością, na której znajduje się dom o powierzchni [...] m2 oraz garaż, stodoła i kurnik nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych (k. 33-34). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2008 roku (k. 37) wnioskodawczyni podkreśliła, iż w 2008 roku prowadziła działalność rolniczą w zakresie hodowli 8.000 gęsi. Działalność ta została przez nią zlikwidowana z przyczyn zdrowotnych, a uzyskane z tego tytułu pieniądze zostały w całości przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego w Banku Spółdzielczym w S., w wysokości 40.000 zł. Poza tym skarżąca podniosła, iż posiada jedynie stare maszyny rolnicze oraz samochód O. V., rok produkcji [...]. Wnioskodawczyni wskazała, iż jej miesięczne wydatki wynoszą około 800 zł – 1.000 zł, do których należy zaliczyć m.in. opłacenie: podatku rolnego – rocznie 2.400 zł, ubezpieczenie budynków i samochodu, a także spłata kredytu w Banku L. po 160 zł miesięcznie oraz w banku B. w sumie kwoty 6.000 zł. Ponadto wnioskodawczyni dodała, iż jej syn od urodzenia jest chory i z tego powodu otrzymuje od 18 roku życia rentę socjalną. Natomiast córka pracuje w Warszawie i przyjeżdża do domu tylko czasami (k. 39). Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku B. G. dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu (k. 40). Na wstępnie należy podnieść, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca jednocześnie uiściła należy w sprawie wpis sądowy (k. 27). Mając zatem na uwadze fakt, że skarżąca uiściła w niniejszej sprawie wpis sądowy postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowe i na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegało ono umorzeniu, o czym orzeczono w sentencji. Nie moża bowiem rozstrzygać o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które zostały uiszczone. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. G. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym faktycznie jedynie z chorym synem, gdyż córka w zasadzie mieszka w Warszawie i tylko czasami przyjeżdża do domu. W tych okolicznościach należy uznać, iż jedynym źródłem utrzymana rodziny skarżącej są renty chorobowe uzyskiwane przez wnioskodawczynię i jej syna, w sumie w wysokości 940 zł (k. 34, 40). Wnioskodawczyni poza nieruchomością, na której posadowione jest gospodarstwo rolne, nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto zarówno wnioskodawczyni jak i jej syn są osobami schorowanymi, a w związku z tym ponoszą koszty leczenia. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny skarżącej przewyższają w chwili obecnej uzyskiwane dochody, co skutkuje tym, iż skarżąca ma zadłużenie w dwóch bankach, a gospodarstwo dodatkowo obciążone jest hipoteką (k. 39 v). Sytuacja materialna wnioskodawczyni w połączeniu z zakresem złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że poniesienie przez B. G. pozostałych kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jej rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.