I SA/Bk 50/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M Ł na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lutego do kwietnia 2013 r., od sierpnia do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do sierpnia 2014 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M Ł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką ([...] lat). Źródłem utrzymania skarżącego jest prowadzona działalność gospodarcza, która nie generuje dochodu. Wykazane stałe wydatki miesięczne to: czynsz najmu – 1.400 zł; raty leasingowe – 3.500 zł; opłaty – 1.000 zł. Skarżący ma zaciągnięty kredyt gotówkowy na kwotę 75.000 zł oraz kredyt odnawialny w wysokości 225.000 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności, nie ma też zdolności kredytowej do zaciągnięcia kolejnego kredytu na pokrycie wpisu sądowego. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym córka nie posiada majątku, nie osiąga też dochodu (k. 24 - 25). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 05 marca br. (k. 26), skarżący oświadczył, iż źródłem jego dochodu jest działalność gospodarcza M M Ł z siedzibą w W – handel i wynajem samochodów. Działalność ta w latach 2016 – 2017 oraz na początku roku bieżącego generowała stratę. Poza wzmiankowaną działalnością wnioskodawca nie posiada innych źródeł dochodu. W marcu br. skarżący podejmie próbę prowadzenia innej działalności gospodarczej – i f, dochód z tego tytułu będzie wynosił 200 zł miesięcznie. Wyszczególnione wydatki miesięczne obejmują: 1.400 zł – najem mieszkania; 300 zł - media; 1.200 zł – wysokość raty kredytu gotówkowego; 1.800 zł wysokość naliczanych odsetek kredytu odnawialnego; 3.500 zł – koszt leasingu dwóch samochodów; 500 – 600 zł wydatki na zakup żywności. Wnioskodawca pokrywa wydatki miesięczne z kredytu odnawialnego oraz korzysta z pomocy finansowej matki. Lokale mieszkalne przy: ul. B. [...] w W ul. [...] [...] P. [...] w B oraz nieruchomość przy ul J [...] w B nie stanowią własności skarżącego. Wnioskodawca nie prowadził bilansu prowadzonego przedsiębiorstwa za 2016 i 2017 r. (k. 28). Do akt sprawy M Ł dołączył: dokumenty podatkowe za: 2017 r. (k. 29 i k. 36 - 37); 2016 r. (k. 32 – 35); okres styczeń – luty br. (k. 30 – 31); harmonogram spłaty rat kredytu gotówkowego wraz z umową (k. 38 i k. 40 – 42); dokument poświadczający wysokość kredytu odnawialnego (k. 39); dokumenty poświadczające wysokość płaconych rat leasingowych (k. 43); umowę najmu (k. 44 – 45). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 05 marca br. w zakresie nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres 01 grudnia 2017 r. – 28 lutego 2018 r., nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). M Ł wykazał, iż prowadzi działalność gospodarczą M M Ł z siedzibą w W – handel i wynajem samochodów. Działalność ta za 2016 r. przyniosła dochód 101.434,33 zł, przy przychodzie 305.864,78 zł (k. 32 – 33); za 2017 wygenerowała stratę w wysokości 155.295,70 zł (k. 36 – 37); za [...] br. strata wyniosła 4.895,44 zł (k. 30), za [...] br. strata ta to 10.291,31 zł (k. 31). Wykazane wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie 8.700 – 8.800 zł (najem mieszkania, media, wysokość raty kredytu gotówkowego, wysokość naliczanych odsetek kredytu odnawialnego, koszt leasingu dwóch samochodów, wydatki na zakup żywności). Wnioskodawca pokrywa wskazane wydatki z kredytu odnawialnego, w tym zakresie korzysta również z pomocy finansowej matki. Skarżący ma zaciągnięty kredyt obrotowy na działalność firmy, limit tego zobowiązania to [...] zł (k. 39) oraz kredyt konsumpcyjny na [...] lat (umowa z dnia [...] grudnia [...] r.) na kwotę 72.293,94 zł (k. 40 – 42) – obecnie do spłaty zostało 25.228,16 zł (k. 38). Wnioskodawca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim okoliczność, iż M Ł mimo wskazanych problemów finansowych (tu np. brak dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej) dysponuje środkami finansowymi, pochodzącymi z kredytu obrotowego i pomocy finansowej matki, z których jest w stanie pokryć stosunkowo wysokie wydatki miesięczne. W tej sytuacji biorąc również pod uwagę wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania tj. wpis od skargi w wysokości 2.203 zł (k. 21) skarżący z posiadanych zasobów finansowych powinien wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych. Dodatkowo, jak wskazano wyżej skarżący nie nadesłał wymaganych wyciągów z rachunków bankowych za okres [...] grudnia 2017 r. – [...] lutego 2018 r. nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania, co w rezultacie uniemożliwia pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.