I SA/Bk 502/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-12-07
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Piotr Pietrasz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną samochodu sprowadzonego z zagranicy, opierając się na opinii biegłego, która zawierała niejasne korekty wartości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organy celne przepisów postępowania, w szczególności art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Opinia biegłego, stanowiąca podstawę ustalenia wartości celnej, była niepełna i niejasna w zakresie korekt wartości, co uniemożliwiło prawidłową ocenę dowodu i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący S. J. sprowadził z USA samochód osobowy, deklarując jego wartość celną na 1200 USD. Organ celny I instancji zakwestionował tę wartość, powołując biegłego, który określił wartość pojazdu na 70 528,00 zł po uwzględnieniu korekt. Decyzja organu I instancji została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej z powodu nieprawidłowej oceny opinii biegłego. Po ponownym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego ponownie określił należności celne i podatkowe, opierając się na opinii biegłego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie wartości celnej pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej samochodu sprowadzonego z zagranicy 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego S. J. kwotę 2892 zł (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił S. J. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego ze Stanów Zjednoczonych samochodu osobowego marki SAAB [...], rok produkcji [...], objętego procedurą dopuszczenia do obrotu w związku ze zgłoszeniem celnym z dnia [...] października 2006 r.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że do przywołanego zgłoszenia celnego dołączone zostały m.in.: dokument zakupu towaru na kwotę 1200 USD a także dokument samochodu – Certificate of Title z nadrukiem Salvage Vehicle. Zgłaszający dołączył ponadto rachunek za transport morski w kwocie 450 USD, dowód wpłaty za rozładunek samochodu w porcie Gdynia oraz za odprawę przekazową i koszty agencyjne – w łącznej wysokości 750 zł. Po analizie tych dokumentów, jak też porównaniu cen, organ celny I instancji, korzystając
z upoważnienia zawartego w art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przystąpił do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia. W wyniku rewizji celnej określono widoczne braki pojazdu - przedniego zderzaka i listwy ochronnej na prawych drzwiach oraz uszkodzenia: wgięty i przesunięty prawy, przedni błotnik, pęknięta listwa ze sztucznego tworzywa osłaniająca prawy próg, prawe przednie zawieszenie (wgięty wahacz, koło przesunięte do tyłu), połamane prawe lusterko, wystrzelona jedna poduszka powietrzna i wgniecenie na lewym, tylnym słupku. W trakcie weryfikacji dokonano również porównania określonej w dokumencie zakupu ceny samochodu
z cenami podobnych samochodów zawartych w systemie INFO-EKSPERT oraz uzyskanych z notowań internetowych dotyczących cen samochodów nieuszkodzonych na rynku kraju eksportu oferowanych na rynku USA. Na tej podstawie organ celny powziął wątpliwości, czy określona w dokumencie cena samochodu (1200 USD) stanowi całkowitą cenę zapłaconą za importowany towar.
W związku z powyższym organ celny powołał biegłego J. S. do wydania opinii celem określenia średniej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia i przebieg oraz podanie źródła na podstawie, którego określono wartość. W przedstawionej organowi opinii biegły określił bazową wartość rynkową samochodu na podstawie katalogu Info-Ekspert na kwotę [...] zł. Jednocześnie z uwagi na stwierdzone w wyniku oględzin braki i uszkodzenia tego pojazdu biegły dokonał ujemnej korekty ww. kwoty bazowej o 24%. Zaznaczył przy tym, że do sprawdzenia w warunkach warsztatowych pozostaje kilka elementów pojazdu, między innymi skrzynia biegów, układ kierowniczy, amortyzator koła prawego i półoś napędowa prawa. Po odjęciu wskaźnika procentowego uszkodzeń biegły ustalił wartość rynkową pojazdu na kwotę 78 280,00 zł. Na skutek pisma organu I instancji, biegły uzupełnił powyższą opinię wskazując, iż przy określeniu korekty ujemnej z uwagi na uszkodzenia były brane pod uwagę elementy do sprawdzenia, na które biegły zarezerwował 6% wartości pojazdu. Wskazał zatem, iż 18% z korekty dotyczy uszkodzeń stwierdzonych podczas oględzin i 6% dotyczy czynności sprawdzenia układów, których ewentualnego uszkodzenia nie można było stwierdzić podczas oględzin. Jednocześnie biegły określił wartość rynkową pojazdu w oparciu o pojazd podobny – Cadillac BLS [...], nowy, z silnikiem o mocy 154 kW, ustalając, że wartość rynkowa sprowadzonego pojazdu wynosi [...] zł, zaś po dokonanej korekcie 24% - 70 528,00 zł. Przyjmując wyliczoną przez biegłego wartość pojazdu organ określił właściwe należności celne i podatkowe.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, kwestionując prawidłowość zastosowania przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w szczególności art. 29 w związku z art. 30 i 32 oraz art. 23 ustawy Prawo celne, a także zarzuciła naruszenie przepisów postępowania podatkowego, poprzez nie dołożenie należytej staranności w celu ustalenia stanu faktycznego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaznaczył, iż organ I instancji nie dokonał prawidłowej oceny opinii określającej wartość rynkową pojazdu sporządzonej przez biegłego J. S. Organ dokonał ustalenia wartości celnej zgłoszonego pojazdu w oparciu o opinię określającą wartość rynkową pojazdu m.in. na podstawie kosztów naprawy – 6% ujemna korekta dotycząca sześciu elementów (skrzyni biegów, układu kierowniczego, amortyzatora, półosi przedniej, prawej końcówki drążka kierowniczego i piastry koła przedniego prawego), z ewentualnością usunięcia powstałych usterek lub uszkodzeń w tych układach. Wobec faktu, iż koszty naprawy nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej metodą "ostatniej szansy" decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał również na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o oferty cenowe z rynku USA dotyczące samochodów podobnych, o podobnym stanie technicznym a nie pojazdów nowych.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego
w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] określił S. J. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego ze Stanów Zjednoczonych samochodu osobowego marki SAAB [...], rok produkcji [...] r. w łącznej wysokości [...] zł. Wykonując wskazania zawarte w "kasacyjnej" decyzji Dyrektora Izby Celnej organ l instancji uzyskał dane porównawcze dotyczące cen uszkodzonych samochodów SAAB z rynku USA. Zgodnie z uzyskanymi informacjami ze stron internetowych, wartość pojazdów marki SAAB o zróżnicowanym stopniu uszkodzenia, roku produkcji i modelu kształtowała się od 800 do 8 125,00 USD. Powyższe, zdaniem organu uzasadniało zakwestionowanie zadeklarowanej przez stronę kwoty zakupu pojazdu – 1200 USD.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z umowy z dnia [...] sierpnia 2006 r. była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu w oparciu o metody wskazane w przepisach Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z uwagi, iż żadna z podstawowych metod przedstawiona w Kodeksie nie mogła być w sprawie zastosowana, został powołany biegły specjalista – J. S. Z przedstawionej opinii biegłego, uzupełnionej również zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego wynika, iż wartość sprowadzonego pojazdu wynosiła 70 528,00 zł. Biegły w piśmie z dnia 30 kwietnia 2007 r. wyjaśnił, iż korekta ujemna w wysokości 6% na czynności do sprawdzenia wskazanych układów stanowi korektę obniżającą wartość pojazdu z uwagi na uszkodzenia przewidywane, które mogłyby powstać w wymienionych układach. Wskazane układy należy sprawdzić w warunkach warsztatowych dokonując dokładnego przeglądu części danego zespołu lub układu po jego demontażu. Stwierdzono, iż zarówno sposób wyceny jak również wszelkie korekty uwzględnione podczas jej sporządzenia, nastąpiły zgodnie z zasadami posługiwania się katalogiem INFO-EKSPERT, jak również z uwzględnieniem wszystkich uwag skierowanych przez organ II instancji. Z uwagi na powyższe, mając na uwadze przepisy prawa wspólnotowego wartość pojazdu samochodowego organ ustalił na podstawie opinii biegłego i jej uzupełnienia w wysokości 70 500,00 zł.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona i złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. S. J. w uzasadnieniu odwołania wskazał, iż podważanie wiarygodności umowy bez kontaktu za sprzedającym jest niewiarygodne. Zaznaczył, iż rynek amerykański i rynek polski rządzą się odmiennymi zasadami w odniesieniu do notowań wartości pojazdu. Strona zarzuciła również nie poinformowanie jej
o zwrocie wpłaconej kwoty długu celnego w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji organu I instancji bądź o jej zabezpieczeniu na poczet przyszłych zobowiązań.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnienie decyzji, podtrzymując ustalenia organu I instancji stwierdził, iż organ celny nie musi ustalać wartości celnej z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, jeżeli ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Słusznie organ celny I instancji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego powziął wątpliwości, czy ujęta w fakturze zakupu cena 1200 USD stanowi całkowitą cenę zapłaconą lub należną za importowany towar. Zakwestionowane ceny spowodowało konieczność ustalenia wartości celnej w nowej wysokości, do czego wykorzystano dane zawarte w opinii biegłego.
Na przedmiotową decyzję, pełnomocnik S. J. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 w zw.
z art. 30 i 32 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 23 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne i na tej podstawie błędne i całkowicie niezasadne przyjęcie przez organ celny wartości sprowadzonego USA samochodu posłużywszy się nieprawidłowymi kryteriami oraz naruszenie przepisów postępowania
w szczególności art. 120, 121, 122, 180, 187§1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa poprzez podejmowanie działań bez niezbędnych podstaw prawnych oraz brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż Naczelnik Urzędu Celnego bezpodstawnie zakwestionował wartość celną zgłoszonego towaru. Z treści art. 29 wynika, iż wartość transakcyjna ustalana jest na podstawie art. 32 i 33 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W sprawie nie było podstaw do ustalania wartości celnej na podstawie art. 30, 31 i 32 wskazanego aktu, bowiem skarżący nie jest powiązany ze sprzedającym, nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu towarem, sprzedający nie czerpie żadnych dodatkowych korzyści przy dalszej odsprzedaży towaru, zaś płatność została dokonana przelewem na rachunek bankowy sprzedającego. Wartość zadeklarowana wynika z wiarygodnych dokumentów, nie zakwestionowanych przez organ celny, a kwestionowanie rachunków wystawionych przez sprzedawców dyskryminuje podmioty zagraniczne i ich kontrahentów. Ponadto organ celny nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy, w tym wynikłych wątpliwości, cedując całość czynności w zakresie udokumentowania wartości na stronę, czym naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej.
Niska cena używanych samochodów, zawierających w dokumentach wpis "salvage" wynika z realiów rynku amerykańskiego, gdzie koszty napraw są bardzo wysokie, a jednocześnie występują stosunkowo niskie ceny aut nowych. Dopuszczenie do ruchu pojazdu zakwalifikowanego jako "salvage" wiąże się
z kosztowną procedurą. Cena takiego pojazdu musi być atrakcyjna i uwzględniać ryzyko kupującego. Organ podatkowy nie badał realiów rynku amerykańskiego oraz stopnia uszkodzenia samochodu. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutów dotyczących nie zastosowania przez biegłego korekt z tytułu importu prywatnego oraz faktu, że pojazd jest z rynku amerykańskiego, nie odliczono też kosztów przystosowania pojazdu do przepisów obowiązujących w UE. Przyjęta ocena biegłego nie daje się zweryfikować. Aby zweryfikować dokument zakupu wystawiony w USA, należy przyjąć metodologię obliczania wartości obowiązującą na terenie USA. Organ podatkowy obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją opinię i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty są zasadne.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdza naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy,
a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Pozostałe zarzuty skargi, w szczególności dotyczące naruszenia prawa materialnego, należało uznać za niezasadne.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.
Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) -
w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną
w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wcześniej jednakże organy powinny zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181a ust. 2 tego rozporządzenia).
Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż z wyjątkiem nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione
w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki SAAB [...] rok produkcji [...]. Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy przeanalizowały notowania pojazdów SAAB [...], rok produkcji [...], oferowanych na rynku USA. Z materiału dowodowego zgromadzonego
w sprawie (wydruki z witryn internetowych: www.salvagedirect.com i www.ttrepairables.com) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów, nawet z większymi uszkodzeniami, kształtują się w USA na poziomie znacznie wyższym od ceny zadeklarowanej przez stronę.
W związku z powyższym wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były uzasadnione i uprawniały do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tejże metody. Organy celne szczegółowo uzasadniły też, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie ostatniej szansy. W tych okolicznościach nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 29 ust. 1, art. 30 i 32 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Tym niemniej jak wspomniano na wstępie uzasadnienia, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, iż to na organach celnych ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.
Nadmienić przy tym należy, iż na mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa,
z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Wątpliwości Sądu wzbudza przede wszystkim opinia techniczno-ekonomiczna sporządzona przez inż. J. S., a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Otóż opinia owa jest niepełna przede wszystkim w punktach dotyczących wartości bazowej badanego pojazdu oraz zastosowania korekty. Z przedmiotowej opinii nie wynika, dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną z uwagi na uszkodzenia pojazdu wielkość łączną - 24%, w tym 6 % z tytułu możliwych, przewidywanych uszkodzeń, których nie można stwierdzić bez szczegółowych badań i przeglądu w warunkach warsztatowych. Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać argumenty i założenia, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wynika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia nie może więc sprowadzać się tylko do zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać
i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę mocy dowodowej opinii (A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r.,
I SA/Łd 1875/2000, OSP 2002, z. 9, poz. 118). Biegły nie jest zwolniony
od wskazania źródeł, podstaw i przesłanek, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w opinii (wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1242/2001, niepubl.).
Sąd pragnie podkreślić, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się do biegłego o jej uzupełnienie, doprecyzowanie. Istnieje również możliwość, w sytuacji przedłużających się wątpliwości dotyczących rzetelności opinii powołania innego biegłego dla precyzyjnego ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego na obszar Wspólnoty pojazdu.
Na braki w sporządzonej opinii zwrócił uwagę Dyrektor Izby Celnej
w B. w decyzji kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2007 r., stwierdzając, że organ I instancji nie dokonał jej prawidłowej oceny, z uwagi na przyjęcie korekty wartości rynkowej pojazdu w oparciu o ewentualne usunięcie powstałych usterek lub uszkodzeń w skrzyni biegów, układzie kierowniczym i zawieszeniu. Jednakże, wbrew ocenie tegoż organu, nadesłane przez biegłego J. S. pismo z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie wyjaśnia wszystkich, w ocenie Sądu niezmiernie istotnych, wątpliwości. W dalszym ciągu nie wiadomo, dlaczego w przedmiotowej opinii rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną wartości pojazdu wielkość łączną - 24% (18%+6%), a powyższe na kluczowe znaczenie dla ustalenia wartości sprowadzonego przez Skarżącego pojazdu. Tym samym należało stwierdzić, iż organy celne naruszyły przepisy art. 122, art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły tym samym granice zasady swobodnej oceny tego dowodu, wynikającej z przepisu art.191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Kończąc rozważania dotyczące opinii biegłego stanowiącej podstawę ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu, Sąd pragnie zauważyć, że zarzucane przez skarżącą stronę nie uwzględnienie w wycenie korekty z tytułu importu prywatnego pojazdu, faktu pochodzenia pojazdu z rynku amerykańskiego
i konieczności poniesienia kosztów przystosowania pojazdu do przepisów obowiązujących w UE, nie może znaleźć uzasadnienia w realiach sprawy dotyczącej ustalenia wartości celnej towaru. Korekty owe nie wpływają, bowiem bezpośrednio na cenę zakupu pojazdu.
Wobec stwierdzonych naruszeń art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy
– Ordynacja podatkowa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło