I SA/Bk 503/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu naruszenia warunków zwolnienia od akcyzy wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu oddala skargę I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej jako: DIAS) z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., w której określono G. w S. (dalej jako: G., Skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w związku z naruszeniem dnia [...] czerwca 2017 r. warunków zwolnienia od akcyzy nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu w pojeździe o nr rej. [...] w kwocie 135 zł z terminem płatności na dzień 25 lipca 2017 r. 2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 4 oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, a także art. 2 ust. 1 pkt 9, art. 8 ust. 1 pkt 4, art. 33 ust. 1, 2 i 5 i 6, art. 86 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i wskazał, że opłata paliwowa wiąże się nierozerwalnie z obowiązkiem podatkowym w podatku akcyzowym. Powstanie zobowiązania podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy powoduje powstanie obowiązku zapłaty opłaty paliwowej od ilości wyrobów podlegających opodatkowaniu akcyzą. W ocenia DIAS organ I instancji prawidłowo uznał, iż w dniu [...] czerwca 2017 r Strona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej naruszyła warunki zwolnienia od akcyzy a nabytego wewnątrzwspólnotowo oleju napędowego przewożonego w zbiornik pojazdu drogowego o numerze rejestracyjnym [...], poprzez usunięcie go ze zbiornika wskazanego pojazdu. W dniu [...] czerwca 2017 r. z mocy prawa w stosunku do paliwa silnikowego - oleju napędowego w ilości 115 litrów powstało zobowiązanie podatkowe w akcyzie wg obowiązującej stawki 1171,00 zł/1000 litrów. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Strona użytkowała ciągnik siodłowy o nr rej [...]. Z dokumentu "Karta pracy kierowcy oraz listy tankowań" ww. pojazdu wynika, że w okresie od 4 maja 2017 r. do 1 czerwca 2017 r. zrealizowano usługi transportowe na terenie Unii Europejskiej. Ciągnik o nr rej. [...] wraz z naczepą kierowany przez V. V. w dniu [...] czerwca 2017 r. dokonał zlania 1376 litrów paliwa na bazie firmy w S.. DIAS wskazał, że jak wynika z zeznań świadka - pracownika firmy G., obowiązkiem kierowców było tankowanie przed wyjazdem w trasę i spuszczanie paliwa do zbiornika po odbytej trasie. Przed wyjazdem w trasę na Białoruś czy do Rosji kierowcy nie tankowali pojazdów do pełna, ponieważ tankowali na Białorusi czy w Rosji. Kierowcy wracając ze "wschodu" tankują na "wschodzie", a dotankowują na bazie. Zasada dotankowywanie do pełna pojazdów po powrocie z trasy i zdawanie samochodów z pełnymi zbiornikami służyła między innymi zapobieganiu nadużyciom i rozliczaniu zużycia paliwa. Powyższa praktyka obowiązywała wszystkich kierowców. Dyrektor IAS za bezzasadne uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego. 3. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję DIAS w całości i podniósł zarzuty: I. Naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 722 ze zm., dalej jako: u.p.a.), poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, a tym samym błędne uznanie, iż podatnik naruszył warunki, o których mowa w ust. 5 ww. przepisu, co doprowadziło do uznania za prawidłową decyzję organu I instancji, na mocy której określono kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu przedmiotowego towaru, kiedy w rzeczywistości nie można zastosować art. 33 ust. 6 wobec skarżącego, gdyż podlega on zwolnieniu od akcyzy nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach; 2) art. 2 ust. 1 pkt. 1, art. 8 ust. 2 pkt 1b, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 33 ust. 6, art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 6, art. 212 ust. 1 u.p.a. poprzez błędne zastosowanie, a tym samym utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję - bezpodstawnie obciążając podatnika podatkiem akcyzowym z tytułu importu towaru, co do którego podatek akcyzowy został już opłacony, przez co doszło do sytuacji podwójnego opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów energetycznych; II. Naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 124 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wnikliwej analizy sprawy, co doprowadziło do: a) zaniechania ustalenia przez organ z jaką ilością paliwa w zbiorniku poszczególne ciągniki siodłowe wyjeżdżają "w trasę" oraz czy paliwo to zostało zużyte, czy też pozostawało w zbiorniku do daty powrotu pojazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej, zaś - kierując się zaś najdalej idącą ostrożnością procesową należy wskazać, że nawet gdyby doszło do sytuacji, iż część paliwa zatankowanego na terenie innego państwa nie zostało zużyte, to olej napędowy zatankowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej uległa zmieszaniu z tym zatankowanym podczas realizacji frachtu, co uniemożliwia ustalenie czy to właśnie paliwo zatankowane poza granicami Polski pozostało w przedmiotowym zbiorniku; 2) błędnego uznania, że podatnik nie spełnia warunków określonych w art. 33 ust. 1-5 u.p.a., przez co nie może zostać zwolniony od akcyzy w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, kiedy w rzeczywistości wszelkie dowody zebrane w sprawie - w szczególności dokumenty dobrowolnie złożone przez samego podatnika, zeznania przesłuchanych świadków w osobach pracowników, jak i funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. a także wyniki czynności sprawdzających prowadzonych na terenie przedsiębiorstwa skarżącego m.in. protokół oględzin, wskazują na to, że paliwo: a) było wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, którym zostało przywiezione, b) nie zostało usunięte z tego środka transportu, a jedynie zlane do zbiornika zastępczego w celu sprawdzenia ilości zużytego paliwa podczas trasy, c) nie zostało odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia, w związku z czym podatnik podlega zwolnieniu od podatku akcyzowego nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przywiezionego podczas transportu w standardowym zbiorniku ww. pojazdu, w związku z czym podatnik podlega zwolnieniu od podatku akcyzowego nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przywiezionego podczas transportu w standardowym zbiorniku pojazdu o ww. nr rej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS z [...] sierpnia 2021 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem w ocenie Skarżącego zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Wniósł również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3. W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił, że w firmie skarżącego panował wielokrotnie powtarzany proceder - ze zbiorników pojazdów należących do firmy G. z S. usuwane było paliwo przywiezione spoza Unii Europejskiej, zwolnione wcześniej z należności przywozowych. Bezpośrednimi dowodami potwierdzającymi te fakty były karty pracy kierowców. Każdy kierowca wyjeżdżający w trasę określonym pojazdem dokumentował na karcie swoje imię i nazwisko, numer rejestracyjny pojazdu, trasę przejazdu wraz z datą rozpoczęcia przejazdu, fakty tankowania, zlewania paliwa z baku pojazdu oraz dodatkowe koszty, jakie poniósł podczas podróży. Wszystkie przypadki tankowania i zlewania paliwa na bazie Skarżącego były również rejestrowane w elektronicznej ewidencji prowadzonej na te potrzeby. Fakt zakupu paliwa poza obszarem Unii potwierdzały przedłożone faktury. Czynności procesowe w postępowaniu karnym skarbowym ujawniły szczegóły procederu zlewania paliwa, jaki odbywał się u Skarżącego. W firmie G. funkcjonował mechanizm postępowania z paliwem znajdującym się w zbiornikach pojazdów ciężarowych, należących do taboru Skarżącego. Do pojazdów wyjeżdżających w podróż służbową do Rosji, bądź na Białoruś bezpośrednio przed wyjazdem tankowana była na bazie niewielka ilość paliwa, wystarczająca na pokonanie trasy z bazy firmy do granicy Unii z Białorusią. Na Białorusi kierowca dotankowywał określoną ilość paliwa, która umożliwiała poruszanie się środka transportu po tym kraju. Po wjeździe na obszar Rosji następowało ponowne, zazwyczaj dwu lub trzykrotne tankowanie paliwa. W drodze powrotnej, przed granicą Białorusi z Unią następowało ostatnie tankowanie "do pełna". Po powrocie do przedsiębiorstwa następowało ponowne tankowanie pojazdu "do pełna" paliwem znajdującym się na bazie. Następnie, w zależności od tego, dokąd miał udać się dany pojazd w kolejną podróż służbową, następowało zlanie paliwa w określonej ilości. Jeżeli następna podróż miała odbyć się na terytorium Polski lub do innego kraju Unii Europejskiej, zlewano taką ilość paliwa, aby pozostające w baku pojazdu paliwo wystarczyło na tę podróż. Natomiast w przypadku następnego kursu do Rosji lub na Białoruś, zlewano większość znajdującego się w baku paliwa, pozostawiając tylko taką ilość, która umożliwi dotarcie pojazdu na obszar Białorusi. Proceder ten był zorganizowany za wiedzą Skarżącego. Jak trafnie wskazał organ, świadczy o tym przygotowana infrastruktura znajdująca się na bazie: zbiorniki na paliwo o dużej objętości, zainstalowany dystrybutor wskazujący dokładne ilości zlewanego i tankowanego paliwa, zintegrowany z programem komputerowym umożliwiającym przeniesienie danych z licznika dystrybutora do ewidencji elektronicznej, a także zatrudnianie pracownika, którego obowiązkiem było między innymi kontrolowanie zgodności ilości paliwa wykazanej w ewidencji elektronicznej z zapisami kierowców w ich kartach pracy. Zeznania przesłuchanych w charakterze świadka pracowników firmy G. wskazują na ponowne tankowanie paliwa z ogólnego firmowego zbiornika, ale nie dowodzą, że pojazdy były tankowane tym samym paliwem i taką samą ilością z jaką wróciły do bazy. Rozbieżności w datach dotankowywania i zlewania paliwa przeczą twierdzeniu Skarżącego, że nie wystąpił element "przechowywania" paliwa w podziemnym zbiorniku znajdującym się na terenie bazy przedsiębiorstwa. Nie znajduje zatem potwierdzenia argument, że wypompowanie paliwa miało na celu wyłącznie przetransportowanie go przez instalację sprawdzającą i było w tej samej ilości wykorzystane przez środek transportu, w którym zostało przywiezione. 4. Kontrolowana przez Sąd zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym ma charakter obiektywny, co oznacza, że powstaje wyłącznie w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek opodatkowania, tak podmiotowych i przedmiotowych. Jeżeli zatem w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji, to wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Następnie organ prawidłowo przywołał przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie tj. art. 8 ust. 1 pkt 4, art. 33 ust. 1, 2 i 5 oraz art. 88 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 6 u.p.a., a kolejno ustalił, że w dniu 1 marca 2015 r. skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, naruszył warunki zwolnienia od akcyzy nabytego wewnątrzwspólnotowo oleju napędowego, przewożonego w zbiorniku pojazdu drogowego o numerze rejestracyjnym wskazanym w stanie faktycznym sprawy, przez usunięcie tego oleju napędowego ze zbiornika pojazdu. Dalej, powołując się na regulację art. 33 ust. 6 u.p.a., zgodnie z którą, w przypadku naruszenia warunków, o których mowa w art. 33 ust. 5 u.p.a., wysokość akcyzy określa się według stanu z dnia naruszenia tych warunków, a jeżeli tego dnia nie da się ustalić - z dnia stwierdzenia ich naruszenia, uznał, że w dniu 04.06.17 r. z mocy prawa w stosunku do paliwa silnikowego - oleju napędowego w ilości 115 l, postało zobowiązanie podatkowe w akcyzie wg obowiązującej stawki (tj. 1171 zł za 1000 l). Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości jego ustalenie na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach było prawidłowe. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Strona użytkowała ciągnik siodłowy o nr rej [...]. Z dokumentu "Karta pracy kierowcy oraz listy tankowań" ww. pojazdu wynika, że w okresie od 4 maja 2017 r. do 1 czerwca 2017 r. zrealizowano usługi transportowe na terenie Unii Europejskiej. Ciągnik o nr rej. [...] wraz z naczepą kierowany przez V. V. w dniu [...] czerwca 2017 r. dokonał zlania 1376 litrów paliwa na bazie firmy w S.. DIAS wskazał, że jak wynika z zeznań świadka - pracownika firmy G., obowiązkiem kierowców było tankowanie przed wyjazdem w trasę i spuszczanie paliwa do zbiornika po odbytej trasie. Przed wyjazdem w trasę na Białoruś czy do Rosji kierowcy nie tankowali pojazdów do pełna, ponieważ tankowali na Białorusi czy w Rosji. Kierowcy wracając ze "wschodu" tankują na "wschodzie", a dotankowują na bazie. Zasada dotankowywanie do pełna pojazdów po powrocie z trasy i zdawanie samochodów z pełnymi zbiornikami służyła między innymi zapobieganiu nadużyciom i rozliczaniu zużycia paliwa. Powyższa praktyka obowiązywała wszystkich kierowców. W ocenie Sądu powyższe w sposób bezsporny potwierdza, iż Strona naruszyła warunki zwolnienia od akcyzy paliwa silnikowego zakupionego w innym państwie członkowskim i przemieszczonego na teren kraju w zbiorniku samochodu nr rej. [...]. Ilość paliwa co do którego powstało zobowiązanie podatkowe również nie budzi wątpliwości. Samochód z bazy w dniu 4 maja 2017 r. wyjechał z pełnym zbiornikiem paliwa. Na podstawie karty pracy kierowcy oraz listy tankowań stwierdzono, że na terenie Polski w dniu 6 maja 2017 r. kierowca zatankował 215 litrów paliwa. Następnie na terenie Francji kierowca w dniu 11 maja 2017 r. zatankował 650 litrów paliwa. W dniu 18 maja 2017 r. na terenie Niemiec zatankował 255 oraz 337 litrów paliwa. W dniu 26 maja 2017 r. ponownie na terenie Niemiec zatankował 200 litrów paliwa. Kolejne tankowanie w ilości 100 litrów paliwa miało miejsce w Polsce w dniu 30 maja 2017 r. W dniu 4 czerwca 2017 r. na bazie firmy dokonano tankowania 1161 litrów oleju napędowego. Natomiast w dniu [...] czerwca 2017 r. na terenie bazy firmy dokonano zlania 1376 litrów paliwa. A ocenie DIAS 115 litrów oleju napędowego usunięte ze zbiornika pojazdu w dniu [...] czerwca 2017 r. z pewnością pochodziło z nabycia wewnątrzwspólnotowego. Reasumując sąd doszedł do wniosku, że skarżący naruszył warunki zwolnienia od akcyzy paliwa silnikowego zakupionego w innym państwie członkowskim i przemieszczonego na teren kraju w zbiorniku ww. samochodu, tj. drugi z warunków zwolnienia, określonych w art. 33 ust. 5 u.p.a. (tj. usunięcie paliwa ze środka transportu, a czynność ta nie była uzasadniona naprawą środka transportu lecz działaniem biznesowym związanym z gospodarką paliwami prowadzoną przez skarżącego polegającą na rozliczaniu kierowców i używaniu tańszego paliwa zza granicy). 5. Sąd nie znajduje również podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów. W kontrolowanej sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 188 o.p., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby strona wnioskowała o przeprowadzenie dowodu, zaś organ takiego wniosku nie uwzględnił. Ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Z wyrażonej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Organ dokonał również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez stronę. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego. Z tych powodów wskazane w skardze ogólne zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 124 § 1 o.p. sąd uznał za nieuzasadnione. 6. Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalono.