I SA/Bk 508/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi O. D. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...] p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. O. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką N. D. ([...] lat). Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni jest dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego – 375 zł (szacunkowo 4.500 zł rocznie) oraz z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.500 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha. O. D. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 17 – 18). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 11 października 2010 roku (k. 19) wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi działalność rolną w zakresie uprawy zbóż (żyto, owies, jęczmień oraz jako poplon łubin). Gospodarstwo położone jest na ziemi o niskiej klasie bonitacyjnej (V-VI). Skarżąca nie posiada inwentarza żywego. O. D. odpłatnie (płatność plonami zbóż i słomą) pożycza kombajn, ciągnik i pługi niezbędne do prac polowych od okolicznych rolników. Zebrany plon jęczmienia skarżąca sprzedała rolnikom (bez rachunków i umów). Wnioskodawczyni wyszczególniła ponoszone miesięczne wydatki, w tym: spłata raty kredytu – 593 zł; czynsz – 248 zł; energia elektryczna – 76 zł; usługi telefoniczne – 150 zł; komitet rodzicielski – 33 zł; obiady córki wykupione w szkole – 80 zł; żywność - 950 zł. O. D. pracuje w D. N. I. K. w B. z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.883,19 zł netto miesięcznie (k. 21 – 22). Do akt sprawy skarżąca dołączyła: dokument poświadczający osiągany dochód z tytułu pracy w D. N.I.K. w B. (k. 23); zawiadomienie o wysokości spłacanej raty kredytu (k. 24); faktury i rachunki za: czynsz, energię elektryczną, telefon, komitet rodzicielski, obiady w szkole (k. 25 – 29). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny wynosi łącznie – 2.208,19 zł netto (w tym: 1.833,19 zł netto z tytułu zatrudnienia w D.N.I.K. w B. oraz 375 zł uzyskiwane tytułem prowadzenia gospodarstwa rolnego). Wykazane wydatki miesięczne stanowią łącznie 2.130 zł (spłata raty kredytu, czynsz, energia elektryczna, usługi telefoniczne, komitet rodzicielski, obiady córki wykupione w szkole, żywność). W rezultacie rozliczenia uzyskiwanego dochodu z wyszczególnionymi wydatkami skarżącej pozostaje kwota 78,19 zł. Wnioskodawczyni ma zaciągnięty kredyt na kwotę 93.046,73 zł (stan zadłużenia na dzień [...] kwietnia 2010 r.) – k. 24. Majątek skarżącej stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (V-VI klasa bonitacyjna) oraz las o powierzchni [...] ha. Skarżąca nie posiada inwentarza żywego i maszyn rolniczych. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 2), przy uwzględnieniu przyznanego zwolnienia tj. z połowy kosztów sądowych, wysokość wymaganego wpisu wyniesie 100 zł. Podsumowując, należy zatem stwierdzić, iż skarżąca posiada stałe źródła dochodu, a w rezultacie rozliczenia uzyskanego dochodu z wykazanymi wydatkami pozostaje jej kwota około 78 zł miesięcznie. Tym samym dochód miesięczny O. D. wystarcza do pokrycia wydatków rodziny związanych z bieżącym utrzymaniem, pozwala również na zaoszczędzenie niewielkiej kwoty pieniężnej, która to powinna być przeznaczona na pokrycie części kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedstawione powyżej okoliczności stanowią bowiem negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej wnioskodawczyni to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga ona stały dochód miesięczny, z którego z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 100 zł oraz pokrycia ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu zakresu przyznanego prawa pomocy tj. zwolnienia z połowy kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego). Natomiast niewątpliwie O. D. nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz wydatków związanych z ustanowieniem radcy prawnego w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 1 - 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.