I SA/Bk 509/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-12-17
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymarznięcie drzew owocowych może zostać uznane za siłę wyższą skutkującą brakiem konieczności zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, jeśli rolnik nie poinformował o tym organów w wymaganym terminie?Ratio decidendi
Wymarznięcie drzew jabłoni nie może być uznane za siłę wyższą w rozumieniu przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych, jeśli beneficjent nie poinformował o tym właściwych organów w terminie 10 dni roboczych od momentu, gdy był w stanie dokonać zgłoszenia. Brak terminowego zgłoszenia skutkuje koniecznością zwrotu pomocy oraz zastosowaniem sankcji przewidzianych w przepisach.Stan faktyczny
Skarżący złożył w maju 2013 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 za uprawy sadownicze na powierzchni 8,95 ha. Kontrola wykazała, że część działek była porośnięta ugorem z powodu wymarznięcia drzew jabłoni w maju 2012 r., o czym Skarżący poinformował organy dopiero ponad rok później podczas kontroli. Organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje, uznając, że Skarżący nie dopełnił obowiązku terminowego zgłoszenia siły wyższej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2013 oddala skargę
Pan J. S. (dalej powoływany jako "Skarżący") w dniu [...] maja 2013 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 8,95 ha.
W dniach [...] czerwca - [...] lipca 2013 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie Programu rolnośrodowiskowego
(nr raportu [...]), podczas której stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość płatności rolnośrodowiskowej. Jednocześnie w dniu
[...] lipca 2013 r. Skarżący złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że w maju 2012 r. drzewa jabłoni uległy wymarznięciu, w związku z tym zostały usunięte, a teren został zrekultywowany i zaorany pod uzupełnienie nowych zdrowych nasadzeń.
Wyjaśnił, że plan rolnośrodowiskowy dostarczy w najbliższym terminie, gdyż doradca, który go sporządzał, jest obecnie na urlopie.
W dniu [...] października 2013 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona także kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności
(nr raportu [...]), która nie stwierdziła nieprawidłowości.
Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i nałożył sankcje w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.
W wyniku złożonego odwołania, do którego Skarżący dołączył Plan działalności rolnośrodowiskowej, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ponadto wskazał, że wraz z odwołaniem Skarżący przedłożył Plan działalności rolnośrodowiskowej, stąd organ I instancji winien ocenić wiarygodność wyjaśnień odnośnie jego braku w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2013 r., a następnie rozważyć zasadność zastosowania kodu nieprawidłowości 01.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w B. w dniu [...] maja 2014 r. na mocy decyzji nr [...] odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym zakwestionował wyniki kontroli i zarzucił naruszenie § 45 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U.
z 2013 r., poz. 361 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że warunki
i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację programu rolnośrodowiskowego reguluje rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Ponadto stosuje się przepisy prawa zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
(Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.), oraz w rozporządzeniu Komisji (WE)
Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.).
Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził,
że w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili nieprawidłowości:
* na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] zadeklarowanej do płatności w wariancie 2.9 - sad jabłoniowy, powierzchnia deklarowana 3,23 ha - powierzchnia stwierdzona 0,96 ha -
na pozostałej powierzchni 2,22 ha stwierdzono ugór;
* na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem G, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] zadeklarowanej do płatności w wariancie 2.9 - sad jabłoniowy, powierzchnia deklarowana 2,87 ha - powierzchnia stwierdzona 1,61 ha -
na pozostałej powierzchni 1,21 ha stwierdzono ugór.
Wobec powyższego inspektorzy terenowi zastosowali na powyższych działkach kod pokontrolny DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej. Ponadto inspektorzy terenowi stwierdzili, że rolnik w dniu kontroli nie posiadał Planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego na formularzu udostępnionym
przez ARiMR przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradztwa odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, wobec powyższego zastosowali kod nieprawidłowości 01. Rolnik potwierdził brak planu w dniu kontroli, jednocześnie oświadczył że plan jest
w Ośrodku Doradztwa Rolniczego i zobowiązał się dostarczyć go do Biura Powiatowego ARiMR w B.
Biorąc pod uwagę powyżej wykazane zawyżenie powierzchni o 3,46 ha,
co stanowi 63,02 % powierzchni stwierdzonej w wariancie 2.9, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, zgodnie z którym pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica
ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli różnica pomiędzy powierzchnia zadeklarowana, a powierzchnia stwierdzona przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy miedzy obszarem zadeklarowanym
we wniosku o płatność, a zatwierdzonym obszarem. W myśl z art. 16 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 5 akapit trzeci niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie
z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 (1). Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie ze wspomnianym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo należności zostaje anulowane.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy
nie rozpatrzył zmniejszenia powierzchni zadeklarowanej w wariancie 2.9 z powodu wymarznięcia drzew jabłoni w kategoriach siły wyższej. O wymarznięciu drzew owocowych w maju 2012 r. Skarżący poinformował dopiero podczas kontroli
na miejscu w dniu [...] lipca 2013 r. (ponad 1 rok), a opinię Wojewody dotyczącą szkód spowodowanych przez niekorzystne warunki atmosferyczne - ujemne skutki przezimowania w 2012 r. z dnia [...] listopada 2012 r. przedłożył dopiero
z odwołaniem w dniu [...] maja 2014 r., naruszając tym samym wymóg art. 47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006
z dnia 15 grudnia 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. Unii Europejskiej L 368/15 z dnia 23.12.2006 r.). Dlatego też,
za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Zdaniem organu II instancji w sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Wniosek Skrzącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zaistniałe wiosną 2012 r. w gospodarstwie Skarżącego przemarznięcie drzewek jabłoni stanowi inną niż wymienione
w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 kategorię siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest tzw. inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego mająca wpływ na jego realizację i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika;
- art. 47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 poprzez oparcie rozstrzygnięcia na tym przepisie i zaniechanie rozpatrzenia kwestii zmniejszenia powierzchni zadeklarowanej przez Skarżącego z powodu wymarznięcia drzew jabłoni w kategoriach siły wyższej, z uwagi na okoliczność, że wnioskodawca nie zachował wskazanego w ww. przepisie 10 – dniowego terminu w sytuacji, gdy brak jest przepisu przewidującego sankcję za przekroczenie terminu;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez: bezpodstawne przyjęcie, że przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 skutkuje brakiem konieczności rozpatrzenia przez organ wyjaśnień Skarżącego w przedmiocie wymarznięcia drzew jabłoni wiosną 2012 r. w kategoriach siły wyższej; niezasadny brak uwzględnienia przedłożonego w sprawie dokumentu urzędowego – opinii Wojewody P. z [...] listopada 2013 r. i dokonanie oceny okoliczności sprawy w sposób nierzetelny i niewyczerpujący przy jednoczesnym niepełnym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy i prowadzenie postępowania bez uwzględnienia interesu Skarżącego; prowadzenie sprawy niezgodnie z zasadą procedowania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
- art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżący wykazał, że we wniosku z 13 maja 2013 r. deklarując
do płatności Wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe – na powierzchni
8,95 ha wskazał wartości zgodne ze stanem faktycznym, zaś nieprawidłowości
w kwestii zadeklarowanych powierzchni wynikłe podczas kontroli ARMiR nie wynikają z winy Skarżącego, powstały na skutek siły wyższej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzonych przez organ nieprawidłowości dotyczących działek rolnych oznaczonych we wniosku jako A i G, na których Skarżący prowadzi sad jabłoniowy. W trakcie kontroli ujawniono, że część z powyższych działek nie była porośnięta drzewami owocowymi i znajdował się
na nich ugór. Jednocześnie organ odmówił uznania konieczności wykarczowania przez Skarżącego części sadu z uwagi na przemarzniecie drzew jako siły wyższej,
z uwagi że Skarżący nie poinformował o powyższym we właściwym czasie organów Agencji, czym naruszył zasady przyznawania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy". Z kolei w ocenie Skarżącego nie powinno budzić wątpliwości,
że konieczność wykarczowania części sadu z uwagi na przemarznięcie drzew powinna być traktowana jako siła wyższa, a w konsekwencji brak było podstaw
do obniżania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 i stosowania sankcji.
Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia
20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty
oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy".
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, pomoc jest przyznawana
na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane
we wniosku. Realizacja zobowiązania środowiskowego podlega kontroli (art. 30
i art. 31 ustawy).
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określone zostały przepisami rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1
i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone
w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).
Skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2013 ubiegał się między innymi o przyznanie płatności do działek rolnych objętych pakietem 2 – Rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)
na pow. 8,95 ha. Zgodnie zatem z § 4 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego
w zw. z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, zobowiązał się do utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów – w przypadku jabłoni domowej obsada
ta wynosiła 125 szt./ha. Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym Skarżącego kontrola wykazała, że Skarżący powyższego warunku nie spełniał w zakresie części zadeklarowanych działek – o nr A i G - z uwagi na przemarznięcie był zmuszony
do wykarczowania części jabłoni na powierzchni 3,46 ha. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w tym zakresie Skarżący nie realizował zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Podkreślić przy tym należy, że zarówno Skarżący, jak i organy ARiMR
nie kwestionowały zasadności wykarczowania obumarłych drzew, spór natomiast dotyczył tego, czy powyższe może być uznane za tzw. siłę wyższą, zaistnienie której nie powodowałoby konieczności zwrotu udzielonej pomocy.
W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006, Państwa Członkowskie mogą uznać, w szczególności, następujące kategorie siły wyższej: śmierć rolnika, długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania, katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz
z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba
są w stanie dokonać tej czynności. Jednocześnie w myśl § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, za siłę wyższą lub wyjątkową okoliczność, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, uważa się także inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającą wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącą wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.
W świetle powyższych regulacji zgodzić się należało z organami,
że wymarznięcie drzew jabłoni w maju 2012 r. nie można rozpatrywać w kategorii siły wyższej, z uwagi że Skarżący, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi,
nie poinformował o powyższym organów Agencji we właściwym terminie. Skarżący
o wymarznięciu drzew, a w konsekwencji ich wykarczowaniu poinformował organy Agencji dopiero w trakcie przeprowadzanej kontroli, tj. [...] lipca 2013 r., a zatem ponad rok od chwili zaistnienia zdarzenia. Opinię Wojewody dotyczącą szkód spowodowanych przez niekorzystne warunki atmosferyczne z [...] listopada 2012 r. Skarżący przedłożył organowi jeszcze później, bo dopiero wraz z odwołaniem
od decyzji organu I instancji, tj. 20 maja 2014 r. Jak wskazuje art. 47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1976/2006 Skarżący miał obowiązek poinformować
o powyższym właściwe organy w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym był
w stanie dokonać tej czynności. Skarżący w trakcie postępowania nie wykazał,
aby przez ponad rok czasu zachodziły jakiekolwiek okoliczności wyłączające możliwość poinformowania organów o zaistniałych zdarzeniach, dlatego też przyjąć należy, że nie dochował należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Podkreślić przy tym należy, że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem, a zatem także obowiązki ciążące na nim, w sytuacji zaistnienia okoliczności mogących mieć wpływ
na wysokość przyznanej pomocy.
Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006.
Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który to przepis przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń
i wykluczeń. Zgodnie z jego treścią zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych
w rozdziałach I i II rozporządzenia, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych
w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek
o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika
o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (ust. 2).
Wniosek złożony przez Skrzącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, bowiem w chwili jego składania ([...] maja 2013 r.) części spornych działek były pozbawione drzew owocowych. Ponadto Skarżący nie wykazał skutecznie, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych, ani nie poinformował o powyższym organu przed zamiarem przeprowadzenia kontroli
na miejscu.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 6, art. 7,
art. 76 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa. Podkreślić należy, że postępowanie
w sprawie przyznania płatności finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Nie ulega wątpliwości, że organ w niniejszym postępowaniu przeanalizował cały dostępny materiał dowodowy, w szczególności wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego i na tej podstawie, w oparciu o obowiązujące przepisy wyprowadził słuszne i logiczne wnioski.
W zakresie wyjaśnień Skarżącego dotyczących wymarznięcia jabłoni wiosną 2012 r. oraz nieuwzględnienia dokumentu z opinii Wojewody P.
z [...] listopada 2012 r., wyjaśnić należy, że stanowiły one element zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do powyższych dowodów, wskazując że nie mogą one stanowić potwierdzenia wystąpienia siły wyższej w rozumieniu rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006. Ocena tychże dowodów została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z wymogami wiedzy i doświadczenia życiowego. Okoliczność, że z powyższą oceną nie zgadza się Skarżący nie oznacza, że została ona przeprowadzona w sposób dowolny, czy też niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Raz jeszcze należy podkreślić,
że organy Agencji nie kwestionowały faktu wymarznięcia drzew owocowych
na działkach należących do Skarżącego i jedynie z powodu nie poinformowania
we właściwym czasie organów Agencji o powyższym zdarzeniu, uznały że nie można w tym zakresie mówić o wystąpieniu siły wyższej, w rozumieniu przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych.
W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał na czym miałoby polegać naruszenie zasady budzenia przez organ zaufania wśród uczestników postępowania administracyjnego oraz informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej i zobowiązał się do niezwłocznego informowania
na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne
lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem,
w tym zmian dotyczących wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy wynika,
że Skarżący nie poinformował we właściwym czasie organów o wymarznięciu części drzewostanu owocowego, tym samym organy słusznie przyjęły, z uwagi na wielkość nieużytkowanych gruntów, że Skarżącemu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa za 2013 r.
Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło