I SA/Bk 509/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-09-24
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowna ocena projektu dofinansowania, przeprowadzona po uwzględnieniu protestu, powinna odnosić się do wszystkich zarzutów podniesionych w proteście, nawet tych, które nie zostały uwzględnione przez instytucję rozpatrującą protest?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowna ocena projektu powinna ograniczyć się do zakresu wyznaczonego przez rozstrzygnięcie instytucji rozpatrującej protest. Jeśli instytucja rozpatrująca protest nie uwzględniła pewnych zarzutów, instytucja dokonująca ponownej oceny nie ma obowiązku się do nich odnosić. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy legalności oceny, a nie jej merytorycznej zasadności, i że wnioskodawca ma obowiązek rzetelnego przygotowania wniosku zgodnie z zasadami konkursu.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu budowy farmy fotowoltaicznej. Wniosek został odrzucony z powodu niskiej liczby punktów. Spółka wniosła protest, który został częściowo uwzględniony w zakresie kryterium nr 8 "Korzyści dla regionu", a sprawa została skierowana do ponownej oceny. Po ponownej ocenie wniosek ponownie został odrzucony. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenia proceduralne i merytoryczne w procesie oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w S. na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 0,99 MW z niezbędną infrastrukturą techniczną i przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej w miejscowości S." oddala skargę
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wystąpiła do Instytucji Organizującej Konkurs (IOK), tj. Departamentu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. (DEFRR) z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 0,99 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej w miejscowości S.", złożonego do konkursu nr [...] w ramach Osi Priorytetowej V. Gospodarka niskoemisyjna, Działania 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. IOK poinformowała Spółkę, że przedmiotowy wniosek o dofinansowanie projektu uzyskał w wyniku oceny formalno-merytorycznej 41,00 punktów, tj. 41,00% maksymalnej liczby punktów i w konsekwencji został odrzucony oraz nie podlega dalszej procedurze wyboru projektów do wsparcia.
Negatywną ocenę zgłoszonego projektu zakwestionowała Spółka wnosząc protest.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014 - 2020
(IZ RPOWP) poinformowała Spółkę, że jej protest został rozpatrzony pozytywnie.
W wyniku rozpatrzenia środka odwoławczego w zakresie kryteriów merytorycznych szczegółowych nr 7 i 8, IZ RPOWP uznała za niezasadny zarzut błędnej oceny kryterium nr 7: Innowacyjność projektu oraz uwzględniła zarzut błędnej oceny kryterium nr 8: Korzyści dla regionu.
Zdaniem IZ wniosek Spółki w odniesieniu do kryterium nr 8 nie został oceniony prawidłowo. Analiza zapisów zawartych w dokumentacji aplikacyjnej na etapie procedury odwoławczej jednoznacznie potwierdza bowiem stanowisko Spółki, iż przedwczesna była negatywna I ocena w zakresie omawianego kryterium przeprowadzona przez dwóch pracowników IOK, ponieważ zapisy dokumentacji aplikacyjnej potwierdzają, iż serwer, mający służyć do powiadamiania sms o ilości wyprodukowanej energii z instalacji PV, został ujęty w ramach budżetu projektu, jako koszt niekwalifikowalny.
W ocenie IZ RPOWP potwierdziła się natomiast zasadność II oceny kryterium nr 8, dokonanej przez eksperta zewnętrznego. Wykazana przez Wnioskodawcę lokalna inicjatywa energetyczna nie wpisuje się w kryterium Korzyści dla regionu, ponieważ realizacja projektu polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej nie przynosi wymiernych rezultatów lokalnej społeczności w udziale kosztów i korzyści wynikających z realizacji przedmiotowego projektu. Wypracowane rozwiązania
w ramach projektu powinny być korzystne dla wszystkich. Zaplanowane działania/inicjatywy w ramach projektu w odniesieniu do omawianego kryterium nie wpisują się w definicję inicjatyw obywatelskich w zakresie produkcji OZE, gdyż to tylko Wnioskodawca produkuje energię wytworzoną z OZE oraz konsumuje
i sprzedaje wytworzoną energię.
W przywołanym piśmie IZ RPOWP uznała ponadto, że oceniający słusznie nie przyznali punktów w ramach kryterium nr 7: Innowacyjność projektu. W ramach zgłoszonego do wsparcia zamierzenia inwestycyjnego Spółka nie wskazała żadnych unikatowych rozwiązań w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych.
Końcowo IZ stwierdziła, że nieprawidłowość przeprowadzonej I oceny
w odniesieniu do kryterium nr 8 jest jednoznaczna z przekazaniem sprawy do IOK,
w celu przeprowadzenia przez KOP ponownej oceny projektu.
Pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. IOK poinformowała Spółkę, że w wyniku ponownej oceny przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozpatrzenia środka odwoławczego, wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu uzyskał w wyniku oceny formalno-merytorycznej 41,00 punktów tj. 41,00% maksymalnej liczby punktów i w konsekwencji został odrzucony oraz nie podlega dalszej procedurze wyboru projektów do wsparcia. Odnośnie powodów niespełnienia kryteriów formalno-merytorycznych IOK odesłała do kart oceny projektu wygenerowanych z Systemu Oceny Formalno-Merytorycznej.
Nie godząc się z taką oceną Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając w całości rozstrzygnięcie z dnia
[...] lipca 2018 r. o ponownej negatywnej ocenie wniosku, pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie:
I. art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 58 ust. 2 oraz art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2017, poz. 1460 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa"), poprzez brak dokonania przez Instytucję prawidłowej weryfikacji wyników dokonanej przez siebie oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów podniesionych w treści protestu, poprzez: (-) brak przeprowadzenia ponownej oceny projektu w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (kryterium różnicującego) nr 7 - Innowacyjność Projektu - wyrażającą się w braku zajęcia przez IOK jakiegokolwiek stanowiska, jego uzasadnienia
i rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów podniesionych w treści protestu, pomimo uwzględnienia protestu Skarżącej w toku postępowania odwoławczego i skierowania projektu do ponownej oceny formalno-merytorycznej; (-) brak zajęcia przez IOK jakiegokolwiek stanowiska, jego uzasadnienia i rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podniesionych w treści protestu,
II. art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, poprzez nieprecyzyjne, niewłaściwe i nierzetelne skonstruowanie kryteriów wyboru projektów, i ich wykładnię, w szczególności w zakresie:
1. kryterium merytorycznego szczegółowego (kryterium różnicującego) nr 7 "Innowacyjność projektu" zawartego w Załączniku 3 "Kryteria wyboru projektów" do Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa V. Gospodarka niskoemisyjna, Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii nr naboru: [...] (Załącznik do uchwały Nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa P. na lata 2014-2020 z dnia [...] marca 2016 r.), polegającą na niewłaściwym ograniczeniu się do zbadania wyłącznie fragmentu dokumentacji aplikacyjnej - zapisów części 2.2.3 Biznes Planu zawartych na str. 60 i zaniechaniu weryfikacji zapisów całości dokumentacji aplikacyjnej, w szczególności zapisów części 2.5 Biznes Planu pt. "Planowane rozwiązania technologiczne/innowacyjność; w odniesieniu do korzyści dla regionu", skutkujące błędnym przyjęciem, że w przedmiotowym projekcie brak jest elementów innowacyjnych i w konsekwencji brak było możliwości przyznania Wnioskodawcy punktów;
2. kryterium merytorycznego szczegółowego (kryterium różnicującego) nr 8 "Korzyści dla regionu" zawartego w Załączniku 3 "Kryteria wyboru projektów"
do Regulaminu - polegającą na błędnym przyjęciu, że skoro w budżecie projektu nie zostały ujęte koszty związane z instalacją serwera służącego do realizacji projektowanej przez Wnioskodawcę usługi polegającej na wysyłaniu do członków lokalnej społeczności drogą teleinformatyczną komunikatów zachęcających
do wykorzystywania energii odnawialnych w codziennym życiu oraz promowania proekologicznych zachowań i indywidualnych inwestycji w odnawialne źródła energii a Wnioskodawca nie wskazał, czy serwer ten już istnieje, to KOP/IZ nie może mieć pewności co do jego realizacji - podczas gdy w budżecie projektu koszty związane
z realizacją instalacji i eksploatacji przedmiotowego serwera zostały wprost przewidziane;
III. art. 45 ust. 4 w zw. z art. 44 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej - wyrażające się w: (-) braku sformułowania i przekazania Wnioskodawcy jednolitej, spójnej i całościowej oceny IOK wraz z uzasadnieniem tej oceny poprzez zastąpienie tejże oceny przytoczeniem zanonimizowanych, cząstkowych ocen poszczególnych członków Komisji Oceny Projektu, które to cząstkowe oceny nie są tożsame, wskazują na różne aspekty ocenianego projektu i odmiennie definiują skutki i kryteria wyboru projektów - podczas gdy częściowe oceny winny stanowić jedynie podstawę do przedstawienia łącznej, kompleksowej i jednoznacznej oceny przez IOK i taka ocena winna następnie zostać przekazana Wnioskodawcy. Zdaniem autora skargi błędnie przyjęto, że ocena jednego z członków KOP jest nieprawidłowa a następnie - że ocena drugiego z członków KOP - oparta na tych samych przesłankach - jest prawidłowa; (-) braku rozpoznania wszystkich zarzutów złożonego protestu, wyrażającego się w błędnym przyjęciu przez IOK w toku postępowania odwoławczego, że przekazanie wyników oceny projektu w postaci wypełnionych kart poszczególnych członków KOP może zastąpić ocenę dokonaną przez IOK;
IV. art. 45 ust. 3 w zw. z art. 44 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z zapisami części 12 Regulaminu "Procedura oceny wniosków o dofinansowanie" w zw. § 11 ust. 4 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej projekty złożone w ramach RPOWP na lata 2014-2020, wyrażającym się w braku wezwania Wnioskodawcy do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokonaniu oceny projektu względem spełnienia kryterium merytorycznego uzupełniającego nr 8 "Korzyści dla regionu" pomimo istnienia niewyjaśnionych wątpliwości członka KOP dotyczących realizacji serwera, co skutkowało negatywną oceną projektu w zakresie wskazanego kryterium i brakiem przyznania Wnioskodawcy punktów za jego wypełnienie;
V. art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w zw. z punktem 12 Regulaminu "Procedura oceny wniosków o dofinansowanie" w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej - wyrażającym się w dokonaniu oceny ograniczającej się
do fragmentów dokumentacji aplikacyjnej, bez uwzględnienia całości treści złożonego wniosku wraz ze wszystkimi załącznikami, co skutkowało wadliwym dokonaniem oceny względem spełnienia poszczególnych kryteriów wyboru projektu w oparciu o niepełne, częściowe ustalenia, podczas gdy prawidłowa ich ocena wymagała weryfikacji treści całego wniosku wraz ze wszystkimi załącznikami;
Zdaniem pełnomocnika wymienione naruszenia skutkowały przeprowadzeniem oceny projektu w sposób naruszający zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz miały zasadniczy wpływ na jej negatywny wynik.
Mając na uwadze powyższe, autor skargi wniósł o uwzględnienie skargi
i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy
do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.
W odpowiedzi na skargę IZ RPOWP wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości oceny projektu pt. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 0,99 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną
i przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej w miejscowości S.", złożonego przez Spółkę do konkursu nr [...] w ramach Osi Priorytetowej V. Gospodarka niskoemisyjna, Działania 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii, który to projekt, w wyniku ponownej oceny przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozpatrzenia środka odwoławczego, został odrzucony i tym samym nie podlegał dalszej procedurze wyboru projektów do wsparcia finansowego.
Zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.
Zasady postępowania obowiązujące podczas rozpatrywania wniosków
o dofinansowanie projektów, określone zostały w ustawie wdrożeniowej, normującej zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności, finansowanych
w perspektywie finansowej 2014-2020. W związku z tym, że wedle art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji - podstawę przeprowadzanej przez sąd kontroli zgodności
z prawem, dokonanej oceny projektu, stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz akty i dokumenty, należące do tzw. systemu realizacji programu. Pomimo, że te ostatnie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, w orzecznictwie zaprezentowano stanowisko, że bez nich nie jest możliwe dokonanie oceny i wyboru projektów, a zatem stanowią one bezpośrednią podstawę praw i obowiązków wnioskodawców oraz beneficjentów. W tym względzie uznano, że dokumenty składające się na system realizacji programu operacyjnego są źródłami prawa administracyjnego w szerokim znaczeniu, bowiem zawierają określone regulacje (normy) obowiązujące zarówno instytucje (na które ustawodawca nałożył określone obowiązki oraz uprawnienia), jak i podmioty decydujące się na wystąpienie ze stosownym wnioskiem (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1178/10; z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1252/10, oba dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.cbois.nsa.gov.pl/ dalej powoływanej jako "CBOSA").
Rozważając zasadność wniesionej skargi, na względzie mieć zatem należy, czy oceny projektu nie przeprowadzono z naruszeniem prawa - i to w sposób mający wpływ na wynik tej oceny. Istotna jest przy tym treść art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który to przepis wprowadza zasady przeprowadzania wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do art. 37 ust. 2 tej ustawy, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.
Obowiązek poszanowania wskazanych wyżej zasad dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu
i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie tego postępowania konkursowego -
i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie
w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami (por. wyroki NSA
z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17, z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt
II GSK 1597/17, z dnia 28 lutego 2018 r. II GSK 4351/17, dostępne w CBOSA).
Podkreślenia wymaga przy tym, że sądowa kontrola tego typu spraw sprowadza się do zbadania, czy dokonana – ponowna jak w rozpatrywanym przypadku – ocena formalno-merytoryczna wniosku, nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola zaś powinna zmierzać do analizy, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej, nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym czy jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził,
że negatywna ponowna ocena projektu złożonego przez Spółkę nie naruszyła prawa, w tym obowiązujących procedur oceny wniosków o dofinansowanie projektów. Rozpatrywany przypadek dotyczy sytuacji, gdy na etapie przedsądowym procedury odwoławczej protest Spółki na wcześniejszą negatywną ocenę projektu został pozytywnie rozpatrzony, a IOK po przeprowadzeniu ponownej oceny formalno-merytorycznej po raz kolejny odrzuciła projekt z dalszej procedury wyboru. W świetle przepisów ustawy wdrożeniowej, wynik ponownie przeprowadzonej oceny wniosku jest wiążący, a Wnioskodawcy nie przysługuje ponowne złożenie protestu w tym zakresie, tylko aktualizuje się prawo do uruchomienia etapu sądowego (wniesienie skargi do sądu administracyjnego). Z tego prawa Spółka skorzystała w tej sprawie, kwestionując wynik ponownej oceny jej wniosku, przeprowadzonej na skutek uprzedniego pozytywnego rozpatrzenia jej protestu.
W tym zakresie trzeba zatem wskazać, że ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa
w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 (zob. art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej). Powyższe oznacza zatem, że dokonanie ponownej oceny projektu jest możliwe tylko w granicach wyznaczonych przez zarzuty podniesione w złożonym uprzednio środku zaskarżenia.
Przystępując do rozpoznania poszczególnych zarzutów skargi Sąd
w pierwszej kolejności odniesie się do tych, które dotyczą naruszenia zarzutów
o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, a dotyczących zwłaszcza niekompletności wydanego "rozstrzygnięcia", czy też nieprawidłowości
w uzasadnieniu oceny formalno-merytorycznej wniosku oraz niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości powziętych przez członków KOP i nie wezwanie Wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 58 ust. 2 oraz art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, utożsamiane przez autora skargi z brakiem przeprowadzenia ponownej oceny projektu w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego (kryterium różnicującego) nr 7 "Innowacyjność projektu" i braku zajęcia przez IOK stanowiska, jego uzasadnienia i rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, podniesionych w treści protestu.
Odpowiadając na ten zarzut Sąd zauważa, że w pozytywnie rozpatrzonym proteście Spółka sformułowała zarzuty naruszenia procedur w zakresie przeprowadzonej oceny jej projektu oraz zakwestionowała przeprowadzoną ocenę dwóch kryteriów: nr 7 "Innowacyjność projektu" i nr 8 "Korzyści dla regionu". Instytucja rozpatrująca protest za bezpodstawne uznała zarzuty dotyczące naruszenia procedur oraz zarzut błędnej oceny kryterium nr 7. Uwzględniła natomiast zarzut błędnej oceny kryterium nr 8 i ze względu na nieprawidłowe uzasadnienie przekazała sprawę IOK celem ponownej oceny projektu. Zaskarżona informacja IOK przekazana Spółce po ponownej ocenie wniosku zawiera karty oceny projektu sporządzone przez trzech oceniających w zakresie kryterium nr 8. Zakres ponownej oceny wyznaczyło rozstrzygnięcie Instytucji rozpatrującej protest. Brak oceny kryterium nr 7 przy ponownej ocenie projektu, jak też nie odniesienie się
w zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciu do zarzutów naruszenia procedury, był zatem następstwem nieuwzględnienia zarzutów podnoszonych w tym zakresie przez Spółkę w złożonym proteście na informację z dnia 12 marca 2018 r. o wynikach oceny wniosku i jego odrzuceniu z dalszej procedury naboru. Spółka już wcześniej uzyskała wyczerpujące wyjaśnienia dotyczące stawianych przez nią zarzutów
o charakterze proceduralnym oraz zarzutu błędnej oceny kryterium nr 7. W świetle rozstrzygnięcia protestu, IOK ponownie oceniająca projekt nie miała obowiązku odnoszenia się do tych zarzutów, które przez IZ nie zostały uwzględnione. W każdym bądź razie braki dostrzeżone w tym zakresie przez stronę nie są tego rodzaju, który pozwoliłby na stwierdzenie, że mają istotny wpływ na wynik oceny projektu Spółki. Ponowna ocena wniosku o dofinansowanie projektu skupiła się, zgodnie
z zaleceniami Instytucji Zarządzającej, na ocenie kryterium nr 8, z uwzględnieniem zastrzeżeń wynikających z pisma rozpatrującego protest. Na etapie ponownego badania sprawy Spółka uzyskała jasną informację co do wyników oceny jej projektu. Uwzględnione zostały uwagi i zastrzeżenia sformułowane przez Instytucję rozpatrującą protest. Argumenty zawarte w skardze nie przekonują, aby
w omówionym wyżej zakresie doszło do naruszenia reguł przejrzystości, rzetelności, bezstronności oraz zapewnienia równego dostępu do informacji o warunkach
i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Nie można zgodzić się przy tym z zarzutem naruszenia art. 45 ust. 4 w zw.
z art. 44 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 45 ust. 4 cyt. ustawy, właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny, podając liczbę punktów otrzymanych przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów. Taka też informacja została przesłana skarżącej na skutek ponownie przeprowadzonej oceny. Odesłanie do kart oceny projektu sporządzonych przez niezależnych oceniających i do motywów tam zawartych, nie stanowi
w analizowanym przypadku o takim naruszeniu prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny. Powyższe nie świadczy o tym, że Spółka nie uzyskała jednolitej, spójnej i całościowej oceny IOK wraz z jej uzasadnieniem. Wręcz przeciwnie,
w zaskarżonym piśmie z dnia [...] lipa 2018 r. przekazano Spółce precyzyjne wyjaśnienie co do wyników ponownej oceny jej projektu (ilość uzyskanych punktów, informacja o wyłączeniu projektu z dalszej procedury naboru), i znajduje
to potwierdzenie w stanowisku prezentowanym przez osoby oceniające projekt, które to osoby uwzględniły zastrzeżenia Instytucji rozpatrującej protest, dotyczące oceny kryterium nr 8. Łącznie ze stanowiskiem wyrażonym przez oceniających
na wcześniejszym etapie procedury w zakresie pozostałych kwestionowanych kryteriów oraz poglądem "Instytucji odwoławczej" wyrażonym w tym zakresie
i odnośnie prawidłowości przeprowadzenia procedury, nie można stwierdzić, że
w sprawie nie przeprowadzono całościowej oceny i nie przedstawiono jednoznacznych wyników postępowania konkursowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że wszystkie przekazane Spółce oceny ekspertów, zarówno w zakresie kryterium nr 7 oraz ponowna ocena kryterium nr 8, są jednoznaczne w swej wymowie. Każdy z oceniających stwierdził, że projekt nie spełnia tych kryteriów
i każdy przyznał 0 pkt. Treść opinii wyrażonych przez oceniających jest zbieżna
i wskazuje na te same aspekty, które zaważyły na takiej a nie innej ocenie projektu,
z punktu widzenia nie spełnienia dwóch wymienionych kryteriów. Treść przekazanych Spółce kart oceny nie uniemożliwiła, ani nie utrudniła polemiki
z przeprowadzoną oceną. Inaczej można byłoby ocenić sytuację, w której motywy
i przyznane przez oceniających punktacje w zakresie poszczególnych kryteriów różniłyby się zasadniczo. Wtedy brak odniesienia się do takich rozbieżności IOK
i odesłanie tylko do kart oceny mogłoby zostać poczytane jako sprzeniewierzenie się regułom należytego uzasadnienia informacji o wynikach oceny projektu,
a w konsekwencji zasadzie rzetelności proceduralnej. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpatrywanym przypadku. Niewątpliwie samo załączenie kart oceny merytorycznej nie zastępuje uzasadnienia rozstrzygnięcia IOK. Niemniej jednak wiedza wynikająca z informacji o ocenie projektu w zakresie uzyskanej liczby punktów, uzupełniona ocenami ekspertów była w realiach rozpatrywanego przypadku wystarczająca do poznania przyczyn ponownej negatywnej oceny projektu. Zastosowana przez IOK praktyka nie utrudniła wreszcie sądowej kontroli zaskarżonego "rozstrzygnięcia". Z tych powodów zarzuty odnoszące się do braku uzasadnienia oceny dokonanej przez IOK nie mogły odnieść spodziewanego przez stronę skutku w postaci uwzględnienia skargi.
Odnośnie zarzutu niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości powziętych przez członków Komisji Oceny Projektu, Sąd zauważa, że w trakcie oceny formalno-merytorycznej KOP zwróciła się do Wnioskodawcy z zapytaniem dotyczącym wyjaśnienia kwestii serwera (jaki to serwer, do kogo należy i na jakich zasadach działa). Spółka udzieliła odpowiedzi na powyższą prośbę, a IZ w pozytywnie rozpatrzonym proteście uznała wątpliwości oceniających w zakresie istnienia serwera i ujęcia tego wydatku w budżecie projektu za niewłaściwe i nieuprawnione. Podczas ponownej oceny oceniający nie kwestionują już faktu, że w ramach projektu powstanie serwer, a wydatek na ten cel ujęty został w budżecie projektu. Tym samym pozbawiony podstaw okazał się zarzut naruszenia art. 45 ust. 3 w zw. z art. 44 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z zapisami części 12 Regulaminu " Procedura oceny wniosków
o dofinansowanie" w zw. § 11 ust. 4 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów.
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów dotyczących kwestionowanej przez Spółkę oceny kryteriów merytoryczno-technicznych szczegółowych (różnicujących) Sąd zauważa, że kwestia oceny kryterium nr 7 "Innowacyjność projektu" była przedmiotem rozpatrzenia protestu i IZ RPOWP ustosunkowała się do zarzutów Spółki w tym zakresie, uznając je za niezasadne.
Zgodnie z opisem tego kryterium w Przewodniku po kryteriach, ocenie podlega zastosowanie nowych rozwiązań technologicznych lub organizacyjnych charakteryzujących się dopasowaniem do specyfiki i stanu lokalnych systemów energetycznych, umożliwiających inteligentne zarządzanie energią, magazynowanie
i lokalne zużycie wytworzonej energii. Warunkiem uzyskania punktów jest wykorzystanie metod, które nie były wcześniej stosowane w regionie, po pozytywnym zweryfikowaniu w projekcie będą mogły być rekomendowane jako tzw. "najlepsza praktyka". Warunkiem niezbędnym uzyskania punktów w ramach kryterium jest nie tyle zastosowanie unikalnego rozwiązania technologicznego lub organizacyjnego, co przede wszystkim dostosowanie tego rozwiązania do lokalnych uwarunkowań i stanu lokalnych systemów energetycznych, umożliwiających inteligentne zarządzanie energią, magazynowanie i lokalne zużycie wytworzonej energii. We wniosku
o dofinansowanie, biznes planie/studium wykonalności/dokumencie potwierdzającym zasadność realizacji inwestycji należy wskazać, że w ramach projektu Wnioskodawca zastosuje rozwiązania technologiczne lub organizacyjne w zakresie OZE, które nie były do tej pory stosowane w województwie p., a są dopasowane do specyfiki regionu. Opis powinien zawierać co najmniej zdefiniowanie problemu, sprecyzowany cel przedsięwzięcia, uzasadnienie wybranego rozwiązania oraz ocenę rezultatów.
W piśmie rozpatrującym protest IZ podzieliła stanowisko oceniających
i stwierdziła, że innowacyjność należy rozpatrywać wyłącznie na gruncie unikatowych rozwiązań technologicznych lub organizacyjnych w zakresie produkcji energii
w źródłach odnawialnych. Wnioskodawca będzie oferował produkt, tj. wytworzoną energię elektryczną - odbiorca właściwy miejscowo dystrybutor energii (100%). Projekt, choć jest dostosowany do lokalnych uwarunkowań i stanu lokalnych systemów energetycznych, zastosowana w nim technologia nie jest jednak nowym, unikalnym rozwiązaniem umożliwiającym inteligentne zarządzanie energią, magazynowanie i lokalne zużycie energii w regionie. Nie ma znaczenia w procesie wytwarzania energii uzasadnienie spełnienia tego kryterium, w którym Spółka wymienia głównie takie elementy jak serwer, opis zużycia energii w województwie p., "mała świadomość i brak wiedzy z zakresu energetyki i efektywności energetycznej", "ograniczony dostęp do informacji z tego zakresu". Jak wynika
z oceny dokonanej przez KOP i stanowiska zaprezentowanego przez IOK i IZ
w omawianym zakresie, Spółka nie wskazała żadnych unikatowych rozwiązań
w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. Zdaniem oceniających
w dokumentacji aplikacyjnej brak jest informacji na czym polega innowacyjność paneli. Wnioskodawca nie wskazał, czy technologia ta była wcześniej stosowana.
Z kolei ekspert uznał, że w projekcie nie przewidziano zastosowania nowych rozwiązań technologicznych lub organizacyjnych charakteryzujących się dopasowaniem do specyfiki i stanu lokalnych systemów energetycznych, umożliwiających inteligentne zarządzanie energią, magazynowanie i lokalne zużycie wytworzonej energii.
Wobec powyższego trafne stała się ocena tego kryterium, którego zakresu nie dotyczy przewidywana przez Spółkę innowacja dotycząca pracy serwera, która nie dotyczy zarządzania energią, magazynowania energii, lokalnego zużycia energii.
Odnosząc się z kolei do kwestii oceny kryterium nr 8 "Korzyści dla regionu" trzeba przypomnieć, że właśnie w tym zakresie Instytucja uwzględniła protest Spółki, przekazując projekt do ponownej oceny. Aspekt dotyczący ujęcia w budżecie wydatków na serwer został oceniony przez IZ, a przy ponownej ocenie projektu nie był już kwestionowany przez osoby oceniające. Kwestia ujęcia w budżecie kosztu serwera została ostatecznie oceniona jako nie mająca wpływu na możliwość przyznania punktacji w ramach analizowanego kryterium. Według Przewodnika po kryteriach, ocenie kryterium nr 8 "Korzyści dla regionu" będzie podlegać jakie dodatkowe korzyści dla regionu przyniesie realizacja projektu: projekt wpływa
na tworzenie lokalnych inicjatyw energetycznych (np. przy współudziale jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów gospodarczych działających lokalnie, rolników
i mieszkańców) - projekty mogą obejmować jedno lub szereg działań zakrojonych na małą skalę lub szeroko zakrojony flagowy projekt mobilizujący lokalną społeczność. W ramach tego kryterium ocenie mają zostać poddane dodatkowe korzyści dla regionu jakie przyniesie realizacja projektu. Wnioskodawca zobowiązany jest zaś opisać we wniosku o dofinansowanie, w jaki sposób projekt wpływa na tworzenie lokalnych inicjatyw energetycznych. Projekty mogą obejmować jedno lub szereg działań zakrojonych na mała skalę lub szeroko zakrojony flagowy projekt mobilizujący lokalną społeczność na rzecz wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. Współpraca może przyjąć różne formy prawno-organizacyjne, mogą to być np. spółdzielnie energetyczne, kooperatywy, fundacje. Uczestnik tego typu przedsięwzięcia na rynku energii, powinien być podmiotem i producentem energii,
a zatem mieć prawo do wytwarzania energii z OZE i swobodnego dysponowania nią. W ramach przedmiotowego projektu społeczność lokalna partycypuje nie tylko
w kosztach ponoszonych na rzecz wspólnej budowy infrastruktury niezbędnej do wytwarzania, ale również czerpie korzyści/pożytki ze sprzedaży energii z OZE (również sprzedaży/dystrybucji na rynku lokalnym). Rola jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów gospodarczych działających lokalnie, rolników
i mieszkańców nie ogranicza się tylko do formy biernej, tj. odbiorcy końcowego, ale przede wszystkim czynnej jako uczestnika producenta.
Analiza ocen sporządzonych podczas ponownej oceny projektu wskazuje, że osoby ponownie oceniające zgodnie uznały, że wniosek Spółki nie spełnia kryterium nr 8. Spółka nie wyjaśniła, w jaki sposób zamierza pozyskać dane osób lub podmiotów, którzy mieliby być adresatami wiadomości sms rozsyłanych za pośrednictwem serwera. Przekazywane informacje nie przełożą się przy tym na uzyskanie przez mieszkańców realnych korzyści z pracy instalacji fotowoltaicznej, np. przez obniżenie rachunków za energię.
Jeden z oceniających zwrócił uwagę, że UM w S. posiada usługę, dzięki której mieszkańcy mogą nieodpłatnie otrzymywać na własne telefony komórkowe krótkie wiadomości tekstowe o aktualnych wydarzeniach w gminie, niespodziewanych awariach, a wiadomości o przerwach w dostawie prądu mogą uzyskać bezpośrednio ze strony dystrybutora. Tym samym wskazanych przez Wnioskodawcę usług polegających na wysyłaniu sms dotyczących bieżących informacji, wydarzeń i zagrożeń, nie można uznać za korzyść dla regionu.
Z dokonanej oceny wynika ponadto, że mieszkańcy nie będą czerpać korzyści z pracy instalacji, gdyż przychód uzyska jedynie wnioskodawca i wydzierżawiający grunt pod instalację. Opisane we wniosku i Biznes Planie ewentualne uczestnictwo mieszkańców w projekcie ma jedynie bierny charakter (odbiór informacji o pracy instalacji) i nie angażuje czynnie, ani nie obliguje kogokolwiek do zaangażowania
w inicjatywę energetyczną w regionie. Trafne jest stanowisko IOK, że proponowana przez Wnioskodawcę lokalna inicjatywa energetyczna nie wpisuje się w kryterium Korzyści dla regionu, ponieważ realizacja projektu polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej nie przynosi wymiernych rezultatów lokalnej społeczności w udziale kosztów i korzyści wynikających z realizacji przedmiotowego projektu. Lokalna społeczność nie będzie otrzymywała zysków z tytułu sprzedaży energii wyprodukowanej przez firmę fotowoltaiczną, nie będzie również partycypowała
w kosztach związanych z eksploatacją farmy. Projekt Spółki nie wywrze realnego wpływu na tworzenie społecznych, lokalnych inicjatyw związanych z produkcją OZE. Wysyłanie wiadomości sms o działaniu instalacji ma charakter informacyjny
i promujący. Nie gwarantuje, że taka akcja realnie przełoży się na współdziałanie Spółki ze wspólnotą lokalną, która zaangażuje się w inicjatywę energetyczną.
Wobec powyższego na niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej.
Zdaniem Sądu, całokształt okoliczności sprawy pozwala zatem na przyjęcie, że wniosek Spółki został oceniony bez naruszenia przepisów prawa. Argumentacja zawarta w kartach oceny nie jest dowolna, bowiem skrupulatnie odnosi się do przedłożonej dokumentacji projektowej. Ponadto jest ona wyczerpująca, przekonująca, spójna i logiczna, a przy tym uzasadniona zgodnie z ustalonymi
w ramach konkursu kryteriami oceny oraz obiektywnymi regułami wiedzy.
Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu, spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku i dokumentacji aplikacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11, CBOSA). Przystępując do konkursu Spółka powinna znać jego zasady, które zostały opublikowane i były dostępne dla wszystkich potencjalnych wnioskodawców w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Uczestnikom konkursu znane są zasady oceny poszczególnych kryteriów. Brak pełnej informacji bądź też podanie jej w sposób niejednoznaczny niesie dla aplikującego ryzyko negatywnej oceny danego kryterium
i odrzucenia wniosku z dalszej procedury naboru, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
W związku z tym, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, a Sąd z urzędu nie stwierdził innych naruszeń prawa, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło