I SA/Bk 512/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-02-09
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na niskich dochodach rodziny i braku majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niskie dochody rodziny z pracy żony, brak własnego majątku i oszczędności, a także konieczność ponoszenia znaczących wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, uzasadniała wniosek, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wskazał, że jedynym źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 1584,46 zł netto miesięcznie oraz świadczenia rodzinne w wysokości 128 zł. Wnioskodawca jest bezrobotny, nie posiada majątku ani oszczędności. Rodzina ponosi znaczne wydatki na utrzymanie domu, w tym media i ogrzewanie. Skarżący argumentował, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. P.H.- U. "G." na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 1999 roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 23) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną W. F. oraz dwójką dzieci. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi w chwili obecnej dochód uzyskiwany przez żonę wnioskodawcy, z tytułu wykonywania umowy o pracę w [...], w wysokości 1584,46 zł netto (k.29). Dodatkowo żona otrzymuje świadczenia rodzinny w wysokości 128 zł. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną. Poza tym nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący wskazał, iż wraz ze swoją rodziną mieszkają u teściów, z którymi dzieli się kosztami utrzymania domu, w zależności od pory roku od 500 zł do 1000 zł miesięcznie. Na sumę tą składają się następujące wartości: energia elektryczna – około 150 zł, wywóz śmieci - 73 zł kwartalnie, woda – 390 zł za 6 miesięcy, gaz – około 300 zł miesięcznie. Do wydatków tych w sezonie zimowym należy również doliczyć zakup opału grzewczego (węgla i drzewa) (k.23-25).
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia 24 listopada 2008 roku M. F. oświadczył, że od 2003 roku nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych i nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Jego rodzina nie posiada również samochodu (k. 30).
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku M. F. dołączył zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę przez jego żonę (k. 29).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna M. F. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez żonę w wysokości 1584,46 zł netto oraz 128 zł z tytułu świadczeń rodzinnych. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, majątku czy też przedmiotów wartościowych.
Wydatki miesięczne wnioskodawcy kształtują się następująco: energia elektryczna – około 150 zł, woda – 65 zł (390 zł za 6 miesięcy), gaz – około 300 zł, wywóz śmieci – około 25 zł (73 zł kwartalnie) oraz wyżywienie. Dodatkowo wnioskodawca ponosi w okresach jesienno – zimowych również wydatki związane
z ogrzaniem domu (k. 23).
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód czteroosobowej rodziny skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż M. F. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy założeniu, iż kwota około 1500 zł musi wystarczyć na comiesięczne utrzymanie rodziny skarżącego tj. wyżywienie i inne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego, środki te nie są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które aktualnie wynoszą 1500 zł.
Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać M. F. kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło