I SA/Bk 514/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W złożonym w tej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy M. W. wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 981 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni 120 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha (nieużytki). Według oświadczenia zawartego we wniosku skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przedmiotowa sprawa nie jest jedyną zawisłą przed tut. Sądem, w której M. W. wnosi o przyznanie prawa pomocy. Takie żądanie złożone zostało również w sprawie o sygn. I SA/Bk 533/13. Z akt tej sprawy wynika, że skarżący - odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego - oświadczył, że posiada dodatkowe źródło utrzymania w wysokości 500 zł miesięcznie (dochody dorywcze). Jego miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 3.000 zł. W ponoszeniu niektórych wydatków pomaga mu syn D. W., który mieszka z matką. W dniu 22 sierpnia 2013 r. skarżący zaciągnął kredyt odnawialny w kwocie 64.946,69 zł na pokrycie zadłużenia z kart kredytowych oraz innych bieżących wydatków. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki Łada Samara, rok prod. 1990 (pojazd wymaga naprawy). Podniósł ponadto, że ponosi poważne koszty na leki. Postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 w zw. z art. 257 oraz art. 258 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Wskazał, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna i jako 67 letni obywatel tego kraju ma takie samo prawo jak inni do ochrony sądowej i prawnej. Stwierdził, że do akt złożył zgodne z prawdą oświadczenie o sytuacji finansowej. Dodał, że w czasie 20-letniej działalności gospodarczej zapłacił ogromne sumy podatków do budżetu Państwa. Teraz otrzymuje głodową emeryturę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Pamiętać przy tym trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał powyższego w wystarczający sposób. Oświadczenie o jego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. W oświadczeniu tym przedstawione zostały jedynie te okoliczności, które mogą świadczyć o złej sytuacji materialnej strony. Analizując sytuację majątkową przedstawioną przez skarżącego w tej sprawie, łącznie z danymi uzyskanymi w sprawie I SA/Bk 533/13 należy zauważyć, że źródłem jego utrzymania jest emerytura w kwocie 981,68 zł oraz dochód z pracy dorywczej - około 500 zł miesięcznie. Jego miesięczne wydatki to kwota rzędu 3.000 zł, w tym rata kredytu odnawialnego w kwocie 1.062,64 zł uzyskanego na podstawie umowy zawartej 22 sierpnia 2013 r. W ponoszeniu niektórych wydatków skarżącego ma pomagać syn, który mieszka z matką. Powyższe okoliczności wskazują na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza emeryturą w wysokości 981,68 zł oraz dochodami z bliżej nieokreślonej pracy dorywczej. Należy zwrócić uwagę, że skarżący pomimo deklarowania niewielkich dochodów znajduje środki na comiesięczne wydatki zamykające się w kwocie około 3.000 zł, w tym na spłatę kredytu. Świadczy to o tym, że jego sytuacja majątkowa nie jest na tyle zła, jak wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga ponadto, że koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Skarżący posiada zdolność kredytową. Spłaca zaciągnięte zobowiązanie kredytowe. Na obecnym etapie tego postępowania jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 136 zł (w sprawie I SA/Bk 533/13 z kolei wpis wynosi 500 zł). W ocenie Sądu we wniosku nie zostało zatem wykazane, że zdobycie środków na sfinansowanie udziału w niniejszym postępowaniu sądowym jest utrudnione lub wręcz niemożliwe. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.