I SA/Bk 514/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-09-19
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny, jeśli jej deklarowane wydatki przekraczają deklarowane dochody, a sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od czasu prawomocnego rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Deklarowane wydatki przekraczały dochody, a sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od czasu prawomocnego rozpoznania wcześniejszego wniosku, co budziło wątpliwości co do rzeczywistych źródeł finansowania wydatków i sugerowało istnienie nieujawnionych środków finansowych.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca podał, że jego dochód to emerytura w wysokości 997,41 zł oraz dochody z działalności gospodarczej, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 3.000 zł. Wskazał również na posiadanie domu, samochodu oraz zaciągnięty kredyt bankowy. Był to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uległa zmianie od czasu rozpoznania pierwszego wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 997,41 zł. W skład majątku M. W. wchodzi dom o powierzchni [...] m², stanowiący ½ bliźniaka. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 79-80). Dodatkowo wnioskodawca podniósł, iż ma zaciągnięty kredyt w banku z ratą miesięczną 1.060 zł (k. 71).
W sprawie niniejszej jest to już drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2014 r.
M. W. oświadczył ponadto, że jego dodatkowa działalność gospodarcza nie przynosi żadnych istotnych stałych dochodów tj. w miesiącu marcu 2014 r. uzyskał z tego tytułu kwotę 352,56 zł, natomiast w kwietniu 240,90 zł. Kredyt odnawialny w kwocie 64.946,69 zł został zaciągnięty na pokrycie zadłużenia z kart kredytowych oraz innych bieżących wydatków. Aktualna wysokość zadłużenia zgodnie z harmonogramem spłat to kwota 54.528,23 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki Ł. S., rok prod. [...] (pojazd wymaga naprawy). Miesięczne wydatki skarżącego związane z bieżącym utrzymaniem przedstawiają się następująco: rata kredytu – 1.062,64 zł, energia elektryczna – 331 zł, usługi telekomunikacyjne – 104,82 zł, gaz – około 200 zł, podatek o nieruchomości – 131 zł, ogłoszenie w gazecie – 100 zł (w rozbiciu ma miesiące). Wnioskodawca jest zobowiązany do regulowania alimentów na córkę N. w kwocie 350 zł (skarżący podał, iż uiszcza ją nieregularnie). Dodatkowo wnioskodawca podniósł, że w ponoszeniu niektórych wydatków pomaga mu syn D. W., który mieszka z matką. Skarżący obecnie ma zadłużenie na karcie kredytowej w kwocie 2.136,31 zł, a kwota minimalnej spłaty we wrześniu wynosi 644,55 zł (k. 84-99).
Do akt sprawy M. W. dołączył: potwierdzenie wysokości emerytury oraz dochodu z prowadzonej działalności dodatkowej (k. 85,94-95), harmonogram spłat kredytu (k. 86-87), odpisy zeznań podatkowych (k.88-92), wyciąg z rachunku karty kredytowej (k. 93), dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 94 v,96-99).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu M. W. wykazał, iż wysokość jego miesięcznego dochodu wynosi około 1.350 zł (997,41 zł z emerytury oraz około 350 zł z tytułu pracy dorywczej). Wyszczególnione wydatki miesięczne stanowią łącznie około 1930 zł, w tym wykazane: rata spłaty kredytu oraz utrzymanie domu. Dodatkowo wnioskodawca ma zadłużenie na karcie kredytowej z minimalną kwotą spłaty we wrześniu 644,55 zł oraz jest zobowiązany do uiszczenia alimentów na córkę w kwocie 350 zł. Musi również jakąś kwotę przeznaczyć na zakup żywności i środków czystości. W sumie zatem we wrześniu 2014 r. jego wydatki kształtują się na poziomie minimum 3.000 zł. Majątek skarżącego stanowi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący [...] bliźniaka oraz samochód osobowy marki Łada Samara rok prod. 1990. M. W. zaciągnął kredyt bankowy na kwotę ponad 60.000 zł z miesięczną ratą około 1.062,64 zł. Zobowiązanie to zastało zaciągnięte na cele konsumpcyjne - spłata zadłużenia na kartach kredytowych oraz pokrycie bieżących wydatków. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych.
W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez M. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Podkreślić przy tym należy, iż treść niniejszego wniosku jest tożsama z wnioskiem złożonym przez skarżącego w sprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. i już prawomocnie rozpoznanym. Od daty zatem rozpoznania wcześniejszego wniosku sytuacja skarżącego de facto nie uległa żadnej zmianie.
Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy. Wskazany miesięczny dochód skarżącego stanowi kwota maksymalnie 1.350 zł netto. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą około 3.000 zł, tym samym przekraczają wskazany dochód o kwotę około 1.650 zł. W tych okolicznościach brak jest zatem możliwości ustalenia źródeł finansowania wszystkich wydatków zwłaszcza, że M. W. oświadczył, że oprócz emerytury nie osiąga żadnych stałych dochodów oraz nie posiada zgromadzonych oszczędności, nawet przy założeniu że częściowo pomaga mu syn, który jest inżynierem stażystą na budowie (k. 84). Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej M. W. i rzeczywistych źródeł finansowania wykazanych wydatków.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż M. W. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje
on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło