I SA/Bk 517/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi U. Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. oddala skargę. 1. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...].06.2013 r. dokonał U. Spółce z o.o. w Ł. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka) rozliczenia w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. w sposób odmienny aniżeli zadeklarowano. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu [...] czerwca 2013 r. 2. Od ww. decyzji pełnomocnik Spółki w dniu [...] lipca 2013 r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. 3. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2013 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. Postanowieniem z tego samego dnia, o nr [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ podkreślił, że w prawidłowo doręczonej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. zwarte zostało stosowne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia. 4. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: – art. 120 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, w szczególności uznanie, iż doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, podczas gdy twierdzenie to nie znajduje podstaw w stanie faktycznym sprawy, albowiem decyzja nie została doręczona w indywidualnej sprawie podatnika lecz omyłkowo załączona w jednym liście z inną decyzją dotyczącą co prawda tego samego podatnika ale dotyczącą dwóch zupełnie różnych spraw; – art. 144 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, podczas gdy decyzja nie została doręczona w indywidualnej sprawie podatnika lecz omyłkowo załączona w jednym liście z wraz z inną decyzją dotyczącą co prawda tego samego podatnika ale dotyczącą dwóch zupełnie różnych spraw; – art. 228 § 1 pkt 2 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia co skutkowało pozbawienie skarżącego prawa do rozparzenia jego odwołania. 5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako: p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. 7. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Podobnie jak postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest ono postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się, więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania podatkowego. 8. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX 29079). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2003r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006, LEX nr 219331). Z regulacji art. 228 § 1 o.p. wynika, że Organ odwoławczy, do którego wpływa środek zaskarżenia jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten spełnia warunki formalne. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawiają do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do warunków formalnych należy przede wszystkim złożenie środka zaskarżenia w odpowiednim terminie. W niniejszym przypadku termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki decyzji Organu pierwszej instancji, co wynika z treści art. 223 § 2 pkt 1 o.p. 9. Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił nieprawidłowy sposób doręczenia decyzji organu I instancji, poprzez zamieszczenie jej w jednej kopercie razem z inną decyzją, dotyczącą co prawda tego samego podatnika, ale innego podatku, a mianowicie określenia straty w podatku dochodowym za 2009 r. Powyższe spowodowało, że pełnomocnik był przekonany, że korespondencja zawiera wyłącznie decyzję w przedmiocie straty w podatku dochodowym (od której nie zamierzał składać odwołania), co było bezpośrednią przyczyną późniejszego zapoznania się decyzją w przedmiocie VAT-u i złożenia po ustawowym terminie odwołania od tejże decyzji. Z powyższym zarzutem skargi nie sposób się zgodzić. 10. Wskazać przede wszystkim należy, że zawarte w o.p. przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, a więc służą zapewnieniu stronie realizacji jej praw w toku toczącego się postępowania. Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia oznacza, że tylko prawidłowe doręczenie, tzn. dokonane zgodne z zasadami określonymi w Rozdziale 5 Działu IV o.p. uzależnia skuteczność czynności podejmowanych przez Organ. Skuteczność prawna czynności faktycznej doręczenia oznacza osiągnięcie przez nadawcę zamierzonego rezultatu, którym może być w szczególności, jak w warunkach niniejszej sprawy, wprowadzenie do obrotu prawnego aktu stosowania prawa, a dodatkowo również powstanie zobowiązania podatkowego. Skuteczność czynności doręczenia pisma wiąże się bezpośrednio również z tym, że data prawidłowego (skutecznego) doręczenia wyznacza początek biegu terminów procesowych. Jednocześnie w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (por. choćby wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008r., sygn. akt II GSK 555/08, postanowienie NSA z dnia 31 marca 2010r., sygn. akt I FSK 1929/09). 11. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, doręczenie decyzji organu I instancji z dnia [...].06.2013 r. w przedmiocie podatku VAT nastąpiło w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Korespondencja kierowana do skarżącej Spółki jako strony postępowania podatkowego, z uwagi że była w postępowaniu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, była skierowana zgodnie z art. 145 § 2 o.p. do pełnomocnika. Korespondencja zawierająca powyższą decyzję została zaadresowana na właściwy adres, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została doręczona w dniu [...].06.2013 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis pracownika kancelarii pełnomocnika oraz przystawiona jest pieczęć tejże kancelarii. Jednocześnie, co należy szczególnie podkreślić, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w kopercie znajdowały się dwie decyzje o określonych numerach z dnia [...].06.2013 r., jedna o nr [...] i druga o nr [...] (k. 131/ 1 akt adm.). W ocenie Sądu, powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, czego nie kwestionowała strona skarżąca, że w kopercie doręczonej na adres pełnomocnika w dniu [...].06.2013 r. znajdowały się dwie decyzje. Przyjąć zatem należało, że adresat decyzji miał możliwości zapoznania się z ich treścią już w dniu [...].06.2013 r. i od tej daty należy liczyć 14 dniowy termin na złożenie odwołania. Niezrozumiałym są zarzuty skargi, jakoby załączenie w jednej kopercie dwóch decyzji adresowanych do podatnika było omyłką organu i stanowiło naruszenie zasad doręczania korespondencji. Okoliczności sprawy wskazują, że Organ I instancji celowo umieścił w jednej kopercie dwie decyzje podatkowe, co jednoznacznie wynika, że zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Jednocześnie wskazać należy, że o.p. nie przewiduje konieczności odrębnego doręczenia stronie każdej z kilku decyzji wydanych w różnych postępowaniach podatkowych. Organ podatkowy może zatem doręczyć wiele decyzji w jednej kopercie, powinien jednak zaznaczyć (co uczynił w niniejszej sprawie), jakie przesyła pisma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podkreślić należy, że zakwestionowana przez skarżącą stronę praktyka doręczania różnych pism w jednej kopercie, nie była obca pełnomocnikowi skarżącej Spółki w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że Organ I jak i II instancji, z uwagi, że wobec skarżącej Spółki toczyły się jednocześnie dwa postępowania podatkowe oparte na tym samym stanie faktycznym, wielokrotnie wysyłał do pełnomocnika w jednej kopercie dwa pisma np. decyzje z dnia [...].10.2012 r., jedna w przedmiocie podatku VAT za lipiec 2009 r. i druga w przedmiocie straty za 2009 r. Pełnomocnik wówczas złożył odwołania od obu decyzji, co dowodzi, że akceptował przyjęty przez Organ sposób doręczania korespondencji. W ocenie Sądu przyjęty w niniejszej sprawie sposób doręczania korespondencji (kilka pism w jednej kopercie) nie tylko nie narusza przepisów o.p., ale również koresponduje z zasadą ekonomiki i szybkości postępowania. Taka praktyka w istotny sposób zmniejsza koszty prowadzonych postępowań, nie wpływając przy tym w negatywny sposób na prawa stron postępowania, wynikających z przepisów o.p. Tym samym, w realiach niniejszej sprawy, nie można mówić o nieprawidłowym doręczeniu decyzji z dnia [...].06.2013 r. w przedmiocie podatku VAT za lipiec 2009 r. Skarżący odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu [...] lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., Organ odwoławczy odmówił skarżącej Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach faktycznych Organ drugiej instancji nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy i oceny rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., co do jego istoty, ale był zobowiązany zastosować przepis art. 228 § 1 pkt 2 o.p. i stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 12. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.