I SA/Bk 520/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi N. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 r. oddala skargę. Postanowieniem z [...] lipca 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie Pana N. M. (dalej powoływanego również jako Skarżący) z 28 czerwca 2010 r. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2010 r. Nr [...]w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że ww. decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z powodu nieobecności podatnika w miejscu zamieszkania pracownik Poczty Polskiej doręczył pełnoletniemu domownikowi, tj. babci Skarżącego – K. K., która pokwitowała jej odbiór w dniu 1 czerwca 2010 r. własnoręcznym podpisem i zobowiązała się do oddania pisma adresatowi. Świadczy o tym adnotacja zamieszczona na prawidłowo wypełnionym blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru: "oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono – K. K.- pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi", podpisana przez doręczyciela. Organ podkreślił, iż pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 194 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "o.p."), co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z treścią dyspozycji art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ ustalił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy początkiem terminu do wniesienia odwołania jest dzień 2 czerwca 2010 r., a końcem dzień 15 czerwca 2010 r. Z akt sprawy wynika, że odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało złożone w kancelarii Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w 28 czerwca 2010 r., tj. z przekroczeniem terminu zawitego. W tym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i pozostawił je bez rozpatrzenia. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Pan N. M. przez swojego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi: 1) popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 1 czerwca 2010 r., podczas gdy faktycznie nie została ona doręczona, ewentualnie została doręczona Skarżącemu w dniu 24 czerwca 2010 r.; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: – art. 121 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, przejawiający się w akceptacji jedynie pozornego spełnienia przesłanek umożliwiających uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne; – art. 122 w zw. z art. 187 o.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia działań zmierzających do rozpatrzenia zasadności twierdzeń Skarżącego w zakresie braku uzyskania przez doręczyciela oświadczenia babci Skarżącego, iż podejmuje się ona doręczyć przesyłkę Skarżącemu, a także w zakresie faktycznej daty doręczenia decyzji Skarżącemu; – art. 149 o.p., poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy skutku doręczenia decyzji w dniu 1 czerwca 2010 r.; – art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 i art. 211 i 212 o.p., poprzez wydanie przez organ podatkowy postanowienia o uchybieniu przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, w której w związku z niedoręczeniem Skarżącemu decyzji w żaden ze sposobów przewidzianych w Ordynacji podatkowej nie rozpoczął się w ogóle bieg terminu do wniesienia odwołania; – ewentualnie: naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., poprzez wydanie przez organ podatkowy postanowienia stwierdzającego uchybienie przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy doręczenie decyzji Skarżącemu nastąpiło dnia 24 czerwca 2010 r., a odwołanie zostało wniesione dnia 28 czerwca 2010 r., a więc Skarżący wniósł odwołanie w ustawowym terminie. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że doręczenie decyzji Skarżącemu nie było skuteczne, gdyż babcia Skarżącego, odbierając przesyłkę, nie zobowiązała się do jej przekazania adresatowi. W związku z tym Skarżący nie mógł uchybić terminowi do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nigdy nie rozpoczął biegu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia od decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji. Podobnie jak postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest ono postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (zob. np. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2003r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006, LEX nr 219331). Z regulacji art. 228 § 1 o.p. wynika, że organ odwoławczy, do którego wpływa środek zaskarżenia jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać, czy środek ten spełnia warunki formalne. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uprawniają do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do warunków formalnych, należy przede wszystkim złożenie środka zaskarżenia w odpowiednim terminie. W niniejszym przypadku termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni od dnia doręczenia Skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji, co wynika z treści art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowość doręczenia przesyłki przez pracownika Poczty Polskiej dorosłemu domownikowi nie budzi wątpliwości. Babcia Skarżącego – Pani K. K. pokwitowała jej odbiór w dniu 1 czerwca 2010 r. własnoręcznym podpisem oraz zobowiązała się do oddania pisma adresatowi. Podpis Pani K. K. widnieje na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi – w myśl art. 194 § 2 o.p. – dokument urzędowy, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega wątpliwości fakt skutecznego doręczenia pisma stronie. Wbrew zarzutom skargi organ podatkowy nie miał więc obowiązku przesłuchiwania w tej sprawie doręczyciela, ani też dorosłego domownika, na okoliczność doręczenia Skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, że babcia z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia nie była w stanie podjąć się doręczenia pisma adresatowi. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w toku całego postępowania podatkowego wszystkie przesyłki doręczane były pod wskazany przez Skarżącego adres i każdorazowo pisma te odbierała babcia Skarżącego. W aktach sprawy znajduje się dziewiętnaście blankietów zwrotnego potwierdzenia odbioru podpisanych przez babcię. W każdym przypadku Skarżący terminowo wywiązywał się z obowiązków wynikających z tych pism procesowych i nie kwestionował sposobu ich doręczenia. Dlatego nie jest wiarygodne twierdzenie strony skarżącej, że dopiero w momencie doręczenia decyzji kończącej postępowanie przed organem pierwszej instancji, przesyłka nie została skutecznie doręczona. W świetle tych okoliczności organ odwoławczy był uprawiony do stwierdzenia, że sporna decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu 1 czerwca 2010 r. W związku z powyższym ustawowy 14-dniowy termin do złożenia odwołania od powyższej decyzji upływał z dniem 15 czerwca 2010 r. Skarżący odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu 28 czerwca 2010 r. Oddzielnym postanowieniem z [...] lipca 2010 r., organ odwoławczy odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym istniały podstawy do wydania zaskarżonego w tej sprawie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W szczególności nie zostały naruszone przywołane w skardze przepisy art. 121, art. 122 w zw. z art. 187, art. 149, art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1, a także art. 211 i 212 o.p. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).