I SA/Bk 521/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi N. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 r. oddala skargę. Postanowieniem z [...] lipca 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił Panu N. M. (dalej powoływanemu również jako Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2010 r. nr [...]w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 162 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "o.p."), w razie uchybienia terminu termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Organ podkreślił, że dla zastosowania powyższego przepisu konieczne jest łączne spełnienie wymienionych przesłanek. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że ww. decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z powodu nieobecności podatnika w miejscu zamieszkania pracownik Poczty Polskiej doręczył pełnoletniemu domownikowi, tj. babci Skarżącego – K. K., która pokwitowała jej odbiór w dniu 1 czerwca 2010 r. własnoręcznym podpisem i zobowiązała się do oddania pisma adresatowi. Świadczy o tym adnotacja zamieszczona na prawidłowo wypełnionym blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru: "oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono – K. K. - pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi", podpisana przez doręczyciela. Organ podkreślił, iż pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 194 § 2 o.p., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z treścią dyspozycji art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ ustalił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy początkiem terminu do wniesienia odwołania jest dzień 2 czerwca 2010 r., a końcem dzień 15 czerwca 2010 r. Natomiast odwołanie zostało złożone w kancelarii Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w 28 czerwca 2010 r., tj. z przekroczeniem terminu zawitego. Organ uznał za nieprzekonującą zawartą we wniosku o przywrócenie terminu argumentację, że Pani K. K. ze względu na podeszły wiek i nienajlepszą kondycję nie była w stanie przekazać przesyłki adresatowi. Akta sprawy dowodzą, że w toku postępowania podatkowego wielokrotnie kierowano do podatnika wezwania, na przykład do dostarczenia dokumentów źródłowych, złożenia wyjaśnień, czy też stawienia się na przesłuchanie w charakterze strony, które za każdym razem były odbierane przez Panią K. K., a Skarżący czynił zadość obowiązkom wynikającym z tych pism procesowych. W związku z powyższym organ stwierdził, że podniesione przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu okoliczność, że jedynym domownikiem przebywającym przez cały czas pod wskazanym przez podatnika adresem jest jego dziewięćdziesięcioletnia babcia, nie może wpływać na tok postępowania podatkowego, a w szczególności stanowić argumentu na rzecz złagodzenia wymogów co do terminowości czynności dokonywanych przez stronę w toku postępowania. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Pan N. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, stawiając zarzuty naruszenia: – art. 162 § 1 o.p., poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a podniesione przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają zaistnienia przesłanek obligujących organ odwoławczy do przywrócenia terminu; – art. 122 i art. 187 o.p., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego ustalenia, czy zachodzą powołane przez Skarżącego okoliczności świadczące o braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że doręczenie decyzji Skarżącemu nie było skuteczne, gdyż babcia Skarżącego, odbierając przesyłkę, nie zobowiązała się do jej przekazania adresatowi. W związku z tym Skarżący nie mógł uchybić terminowi do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nigdy nie rozpoczął biegu. Ponadto Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Brak terminowego przekazania Skarżącemu przesyłki przez babcią spowodowany był wyłącznie chorobą babci i jej problemami z pamięcią, tj. okolicznościami niezależnymi od Skarżącego. W ocenie Skarżącego samo wykazanie wieku babci (ponad 90 lat) uprawdopodabnia w sposób wystarczający znaczne problemy z pamięcią. Natomiast jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni istnienie przesłanek obligujących organ do przywrócenia terminu, ciężar obalenia twierdzeń wnioskodawcy obciąża organ podatkowy. Organ w niniejszej sprawie nie podjął się przeprowadzenia postępowania zmierzającego do zweryfikowania twierdzeń Skarżącego (w szczególności nie przesłuchał babci Skarżącego), mimo iż z mocy ustawy ciąży na nim taki obowiązek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów w sposób, który dawałby podstawę do jego uchylenia, czy stwierdzenia jego nieważności. Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, jest wyłącznie postanowienie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji. Jest ono rozstrzygnięciem formalnym, gdyż organ odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania podatkowego. W świetle przepisów art. 162 § 1 i 2 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy właściwie ocenił wskazane przez Skarżącego przyczyny opóźnienia w złożeniu odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2010 r. i słusznie uznał, iż Skarżący nie uprawdopodobnił należycie braku swej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W okolicznościach niniejszej sprawy, prawidłowość doręczenia przesyłki przez pracownika Poczty Polskiej dorosłemu domownikowi nie budzi wątpliwości. Babcia Skarżącego – Pani K. K. pokwitowała jej odbiór w dniu 1 czerwca 2010 r. własnoręcznym podpisem oraz zobowiązała się do oddania pisma adresatowi. Podpis Pani K. K. widnieje na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi – w myśl art. 194 § 2 o.p. – dokument urzędowy, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega więc wątpliwości fakt skutecznego doręczenia pisma stronie. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, że babcia z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia nie była w stanie podjąć się doręczenia pisma adresatowi. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w toku całego postępowania podatkowego wszystkie przesyłki doręczane były pod wskazany przez Skarżącego adres i każdorazowo pisma te odbierała babcia Skarżącego. W aktach sprawy znajduje się dziewiętnaście blankietów zwrotnego potwierdzenia odbioru podpisanych przez babcię. W każdym przypadku Skarżący terminowo wywiązywał się z obowiązków wynikających z tych pism procesowych. Dlatego nie jest wiarygodne twierdzenie strony skarżącej, że dopiero w momencie doręczenia decyzji wymiarowej, przesyłka nie została przekazana Skarżącemu. Tym samym organ był uprawiony do uznania, iż Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Reasumując, w ocenie Sądu, podczas wydawania zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skutkowało to koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).