I SA/Bk 524/19
PostanowienieWSA w Białymstoku2019-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie samego twierdzenia o negatywnych skutkach finansowych bez szczegółowego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, wskazując, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji musi być poparty konkretnymi i szczegółowymi okolicznościami oraz dokumentami wykazującymi istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama trudna sytuacja finansowa strony lub twierdzenie o negatywnych skutkach nie wystarczają do zastosowania środka ochrony tymczasowej, gdyż wykonanie obowiązku pieniężnego ma charakter odwracalny.Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 w kwocie 36.246 zł od nieruchomości. Wnioskował o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować nieodwracalne negatywne skutki finansowe.Rozstrzygnięcie
Odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
W. P. wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. numer [...] znak [...] z dnia [...] czerwca 2019 mocą której ustalono skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019 w kwocie 36.246 zł od nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym B., wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Podniósł, że jej wykonanie może mieć dla niego nieodwracalne, negatywne skutki finansowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 497/15).
Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przyjmuje się, że twierdzenia wnioskodawcy odnośnie wykazania potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną. Stanowisko to znajduje oparcie w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Trudna sytuacja materialna strony nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, której przedmiotem jest wymiar podatku. Wykonanie wyrażonego w tej decyzji obowiązku nie jest bowiem uzależnione od sytuacji materialnej zobowiązanego, gdyż obowiązek taki musi być wykonany mimo ewentualnych trudności płatniczych zobowiązanego do świadczenia. Ponadto wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym ze swej istoty ma charakter odwracalny, gdyż pobrane kwoty mogą zostać zwrócone; doprowadzenie do jego wykonania nie powoduje więc niebezpieczeństwa spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2014 r., II OZ 942/14).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Nie podał on bowiem żadnych szczegółów odnośnie swojej aktualnej sytuacji finansowej. Poprzestanie na podniesieniu okoliczności świadczących - w ocenie skarżącego - o wadliwości wydanej decyzji jest niewystarczające i nie pozwala na dokonanie oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Skarżący w złożonym wniosku podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć nieodwracalne, negatywne skutki finansowe. Uzasadnieniem dla wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być jedynie powołanie się na ogólną przesłankę wskazaną w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie jest rolą sądu poszukiwanie takich dowodów, gdyż powinny być one przedstawione wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11).
Należy bowiem wskazać, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, jakie niesie za sobą wykonanie zapadłych decyzji. Samo niezadowolenie z wydanych przez organy administracyjne rozstrzygnięć nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony. Sąd stwierdza, że skarżący nie przytoczył okoliczności ani nie przedłożył żadnej dokumentacji, uzasadniających celowość wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Analizując wniosek sąd nie mógł dokonać całościowej oceny sytuacji majątkowej wnioskującego, a zwłaszcza jego aktualnych możliwości płatniczych. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach.
Skarżący w złożonym wniosku nie ujawnił jakichkolwiek informacji o sytuacji materialno-bytowej swojej i członków rodziny. Nie wiadomo też, jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem i w jakiej relacji do bieżących dochodów i wydatków pozostaje kwota 36.246 zł. W oparciu o przedstawione informacje nie można było zatem dokonać rzetelnej oceny, czy wykonanie ostatecznego w administracyjnym toku instancji postanowienia, przed zakończeniem postępowania sądowego, może odbyć się z istotnym uszczerbkiem dla skarżącego i jego rodziny (nie wiadomo nawet, kto w jej skład wchodzi), jaką może im wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Zaznaczyć należy, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia automatycznie samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Tym bardziej, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony, uiszczone już a nienależne zobowiązanie, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Warto bowiem zauważyć, że wykonanie decyzji pociągającej za sobą konieczność uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Tym samym określenie w skarżonej decyzji administracyjnej zobowiązania, nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania.
Reasumując, w niniejszej sprawie skarżący nie wskazując konkretnie, na czym szkoda miałaby polegać oraz nie przedkładając dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową, nie wykazał przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej, a argumenty, na jakie wskazuje w uzasadnieniu ww. wniosku były jedynie polemiką z wydanym rozstrzygnięciem i zostaną wzięte pod uwagę podczas rozpatrywania wniesionej skargi.
Podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04).
W ocenie sądu nie można obecnie uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wystąpienia skutków opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma związku z merytoryczną zasadnością skargi. Sąd ocenia wniosek jedynie pod kątem wyżej cytowanych przesłanek.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło