I SA/Bk 526/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. J. P., wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] dotyczącego odmowy umorzenia podatku od spadków i darowizn. Wskazała, że organ nie wskazał czym kierował się przy podejmowaniu decyzji o nie umorzeniu zaległego podatku, tym samym naruszono art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zaznaczyła również, że kwestionowane postanowienie nie zawiera uzasadnienia prawnego jak i faktycznego, nie pouczono również o środkach ochrony prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga pani J. P., jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na między innymi, na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Skarżąca wywiodła skargę na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] września 2014 r., w przedmiocie umorzenia podatku od spadków i darowizn, na które zgodnie z obowiązującymi przepisami nie przysługuje zażalenie (o czym Skarżąca została poinformowana w treści kwestionowanego rozstrzygnięcia). Nie jest to również postanowienie kończące postępowanie bądź też rozstrzygające sprawę co do istoty. Problem zaskarżalności do sądu administracyjnego postanowienia przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm., dalej ustawa o dochodach j.s.t.) był przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, publ. ONSAiWSA 2010/3/41. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższej uchwale przesądził, że postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny winien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. W uzasadnieniu swojego stanowiska NSA stwierdził, że postanowienie w przedmiocie zgody lub wniosku o udzielenie pomocy wskazanej w art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach j.s.t. jest klasycznym przykładem postanowienia wydawanego w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. Art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t. nakazuje bowiem naczelnikom urzędów skarbowych przy wydawaniu decyzji we wskazanym w tym przepisie przedmiocie współdziałanie z organami samorządu terytorialnego. Organ samorządowy zajmuje stanowisko na podstawie zebranego przez naczelnika urzędu skarbowego materiału dowodowego, może jedynie przeprowadzić w razie potrzeby postępowanie wyjaśniające (art. 209 § 4 Ordynacji podatkowej). Bierze on pod uwagę przesłanki umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności, zwolnienia z obowiązku poboru czy też jego ograniczenia. Jego stanowisko nie dotyczy jednak wprost uprawnienia podatnika do skorzystania z jednej z ulg czy zwolnień, ale możliwości pogodzenia interesu finansowego (polityki finansowej) jednostki samorządu terytorialnego i indywidualnego interesu podatnika. Jego zgoda jest tylko jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne z prawem. Niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu j.s.t. skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że zgoda przewodniczącego (tak jak istnienie ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego) nie obliguje organu podatkowego do pozytywnego załatwienia wniosku. Wyrażenie stanowiska przez przewodniczącego j.s.t. nie rozstrzyga zatem ostatecznie o uprawnieniach podatnika czy płatnika, do tych uprawnień odnosi się bowiem jedynie decyzja naczelnika urzędu skarbowego. Wydane w przedmiocie zgody postanowienie nie może być zatem uznane za postanowienie co do istoty sprawy i zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawa do zaskarżenia postanowienia przewodniczącego zarządu j.s.t. nie można także wywieść z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Nie można uznać, iż rozstrzygnięcie zaliczyć można do aktów organów j.s.t., podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, innych niż akt prawa miejscowego. Skoro ustawodawca odrębnie określił możliwość zaskarżania postanowień, to przepis ten nie może odnosić się do aktów organów j.s.t. wydanych w formie postanowienia w sprawach indywidualnych. Powyższe przesądza o niedopuszczalności skargi, w sytuacji, gdy jej przedmiotem jest postanowienie przewodniczącego zarządu j.s.t. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca, wskazane w skardze zarzuty może podnosić we właściwym postępowaniu podatkowym, prowadzonym przez właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie Dyrektora Izby Skarbowej. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.