I SA/Bk 529/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie wymiaru podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmawiające W. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego P. Z akt wynika, że ww. decyzja nie została odebrana przez Skarżącą i organ uznał nią za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z dniem [...] kwietnia 2014 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął [...]maja 2014 r. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego środka odwoławczego, nadanym w urzędzie pocztowym [...] lipca 2014 r., Skarżąca wskazała, że przebywa na stałe w Belgii i w kwietniu 2014 r. nie przebywała na terenie Polski. Dyrektor Izby Celnej przytoczył treść art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedopełnieniu obowiązku terminowego złożenia odwołania. Wskazał, że strona miała świadomość o toczącym się wobec niej postępowaniu podatkowym. Wezwanie z dnia [...] grudnia 2013 r. skierowane do męża Skarżącej – P. K. na polski adres meldunkowy zostało doręczone w dniu 17 grudnia 2013 r. W. K., jako pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. W dniu [...] grudnia 2013 r. P. K. złożył osobiście pismo wyjaśniające w sprawie tego wezwania i przedstawił upoważnienie udzielone mu przez Skarżącą do wyjaśnienia sprawy. Organ podniósł, że strona nie dopełniła żadnej z czynności przewidzianych w art. 146 § 1 i art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej. Swoim postępowaniem, polegającym na nie wyznaczeniu na terenie kraju pełnomocnika do występowania w niniejszej sprawie lub przynajmniej wskazania adresu do doręczania korespondencji, Skarżąca przyczyniła się do spóźnienia w złożeniu odwołania. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia zarzucając mu obrazę art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem pobyt za granicą dowodzi, że brak jest jej winy w niedochowaniu terminu, w sytuacji gdy decyzja nie została fizycznie doręczona. Skarżąca podniosła, że organ dysponował adresem zastępczym, na który kierował wcześniej pisma w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że całość korespondencji kierowana do Skarżącej w toku prowadzonego postepowania począwszy od postanowienia o wszyciu postępowania poprzez zawiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy po decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], określającą Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego P. doręczane były w sposób zastępczy, w trybie art.150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy ordynacja podatkowa. W myśl wspomnianego art. 150 § 1 pkt 1 ustawy ordynacja podatkowa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 ustawy ordynacja podatkowa operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Warunkiem uznania, że doszło do doręczenia pisma w ten sposób jest jednak, by adresata pisma zawiadomiono dwukrotnie o miejscu pozostawania pisma (powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni) oraz by wspomniane zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art.150 § 2 ustawy ordynacja podatkowa). Powyższa forma doręczenia pisma powoduje domniemanie faktyczne, że skuteczne doręczenia przesyłki miało miejsce. Domniemanie to ma charakter usuwalny i może zostać obalone przeciwdowodem, gdy adresat wykaże, że od przyczyn od niego niezależnych nie mogło dojść do doręczenia, służy temu instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w trybie art.162 ustawy ordynacja podatkowa. W myśl postanowień art. 162 § 1 i § 4 ustawy ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu procesowego należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem rozpoznania wniosku jest wniesienie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz dopełnienie czynności, dla której był określony uchybiony termin (art.162 § 2 ustawy ordynacja podatkowa). Składając wniosek o przywrócenie terminu Skarżąca podniosła, że decyzja nie została jej doręczona z uwagi na fakt przebywania na stałe na terenie Belgii w tym także w dacie wydania decyzji tj. w kwietniu 2014 r. Do wniosku dołączono oświadczenie siostry Skarżącej z [...] lipca 2014 r., która potwierdziła okoliczności przywoływane przez Skarżącą oraz odwołanie do decyzji. Potwierdzeniem okoliczności, na które powołuje się Skarżąca są także znajdujące się w aktach sprawy pismo II Komisariatu Policji w B. z [...] października 2013 r., znak [...] (k-89 akt adm.), stanowiące odpowiedź na pismo Naczelnika Urzędu Celnego w B., z której wynika, że Skarżąca faktycznie nie mieszka pod adresem, na który organ wysyłał korespondencję w sprawie oraz pismo Pana W. K. z [...] listopada 2013 r., w którym wskazany został aktualny adres zamieszkania Skarżącej w Belgii (k-97 akt adm.). Z powyższego wynika, że w momencie wysyłania do Skarżącej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] organ podatkowy I instancji miał świadomość, że kieruje ją na adres pod którym Skarżąca faktycznie nie zamieszkuje i faktycznie nie odbierze przesyłki. Jak wskazano wyżej domniemanie doręczenia pisma w trybie art.150 ustawy ordynacja podatkowa ma charakter usuwalny i może zostać obalone przeciwdowodem w trybie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o którym mowa w art.162 ustawy ordynacja podatkowa. Organ pomimo dysponowania informacjami, które uprawdopodobniały twierdzenie Skarżącej o braku winy we wniesieniu odwołania od decyzji w ustawowym terminie odmówił jego przywrócenia. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Skarżąca upoważniając męża do złożenia wyjaśnień w sprawie nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego P., miała świadomość toczącego się postępowania. Tymczasem, z uwagi na treść art.162 ustawy ordynacja podatkowa, okoliczność ta nie może być przesądzająca do uznania, że uchybienie w terminowym złożeniu odwołania od decyzji nastąpiło bez jej winy. Powyższe wskazuje, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana przez organ niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz prawidłami logiki i świadczy o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.191 ustawy ordynacja podatkowa. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w dowolną musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny tj. wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego oraz prawidłami logiki. Pominięcie przez organ dowodu może nasuwać wątpliwości, co do trafności oceny zebranych w sprawie dowodów w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu organ niezasadnie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia powołuje się na treść art.146 ustawy ordynacja podatkowa zobowiązującego stronę w toku postępowania do zawiadamiania organu podatkowego o zmianie swojego adresu. Z akt sprawy wynika bowiem, że już w momencie wszczęcia postępowania przez Naczelnika Urzędu Celnego w B., Skarżąca od 10 lat mieszkała na terytorium Belgii a więc nie można uznać, że w toku postępowania zmieniała adres zamieszkania. Z tego samego powodu nie można czynić stronie zarzutu nie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, o którym mowa w art.147 ustawy ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze w oparciu o postanowienia art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ powinien oceniając twierdzenia Skarżącej o braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania uwzględnić całokształt materiałów zgormadzonych w sprawie w tym wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z pisma II Komisariatu Policji w B. z [...] października 2013 r., znak [...] (k-89 akt adm.), oraz pisma Pana W. K. z [...] listopada 2013 r. (k-97 akt adm.), z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.191 ustawy ordynacja podatkowa.