I SA/Bk 539/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-12-16
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony skarżącej, uwzględniająca dochody, wydatki oraz brak majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami (emerytura matki i dochód z pracy dorywczej oraz alimenty), znacznymi wydatkami (najem, leki, spłata zaległości podatkowych) oraz brakiem majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
E. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że utrzymuje się wspólnie z matką, synem i bratem. Dochody rodziny pochodzą z emerytury matki (1.018 zł) oraz pracy dorywczej i alimentów skarżącej (900 zł). Miesięczne wydatki obejmują najem (900 zł), energię (40 zł), leki (70 zł) i spłatę zaległości (300,89 zł). Skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości za zobowiązania podatkowe spadkodawcy w podatku VAT za miesiąc grudzień 2001 r. p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
E. O. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, synem oraz bratem. Dochód rodziny stanowi emerytura otrzymywania przez matkę skarżącej w wysokości 1.018 zł i wynagrodzenie z pracy dorywczej wykonywanej przez wnioskodawczynię oraz otrzymywane przez nią alimenty w łącznej wysokości 900 zł. Brat wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Do miesięczne wydatków jej rodziny należy zaliczyć: najem mieszkania – 900 zł, energia elektryczna – 40 zł, leki – 70 zł, spłata zaległości na rzecz Urzędu Skarbowego zajęta przez Komornika – 300,89 zł, wyżywienie – kwota, która zostaje po odliczeniu bieżących opłat Dochód wnioskodawczyni z pracy dorywczej oraz emerytura matki z trudem wystarczają na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych jej rodziny, w tym zakup żywności i leków (k. 13-15).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna E. O. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo - administracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, synem oraz bratem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura uzyskiwana przez matkę w wysokości w wysokości 1.018 zł, z której potrącona jest na rzecz Urzędu Skarbowego kwota 300,89 zł. oraz dochód z pracy dorywczej wykonywanej przez wnioskodawczynię i otrzymywanych przez nią alimentów w wysokości 900 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto jest syn jest alergikiem i często zapada na choroby górnych dróg oddechowych, co wiąże się z dodatkowymi kosztami leczenia (k. 27-29 akt sprawy I SA/Bk 49/09).
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 1.918 zł, a także zestawienie stałych wydatków skarżącej, które wynoszą około 1.310,89 zł miesięcznie plus zakup żywności i środków czystości na cztery osoby oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogą powstać na obecnym etapie postępowania.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło