I SA/Bk 539/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. H. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2014 r. do czasu weryfikacji rozliczenia VAT-7 p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. M. F. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż ze względu na kontrole skarbowe i kwotę spornego podatku VAT od jego działalności w ostatnim okresie utracił klientów, co nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto prowadzone postępowania egzekucyjne w administracji ograniczają jego możliwości finansowe. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Na koncie firmowym wnioskodawca ma zabezpieczone jedynie środki na materiał niezbędny do wykonywania usług. Natomiast zadłużenie skarżącego jest znacznie wyższe niż wpływy. Żona skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje kwotę 2.600 zł brutto. Miesięczne koszty utrzymania działalności firmy to: lokal – 300 zł, media – 150 zł, benzyna – 400 zł, rata samochodu – 490 zł, opłaty egzekucyjne – 4000 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny: 2000 zł, na które składają się wydatki na czynsz oraz koszty dostaw mediów – 650 zł, edukacja i utrzymanie dzieci – 450 zł, zakup żywności, odzieży i obuwia, środków czystości i inne okazjonalne zakupy. W rubryce "dochody" skarżący nie podał swoich dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej (k. 10-11). Pismem z dnia 26 maja 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej za okres 4 miesięcy, majątku żony skarżącego oraz ilości posiadanych samochodów, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów, w tym także posiadanego rachunku bankowego (k. 58). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi, a przesyłka wróciła do akt sprawy, z adnotację "zwrot nie podjęto w terminie" i złożona została do akt w dniu 18 czerwca 2015 r. ze skutkiem doręczenia (k. 59). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, jakie uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz stanu majątku żony. Ponadto nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu M. F. H. wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójka małoletnich dzieci. Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności, a jego firma z powodu kontroli skarbowej ma obecnie problemy z płynnością. Rodzina skarżącego – jak wskazano we wniosku – utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy w kwocie 2.600 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż na koncie firmowym ma zabezpieczone jedynie środki na materiał niezbędny do wykonywania usług. Natomiast jego zadłużenie jest znacznie wyższe niż wpływy. Miesięczne koszty utrzymania działalności firmy zostały określone na kwotę 5.340 zł tj.: lokal – 300 zł, media – 150 zł, benzyna – 400 zł, rata samochodu – 490 zł, opłaty egzekucyjne – 4.000 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zostały określone na kwotę 2000 zł. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż skoro skarżący nie wskazał, jakimi dochodami miesięcznymi (np. z tytułu działalności gospodarczej) dysponuje jego rodzina, nie jest możliwe ustalenie czy nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie niniejszej, tym bardziej, iż podniósł, że posiada środki na firmowym koncie. Na datę orzekania w niniejszej sprawie wykazane wydatki rodziny skarżącego (7.340 zł wydatki firmy i rodziny) znacznie przekraczają wykazane dochody rodziny (2.600 zł)., co czyni oświadczenie strony w tym zakresie tym bardzie niewiarygodne. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.